سیدبهزاد اخلاقی
دقایقی پیش از نیمه‌شب 31 دسامبر 2008، دیمیتری مدودف جلوی کرملین در میدان سرخ در برابر دوربین‌ها ظاهر شد. او در اولین نطق خود در سال جدید درباره تجدید حیات روسیه و مطالبه احترام صحبت کرد و از تصمیم دشوار خود برای اعزام نیروها به گرجستان سخن گفت و مسأله بحران اقتصادی و توانایی روسیه در پشت سر گذاشتن آن را نیز مطرح کرد. سپس ساعت کرملین 12 ضربه نواخت و حضار با نوای سرود شوروی که پوتین از هشت سال پیش دوباره باب کرده به وجد آمدند.
دقایقی پیش از نیمه‌شب 31 دسامبر 2008، دیمیتری مدودف جلوی کرملین در میدان سرخ در برابر دوربین‌ها ظاهر شد. او در اولین نطق خود در سال جدید درباره تجدید حیات روسیه و مطالبه احترام صحبت کرد و از تصمیم دشوار خود برای اعزام نیروها به گرجستان سخن گفت و مسأله بحران اقتصادی و توانایی روسیه در پشت سر گذاشتن آن را نیز مطرح کرد. سپس ساعت کرملین 12 ضربه نواخت و حضار با نوای سرود شوروی که پوتین از هشت سال پیش دوباره باب کرده به وجد آمدند.مشکل می‌توان پیش‌بینی کرد در آینده چه رخ خواهد داد و سخنان مدودف تا چه حد با واقعیت تطابق خواهد داشت اما شواهد و قرائن دال بر این است که روسیه اولین سال مشکل خود را از زمان روی کار آمدن پوتین در سال 2000 تاکنون پیش‌رو دارد. نبرد کوچک و موفقیت‌آمیز گرجستان نقطه اوج دوران قدرت پوتین بود که قیمت‌های بالای نفت و بازگشت احساسات غرورآمیز روسیه را به همراه داشت. با این حال در عمل این جریان هیچ منفعت تازه‌ای برای روسیه که روابط خود را با اروپا به سطح دیگری رسانده بود به ارمغان نیاورد. روسیه با به رسمیت شناختن شتابزده اوستیای‌جنوبی و آبخازیا احتمال همترازی با اروپا را به تعویق انداخت و در زمانی که جمهوری چک به عنوان یکی از نقاط تلاقی منافع کرملین و غرب ریاست دوره‌ای اتحادیه را از اول ژانویه 2009 در اختیار گرفت احتمال این همگرایی به حد اقل رسید.
با اعلام انتخاب مدودف به عنوان جانشین پوتین بسیاری از سیاستمداران، بانکدارها و آزادیخواهان داخل روسیه از این موضوع به وجد آمدند که پس از پوتین بااخلاق تند، وکیل جوان و معتدل‌گفتاری روی کار آمده که نه سابقه خدمت در دستگاه محرمانه دولتی را دارد و نه خاطرات چندانی از جنگ سرد. تنها اشخاص بدبینی چون آندره ایلاریونوف که زمانی با مدودف همکاری داشته‌‌اند پیش‌بینی کردند وی تلاش‌های بی‌وقفه‌ای برای پوشش عقبه غیرنظامی‌اش خواهد کرد. تاکنون حق با این دسته بوده است. مدودف نه‌تنها برای اثبات استقلال خود از پوتین تلاش کرده در مواردی از خلق و خوی تند او تقلید کند، حتی در برخی از موارد خشن‌تر از سلف خود به نظر می‌رسد. ممکن است اروپا نفوذ چندانی در روسیه نداشته باشد اما شکافی که در روابط روسیه و این اتحادیه پیش آمده در نامناسب‌ترین موقعیت برای این کشور رخ داده است. یکی از دلایلی که پوتین را قادر می‌ساخت به عقاید اروپا درباره حقوق بشر یا کارشکنی در اوضاع تجارت بی‌توجهی کند، غرق شدن روسیه در پول بود. کرملین حتی یک پول سیاه هم بابت نابود کردن شرکت نفت یوکاس یا تجدیدنظر در قراردادهای مربوط به تولیدات مشترک با تجارتخانه‌های خارجی نپرداخت. قیمت فزاینده نفت و جریان منظم اعتبارات اندک بانک‌های خارجی موجب شد پوتین خود را شکست‌ناپذیر بداند و چشم بر مشکلات بنیادی اقتصاد فرو بندد. در سال 2009 روسیه با مشکلات اقتصادی حادتری روبه‌رو خواهد شد. اعتبارات بانک‌های خارجی فروکشیده و قیمت نفت افت زیادی داشته است. رشد بی‌رویه واردات نسبت به صادرات موجب می‌شود سود تجاری روسیه سیر صعودی خود را از دست بدهد و شدیدا کاهش یابد. برای جبران این مافات، دولت باید مقدار بیشتری از سرمایه ثابت نفت و سوخت را خرج کند که بخشی از آن وارد شرکت‌های دولتی بی‌کفایت خواهد شد و افزایش سهم دولت در اقتصاد و دشواری کاهش تورم اقتصادی دو رقمی را در پی داشته و در نتیجه درآمد واقعی روس‌ها رشد کندتری خواهد داشت. در گذشته تنها نگرانی کرملین از تعداد محدودی از آزادیخواهان روس بود اما با شرایط فعلی باید در انتظار نارضایتی توده بیشتری از مردمی باشد که در زمان افزایش درآمد کشور از ایستادن پوتین در برابر غرب پشتیبانی کردند. رشد اقتصاد روسیه وابستگی بیشتری به سرمایه‌گذاری خارجی پیدا خواهد کرد.
عداوت روسیه با غرب به دلیل نیاز اقتصاد این کشور به طرحی خوشبینانه‌تر، رفته‌رفته به ملایمت می‌گراید و نظام سیاسی پی‌ریزی شده به وسیله پوتین که به مدودف رسیده قابل‌انعطاف‌تر خواهد شد. جنگ در گرجستان عملی شدن چنین طرحی را نامحتمل‌تر از آنچه در سال گذشته بود، می‌کند. در عوض، منطق خودساخته رژیم پوتین می‌گوید، روسیه به جست‌وجوی خود برای یافتن دشمنان داخلی و خارجی ادامه خواهد داد که ممکن است به معنی سخنان و اعمال خشونت‌آمیز بیشتری در جمهوری‌های اکنون مستقل شوروی سابق باشد که روسیه آنها را اقمار خویش می‌داند. اما اینچنین اقداماتی مدرنیزه شدن اقتصاد روسیه را معوق خواهد کرد. سال‌های متمادی ترس از بیگانگان روس‌ها را بیشتر از آنکه آماده عقاید آزادیخواهانه کند، پذیرای استبداد و حاکمیت ملی کرده است. از سوی دیگر، هر اندازه کرملین سختگیری بیشتری نشان دهد با مقاومت بیشتری از سوی اقوام مسلمان ساکن در آن (بویژه در جمهوری اینگوش که مردم از حکومت فاسد و تجاوز مدام به حقوق بشر به ستوه آمده‌اند) روبه‌رو خواهد شد. در مدت کوتاهی، جنگ روسیه در گرجستان موجب یادآوری جاهایی چون چچن و اینگوش شده که مسکو آماده سرکوب هرگونه اعتراض و جنبشی در آنهاست اما در بلندمدت روسیه با ورود به تمامیت ارضی گرجستان، تمامیت ارضی خود را نیز سهوا در معرض خطر گذاشته است.