محمدتقی شهپری*
پس از اوج گرفتن قیمت مسکن در کشور که به واسطه بورس‌بازی برخی نهادهای پولی و اثر روانی ناشی از تقاضای کاذب در این بخش اتفاق افتاد، دولت نهم که مسؤولیت خود را در حمایت از دهک‌های پایین درآمدی می‌دید در اقدامی نوآورانه با طرح مسکن مهر و حذف قیمت زمین از هزینه واحد مسکونی، روزنه‌ای به امید از دست‌رفته کم‌درآمد‌ها گشود و با اختصاص وام‌های بین 15 تا 20 میلیون تومانی قدرت خرید آنها را در بخش مسکن احیا کرد.سیاست‌های اتخاذ شده موجب شده تا علاوه بر تزریق موج امید در اقشار پایین درآمدی در جهت دستیابی به واحد مسکونی ارزانقیمت، مسکن نیز برای نخستین‌بار در تاریخ ایران کاهش قیمت بیش از 30 درصدی را تجربه کند.موضوع مهم دیگر در طرح مسکن مهر تقویت روحیه تعاون در مردم از طریق تشکیل تعاونی‌های متعدد بود که به‌وسیله خود مردم هدایت می‌شوند؛ موردی که علاوه بر تقویت بعد ارتباطات اجتماعی، کاهش هزینه‌های ساخت و ساز را به دنبال داشت. در واقع در روزگاری نه‌چندان دور سایه سهمگین داشتن سرپناهی هرچند محقر بر سر آن‌دسته از افرادی که توان مالی آنچنانی نداشتند همواره با رشد سالانه قيمت مسکن سنگینی می‌کرد تا جایی که دستیابی به خانه دلخواه حتی برای اقشار متوسط درآمدی نیز «رویایی» شده بود.باید اعتراف کرد بحران مسکن در سبد هزینه خانوار‌های کمدرآمد و دغدغه برخورداری آنها از این مهم در مسیري عدالت‌محور با انقلاب طرح مسکن مهر
در هم پیچید و اقشار کمدرآمد اکنون با آورد سرمایه‌های اولیه ناچیز شاهد پیشرفت فیزیکی بناهای ساختمانی خود هستند. به هر حال وام 15 تا 20 میلیون‌تومانی بدون بهره در کنار ارائه پروانه ساخت از سوی دولت و نیز زمین رایگان فرصتی مناسب بود تا با تولید انبوه واحد‌های مسکونی در قالب مسکن مهر نه‌تنها اقشار کمدرآمد به آرزوی دیرینه خود یعنی داشتن سرپناهی مناسب برسند بلکه جریان ساخت‌و‌ساز در این عرصه نیز رونق گیرد.
یکی از مزیت‌های مهم اجرای طرح مسکن مهر، جلوگیری از انحراف وام‌های اخذ شده از سوی بانک‌هاست چرا که گردش مالی در مسیر عملیات اجرایی این طرح عظیم به گونه‌ای است که وام‌های دریافتی صددرصد هزینه ساخت مسکن شده و چون گذشته تسهیلات بانکی به بهانه ساخت مسکن در دیگر بازار‌ها به کار نمی‌رود. اگر به توسعه شهرهای جدید نگریسته شود خواهیم دید که حدود 10 شهر جدید که بیش از نیمی از آنها دارای طرح جامع مسکن مهر هستند، با توسعه مسکن مهر از رونقی دوچندان برخوردار شده چرا که با پیشرفت پروژه‌های عمرانی همه‌جانبه شهری، قابلیت‌های بالای آنها نیز در ابعاد مختلف از توسعه زیربنایی، خدمات فرهنگی، هنری و ورزشی گرفته تا ایجاد اشتغال در آینده نزدیک به بار خواهد نشست.
*مدیر پروژه‌های مسکن مهر شهرهای جدید اصفهان