
سارا شکری: فیلم سینمایی «شیفتگی» با طرح موضوع یکی از معضلات اجتماعی ساخته شده است، این موضوعات در سینمای ایران مورد توجه مخاطب قرار میگیرد و کارگردان نیز تلاش کرده با استفاده از بزرگنمایی یک معضل اجتماعی مخاطب را جذب کند. در تولید این فیلم نمایی از چهره مظلوم زنان به نمایش گذاشته میشود. حاجی شاه، زنی با هیبتی مردانه است که سرپرستی خواهر و خانواده خود را برعهده دارد. بیآنکه کسی بداند، خواهرزاده عقبمانده او، مورد اذیت و آزار قرار میگیرد. حاجی شاه بهدنبال یافتن مجرم است. در این فیلم رویا تیموریان، جنسیت خود را پنهان کرده و با تراشیدن موهای خود و گذاشتن کلاه پشمی بر سر، تصویر یک مرد را در میان مردم به بهانه حفاظت از خواهر خود به نمایش درآورده است. زن مردنما است اما هیچ دلیلی از این رفتار را در فیلم به درستی نمیبینیم، فیلمساز مخاطب را در فضای نامعلوم و گنگ از اتفاقاتی که فقط با اشاره به «30 سال پیش» از آن یاد میشود، رها میکند. فیلم سینمایی «شیفتگی» به کارگردانی «علی عصمتی زمانی» به گفته کارگردانش به موضوعات انسانی پرداخته است. در «شیفتگی» بیننده متوجه نمیشود، کارگردان به کدام دلیل که آن را یک موضوع انسانی خطاب کرده، بازیگرش را در یک مخفیکاری جنسیتی قرار داده است. در این فیلم تیموریان به طور کامل بیحجاب است و به نظر ممیزی جشنواره و ارشاد در برخی تصاویر با فتوشاپ کلاهی بر سر او گذاشته اما موضوع تنها حجاب نیست. شخصیت زن در این فیلم اهل نواختن ساز دف است و در محافل مردانه با یک گروه از مردان نوازنده، دف مینوازد. سرپرست این گروه عاشق شخصیت زن است و به او میگوید که از خر شیطان پیاده شود و با او ازدواج کند. این فیلم که در جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد بیشتر بیننده را به یاد فیلمهای بدون مجوز میاندازد و این سوال در ذهن ایجاد میشود که این فیلم در جمهوری اسلامی پروانه ساخت نمایش گرفته است؟ بخشهایی از تصاویر فیلم به کرات و بارها و به علت نامعلومی در این فیلم سیاه میشود. در این سیاهشدن مکرر تصاویر، بیننده صدای بازیگران را میشنود ولی تصویر آنها را نمیبیند. این اتفاق با توجه به موقعیت داستان و سایر موضوعات ذهن بیننده را به تصویرسازی در ارتباط با تصویر سیاه شده سوق میدهد. در «شیفتگی» آشکارشدن جنسیت واقعی حاجی شاه و لباس زنانه پوشیدن او به معنای تحول است! فیلمی که نه ابتدا دارد، نه انتها و فاقد یک درام مشخص است. باید از کارگردان این سوال را پرسید که چگونه داستان یک زن مردنما که قاتل هم هست در شهر یزد روایت شده است، پیداکردن چنین زنی در شهر یزد به نظر شاهکار است، شهری که اصل و اساسش حیا و وقار است و هنوز هم در خانهها اندرونی و بیرونی معنی دارد در حالی که در شهری مثل تهران اندرونی و بیرونی مفهوم خود را از دست داده است. چرا چنین معضل اجتماعی باید در شهر یزد که به دارالمومنین شهرت دارد روایت شود؟ در جلسه مطبوعاتی این فیلم، تیموریان درباره ساختهشدن فیلم در شهر یزد گفت: این فیلم جزو سینمای مستقل است و ما هم سینماگران مستقل هستیم. سینماگران مستقل از نظر مالی از کف امکانات برخوردار هستند. وی ادامه داد: عصمتی در این فیلم از همه امکانات خانوادگی خود استفاده کرد و حتی به ما اعلام کرد که دستمزد واقعی ما را نمیتواند بپردازد. سینمای مستقل سینمای سختی است و حمایت منتقدان و خبرنگاران را لازم دارد. اما اینجا باید این نکته را یادآور شد که شهر یزد معروف به دارالمومنین است و کارگردان علاوهبر استفاده از وسایل شخصی تلاش داشته است آنچه در ذهنش میگذرد را در این شهر به نمایش بگذارد. او با ساخت آثار قبلیاش چون «اوریون» نشان داده است عامدانه از این شهر در آثارش بهره میبرد و با طرح موضوعات و معضلات اجتماعی در این شهر تلاش دارد فضای این شهر که شهره به دینداری است را بشکند. او علاقه فراوانی به حضور در جشنوارههای خارجی و تشویق آن سوی مرزها دارد. اما تصمیم سازمان سینمایی و ارائه پروانه نمایش خانگی به این فیلم بدون آنکه فیلم اکران شود کار بسیار شگفتانگیزی است. همه علاقهمندان به هنر هفتم میدانند که سالنهای سینما نمیتواند نظر مخاطبان را به خود جلب کند و درصد فروش فیلمها به مراتب در سالنهای سینما کم شده است اما فیلم در شبکه خانگی مورد توجه قرار میگیرد و با مبلغ کمی این فیلم در تمام خانهها رسوخ میکند. فیلمی که اگر در ابتدای آن مجوز وزارت ارشاد نمایش داده نشود شاید مخاطب متوجه این امر نشود که فیلم با موازین اسلامی ساخته شده است یا گمان کند قبل از انقلاب ساخته و امروز در شبکه نمایش خانگی توزیع شده است. به نظر میرسد کارگردان اهداف خاصی را دنبال میکند و وزارت ارشاد هم در ارائه پروانه نمایش به فیلم توجه لازم را ندارد و به گمان خودشان با عدم اکران فیلم در سینماهای کشور، جلوی دیدهشدن فیلم را گرفتهاند اما با ارائه مجوز خانگی فیلم توسط مخاطبان این شبکه که گسترده است دیده میشود و کارگردان به هدف خود خواهد رسید.