حجتالاسلام والمسلمین سیدسعید لواسانی
چرا در غزه اینچنین جنایت میشود و قدرتهای استکباری هم از جنایتکاران حمایت میکنند و صدا از هیچکس در نمیآید؟ چرا در دنیای ما این همه سخن از حقوق بشر و انساندوستی است و در مقابل چنین جنایات آشکاری انجام میشود و آب از آب تکان نمیخورد؟ اجازه بدهید بحث را از ریشه آن پی بگیریم.محور دنیای جدید و تمدن مدرن غرب بر بیخدایی است؛ توجه شود که میگوییم بیخدایی نهالحاد.
چرا در غزه اینچنین جنایت میشود و قدرتهای استکباری هم از جنایتکاران حمایت میکنند و صدا از هیچکس در نمیآید؟ چرا در دنیای ما این همه سخن از حقوق بشر و انساندوستی است و در مقابل چنین جنایات آشکاری انجام میشود و آب از آب تکان نمیخورد؟ اجازه بدهید بحث را از ریشه آن پی بگیریم.محور دنیای جدید و تمدن مدرن غرب بر بیخدایی است؛ توجه شود که میگوییم بیخدایی نهالحاد.حتی دیندار در این دنیا بیخداست، دلیل این بیخدایی را باید در روحیه برتری و استکبار انسان جدید و تسلط شیطان بر انسان و جامعه مدرن دانست. این بیخدایی، همان میوه ممنوعهای است که قرآن از آن یاد کرده است: «فدلاهما بغرور»، «شیطان با فریب آن دو را به سقوط کشانید» (اعراف:22) و این کار شیطان است که بشر را با فریب به سقوط میکشاند و زشتیهای او را آشکار میکند. در واقع آنچه شیطان عرضه میکند، سراب و فریبی بیش نیست اما منظور ما از بیخدایی چیست؟ بیخدایی را که «نیچه» از آن به«مرگ خدا» تعبیر میکند، چیزی نیست جز فراموشی خدا.
خدا- فراموشی مشکل اساسی بشر مدرن است: خداوند متعال در 2 آیه قرآن به مساله خدا- فراموشی اشاره میکند: «نسوا الله»، «خدا را فراموش کردند»(توبه 67) و (حشر 19) و دو نتیجه دردناک هم بر آن مترتب میکند؛
نخست: خدا آنها را فراموش میکند: «فنسیهم» خداوند آنها را فراموش میکند (توبه 67) این نخستین کیفر دردناک خدا- فراموشی است: خداوند آنها را فراموش میکند و به خود وامیگذارد. خداوند هیچگاه دچار فراموشی و نسیان نمیشود و فراموشی خدا به این معنی است که آنها را ترک میکند و به خودشان وامیگذارد و در چنین حالتی جز اینکه تحت تسلط شیطان باشند، راهی ندارند و انسان و جامعهای که به خود واگذار شود و زیر سلطه شیطان باشد، به بیراهه میرود.
دوم: انسان و جامعهای اینچنین خود را فراموش میکنند«فانساهم انفسهم»، «خداوند آنها را دچار خود- فراموشی کرد.» (حشر: 19) که این دومین کیفر دردناک خدا- فراموشی است. «از خودبیگانگی» و «جهان از خودبیگانه» دو اصطلاح رایج در فرهنگ غربی است، انسان مدرن ابتدا دچار فراموشی خود واقعی- که همان روح الهی اوست- شد و آنگاه جهان از خودبیگانه را ساخت و این دو نتیجه مستقیم فراموشی خداست.
