فاطمه اروجلو:
شهر تهران یکی از معدود پایتختهای بزرگ جهان است که با توجه به قدمت شبکه آبرسانی از داشتن شبکه فاضلاب شهری محروم است، به همین دلیل شاخصههای اولیه یک شهر سالم را ندارد و با مشکلات زیادی مواجه است از جمله بیتوجهی به اجرای تاسیسات جمعآوری فاضلاب که پایتخت را در دام عارضه مهلک آلودگی آب گرفتار کرده است. این در حالی است که عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی استفاده از آبهای زیرزمینی و ورود فاضلابهای شهری به منابع آب آشامیدنی را از علل اصلی افزایش نیترات در این شبکه میداند.
به گفته حسینعلی شهریاری آب مصرفی مردم پایتخت تنها از طریق رودخانه تامین نمیشود بلکه بخشی از آن را آبهای زیرزمینی تشکیل میدهد که عامل افزایش نیترات در آب آشامیدنی است. عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با بیان اینکه در برنامه پنجم توسعه بر ایجاد و تکمیل سیستمهای فاضلاب شهری تأکید شده است، یادآور شد: سالها پیش عملیات تکمیل سیستمهای فاضلاب شهری در استان تهران شروع شد ولی مسؤولان شهری به دلیل کمبود اعتبارات تاکنون موفق به راهاندازی کامل سیستمهای شهری نشدهاند. طرح فاضلاب تهران به عنوان بزرگترین طرح محیط زیستی کشور از سال 1373 در گسترهای به مساحت 70 هزار مترمربع در مناطق 22 گانه تهران و برای پوشش 5/10 میلیون نفر از جمعیت این شهر آغاز به کار کرد که این طرح براساس اولویتهای کارشناسی شده تهران به پنج فاز عملیاتی در یک دوره زمانی 20 تا 25 ساله پیشبینی شد. با این وجود به گفته مدیرعامل شرکت فاضلاب شهری تهران، سالانه چهار هزار و 500 تن نیترات وارد شبکه فاضلاب تهران میشود که این مساله سلامت آب شرب را به خطر میاندازد.
اصغر ریاضی افزود: وجود نیترات در آب موجب افزایش بروز سرطان در بین مردم میشود چرا که این ماده به راحتی به منابع زیرزمینی آب نفوذ میکند. وی یکی از اساسیترین مشکلات زیستمحیطی شهر تهران را نبود تعادل بین تاسیسات آبرسانی و سیستم دفع فاضلاب شهری عنوان کرد و افزود: چرخه سالم آب در تهران وجود ندارد. وی با بیان اینکه در حال حاضر 18 درصد جمعیت شهر تحت پوشش شبکه فاضلاب هستند، یادآور شد: یکهزار و 100 سال طول میکشد تا بدون تصفیه آبهای زیرزمینی، این منابع به حالت اولیه و سالم بازگردد. محمدهادی حیدرزاده، مشاور شهردار تهران نیز پایتخت را جزو 10 کلانشهر بزرگ دنیا مینامد که فاقد شبکه فاضلاب است. به گفته وی، براساس گزارشهای موجود، 17 سال قبل از استقلال کویت و 12 سال قبل از استقلال پاکستان در این کشورها سیستم جمعآوری فاضلاب وجود داشت اما هنوز خبری از سیستم تصفیه فاضلاب در تهران نیست. بیتوجهی در به کارگیری سیستم تصفیه فاضلاب در تهران پیامدهای زیادی را به دنبال داشته است که از آن جمله میتوان به آلوده شدن سفرههای آبهای زیرزمینی و نفوذ فاضلاب به قناتهای تهران اشاره کرد. در حال حاضر دفع فاضلاب در تهران به روشهایی همچون دفع در چاههای جذبی، جوی خیابانها، مسیلهای طبیعی، قنوات و سپتیک تانکها انجام میگیرد که هرکدام از این روشها از نظر خطر آلودگی منابع آبهای زیرزمینی، شیوع بیماریهای گوناگون، مشکلات و مسائل بهداشتی و آلودگی تولیدات کشاورزی تهدیداتی را به همراه دارد.