قصه زندگی درفضای مجازی و
هل دادن مردم خو گرفته با فرهنگ شفاهی بويژه کودکان و نوجوانان به فراگیری و آموزش راه و رسم‌های آن، چندین و چند سال است که به بحث داغی برای تبادل افکار مسؤولان فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور ما تبدیل شده است.
گره زدن این تکنولوژی با زندگی، آن هم درست هنگام شروع دوره تحصیل، کاربردی‌ترین مساله‌ای است که تاکنون از سوی فعالان این عرصه مطرح شده است. اینکه کودکان ایرانی درست همزمان با یادگیری الفبا، شيوه استفاده از اینترنت را بیاموزند و از همان ابتدا معلوماتشان را با همسن و سالانشان در دهکده جهانی همسان سازند، با توجه به امکانات موجود امیدي واهی بوده که این اهداف برپایه آن شکل گرفته است.
اکنون چهار سال از زمانی که نمایندگان مردم جهان در شهر ژنو سوییس برای برگزاری دور اول نشست جهانی جامعه اطلاعات گردهم آمدند تا در عین آشنایی با اوضاع و احوال جهان در زمینه دانش و تجربیات به دست آمده از طریق فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی، قول و قرارهایی نیز با یکدیگر بگذارند، می‌گذرد. یکی از مهم‌ترین تعهدات نشست جامعه اطلاعاتی این بود که تا سال 2010 تمام مدارس جهان به شبکه جهانی متصل شوند اما مساله مهم اینجاست، حالا که در ابتدای سال 2009 قرار داریم تنها توانسته‌ایم از میان 135 هزار مدرسه‌ای که در کشورمان وجود دارد، هشت هزار مدرسه را به اینترنت، آن هم از نوع ملی مجهز کنیم. علی قدم‌یاری، مشاور وزیر آموزش و پرورش در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات، معتقد است: براساس طرح اتصال مدارس به اینترنت ملی، قرار است دربازه چهار ساله، تمام مدارس کشور به اینترنت ملی دست پیدا کنند. به گفته وی در جامعه ما هیچ زمانی امکان پیوستن به جامعه اطلاعاتی جهانی وجود نخواهد داشت. وی علت اینکه دانش آموزان تنها می‌توانند درحوزه ملی از اینترنت استفاده کنند، می‌گوید: متاسفانه بیشترین کاربرد دانش آموزان از اینترنت به مقوله چت و استفاده‌های نادرست مربوط می‌شود. از این رو با تجهیز مدارس به اینترنت ملی، تنها محتواهای ایمن در اختیار آنها قرار خواهد گرفت. در این حالت اجازه داده نمی‌شود که دانش‌آموزان در معرض پیام‌هایی ناخواسته و غیر علمی و آموزشی قرار بگیرند. از سوی دیگر، قدم یاری معتقد است: به دلیل زیرساخت‌های نامناسب آموزشی در کشورما امکان این وجود ندارد که هر کلاس به ویدئو پروژکتور و رایانه شخصی مجهز شود برای همین هم بیشتر دانش‌آموزان مجبورند از اینترنت در منازل‌شان استفاده کنند. از سوی دیگر پیمان سلطانی، مدیر پروژه آموزش ICT کودک و نوجوان مجتمع فنی تهران می‌گوید: توسعه ICT در مدارس، تنها به تجهیزات سخت افزاری محدود نمی‌شود. برای توسعه در این زمینه لازم است برنامه‌ریزی دقیق و گسترده‌ای جهت تهیه محتوای آموزشی مطلوب صورت گیرد. از سوی دیگر آموزش معلم‌ها و تسلط آنها بر این مقوله و تشویق آنها به انجام فعالیت‌های پژوهشی با کمک اینترنت نیز می‌تواند در این زمینه راهگشا باشد. سلطانی ادامه می‌دهد: خیلی ساده‌بینانه است که گمان کنیم با اتصال مدارس به اینترنت، یک تحول علمی در نظام آموزشی ما رخ می‌دهد. در واقع این مشکل شبکه نیست که تاکنون دانش‌آموزان را دچار عقب‌ماندگی علمی کرده است. این مشکل در درجه اول به سیستم آموزشی ما برمی‌گردد که پژوهش‌محور نیست و براساس محفوظات کار می‌کند.
از سوی دیگر سیستم آموزشی در کشور، هنوز کاربردی نشده است و دانش‌آموزان حتی درس یا دروسی که شامل مبحث رایانه و آموزش مبانی فناوری اطلاعات و ارتباطات باشد را در برنامه درسی و آموزشی خود ندارند. اما آنچه که از سخنان قدم یاری برمی‌آید، در چند سال اخیر توسعه مجازی به مهم‌ترین رسالت‌های آموزش و پرورش تبدیل شده و به تبع آن یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های صورت گرفته در این زمینه هم آموزش معلم‌ها درباره مهارت‌های هفت گانه ICDL است.
قدم یاری می‌گوید: دسترسی به پایگاه‌های اطلاع رسانی مفید، آزمایشگاه‌های مجازی فیزیک و شیمی، شرکت در مسابقات و جشنواره‌‌های مختلف اینترنتی، استفاده از CDهای آموزشی و کتاب‌های کمک آموزشی مجازی مهم‌ترین فعالیت‌هایی است که در مدارس مجهز به اینترنت ملی انجام می‌شود.
هیچ مدرسه هوشمندی نداریم
از یکی دو سال پیش خبری مبتنی بر اینکه چند مدرسه الکترونیک در کشور تاسیس شده و اهم فعالیت‌هایشان را در قالب فضای مجازی پی می‌گیرند، هر چند وقت یکبار منتشر می‌شود.
این گزارش‌ها حاکی است درمدارس مورد اشاره، همه آموزش‌های علمی‌شان مبتنی بر فناوری‌های نوین رایانه‌ای است و تمامی برنامه‌های آموزش و پرورش و محتوای طراحی و تبیین شده توسط استادان فن به نرم افزارهای رایانه‌ای تبدیل و سپس با استفاده از آخرین متد آموزشی به کودکان آموزش داده می‌شود. اما قدم یاری، مشاور وزیرآموزش و پرورش در امور IT معتقد است، تاکنون هیچگونه مدرسه‌ای نتوانسته است به طور کامل به آموزش هوشمند و الکترونیک دانش‌آموزان اقدام کند. وی می‌گوید: درست است در برخی مدارس به علت وجود تجهیزات رایانه‌ای دانش‌آموزان می‌توانند نسبت به دیگر همسن و سالانشان کاربردهای بیشتری از اینترنت داشته باشند اما در کشور ما به معنای واقعی هیچ مدرسه هوشمندی وجود ندارد. با تمام این اوصاف، قدم یاری بازهم امید وار است در چند سال آینده وضعیت آموزشی دانش‌آموزان در عرصه جامعه اطلاعاتی تا جایی پیشرفت پیدا کند که دانش‌آموزان به جای حفظ کردن محتواهای آموزشی، به انجام کارهای پژوهشی وادار شوند و بتوانند کاربرد اینترنت را در ساعات درسی خود بگنجانند.