وقتی خود واقعی فراموش شد، لاجرم جایگزینی میخواهد. در این حالت، «نفساماره» و بلکه «نفس تصویرگر» بر انسان حاکم میشود. اگر «نفس اماره» دعوت به بدی کند، انسان توان تشخیص بدی و خوبی را دارد، به تعبیر دیگر میداند که این کار بد و خلاف است، اما چون اسیر خواهشهای نفسانی است، خلاف را مرتکب میشود. اما آنجا که نفس، تصویرگری کند و بدی و زشتی را خوبی جلوه کند، انسان و جامعه گرفتار خود را چنان به غلط میاندازد که هر عمل زشتی را مرتکب میشود و به آن افتخار میکند. مگر در غزه و جای جای جهان جز این تصویرگری را میبینیم که انسان ملون را به سرنوشتی شوم گرفتار کرده است که راهی جز اضطراب و بحران هویت ندارد؟
آری، اومانیسم یعنی اصالت انسان اما نه انسان خدایی که در سایه خدا معنی مییابد بلکه انسانی که از خدا بریده است و همه ارتباط خود را با آسمان قطع کرده و کاملا زمینی شده و همه سعادت و نیکبختی خود را در زمین میجوید؛ حیوانی که با قدرت اندیشه و خرد خود برای بهرهبرداری منحرفانه و مسرفانه از عالم و آدم تلاش میکند. این مفهوم در حقیقت همان خود- فراموشی است که در اثر اینکه خداوند او را به خودش واگذاشته پدید میآید و آن نیز به دلیل فراموش کردن خداوند و عهدی است که با او بسته. به عبارت دقیقتر دنیای جدید خود واقعی و حقیقی که همان «من الهی» است و از آن بندگی خدا میزاید را فراموش کرد و خود خیالی و طفیلی را جایگزین آن کرده است؛ خودی که در حقیقت خود نیست، بلکه همان حیوانیت انسان است. «نیچه» به زیبایی این حالت را تعبیر میکند؛ به نظر او در تعریف انسان جدید بهعنوان «حیوان ناطق» باید تجدید نظر کرد و در تعریف او باید گفت که انسان «ناطق حیوان» است، یعنی حیوانی است که با حیوانات دیگر این تفاوت را دارد که از عقل برای اهداف خود استفاده میکند و اگر همه حیوانات براساس غریزه رفتار میکنند؛ این حیوان براساس عقل حیوانی عمل میکند؛ عقلی که در هواهای نفسانی اسیر است. پس اصل و اساس در چنین انسانی حیوانیت است. این انسان و جامعه مسخ شده را قرآن چنین توصیف میکند: «ارایت من اتخذ الهه هواه»، «آیا کسی را که هوای نفسانیش را خدای خود قرار داده است، دیدهای؟» (فرقان: 43) چنین انسانی در عین حال که عالم است،گمراه میشود (جاثیه: 23) و به این دلیل از حیوان هم پستتر است: «إن هم إلاکالأنعام بل هم أضل سبیلا» (فرقان: 44). این است ماهیت دنیا و تمدن جدید. سیاست، فرهنگ و علم جدید نیز براساس همین اندیشه پاگرفته است. دنیای غرب بدون دلیل به چنین جایی نرسید، بلکه بذری که در قرون وسطی کاشته شد با آفت دوره رنسانس در دنیای جدید به این نحو برداشت شد و این است دلیل این همه تناقض در گفتار و رفتار و این همه جنایات بیسابقه. اما باید توجه داشت که در این دنیای مادیزده کنونی که اراده معطوف به قدرت- قدرت شر و فساد- سکاندار جهان معاصر است، باید معنویت و عدالت اسلامی را ارائه داد تا مردم آن را ببینند شاید از خواب غفلت بیدار شوند و بدان بپیوندند. اگر یکی از اهداف انبیا بیداری عقل مدفون شده انسانهاست ما نیز که پیرو خاتم انبیا (صلیالله علیه و آله و سلم) و تحت امامت خاتم اولیا(سلام الله علیه) هستیم، موظفیم که در این راه تلاش کنیم و یکی از اهداف تشکیل نظام جمهوری اسلامی و جامعه دینی در این سرزمین نشان دادن چهره تابناک اسلام علوی است تا به بخشی از اهداف انبیا جامه عمل پوشانده شود و این است دلیل دفاع جانانه ما از مظلومان جهان و مقابله استکبار جهانی با ما. ما راهی را انتخاب کردهایم که سختیهای بسیاري دارد و گردنهها و خطرهایی پیش رویمان قرار دارد، اما بهترین راه بلکه تنها راهی است که پیشروی ماست که با آن میتوانیم گوشهای از چهره حق را جلوهگر و زمینه ظهور را فراهم کنیم. انشاءالله.