گیلانه؛ رنج‌های مادرانه

گیلانه/ فیلمنامه: رخشان بنی اعتماد، محسن عبدالوهاب، فرید مصطفوی/ کارگردان: رخشان بنی اعتماد، محسن عبدالوهاب/ بازیگران: فاطمه معتمدآریا، بهرام رادان، باران کوثری، ژاله صامتی، شاهرخ فروتنیان.

الهام صالح:

صدای آژیر با صدای ضدهوایی درمی‌آمیزد تا راهنمایی باشد برای مخاطب. راهنمایی از آن جنس که با چه فیلمی طرف است. ژانر فیلم همان اول مشخص می‌شود. بله! «گیلانه» فیلمی است درباره جنگ. فیلمی است درباره رنج‌های مادران، مادرانی که سروقامتانشان را به خدا می‌سپارند، اما سروهای خمیده دریافت می‌کنند. در «گیلانه»، دختر به دیار غربت شوهر کرده، باردار است و میهمان خانه مادر. شوهرش، در دیاری دیگر است، در شهری که باران موشک از آسمان آن می‌بارد. اینها نگرانی‌های دختر است، دلواپسی‌هایی که در بیداری اگر پنهانشان کند، در خواب نمی‌تواند. او کابوس می‌بیند،‌ می‌ترسد اما باید آرام باشد. فردای روز، برادر رهسپار جنگ است، نباید دل‌نگرانش کرد. صدای شکستن هیزم، این پسر است که هیزم می‌شکند تا چند روزی خستگی‌های مادر را عقب بیندازد. پسری رهسپار جنگ می‌شود، عشقی چشم انتظار می‌ماند و مادری دل‌نگران. پسر که می‌رود، انگار مرهم دلواپسی‌های خواهر هم بی‌اثر می‌شود. او باید برود تا از سلامت شوهر اطمینان یابد. مادر، همراه او می‌شود. جماعتی از تهران به سوی سبزی شمال می‌آیند و مادر و دختری به سوی تهران می‌روند. عده‌ای از تهران می‌گریزند و این دو راهی‌اند. دل‌نگرانی‌های مادر، شکل سرکوفت به خود می‌گیرد: «مردم دارن از تهران فرار می‌کنن!» اما اینها دختر را آرام نمی‌کند. مادر اما هم نگران دختر است که مسافر کوچکی در راه دارد، هم نگران پسر. «اسماعیل!»، هر بار یادآوری نامش، اشک را بر گونه‌های زن جاری می‌کند و آرزویی را بیدار:‌ «پاش برسه اینجا عروسی ایشالله راه اندازم!» این آرزو هیچگاه رنگ واقعیت به خود نمی‌گیرد. آرزو بر دل مادر می‌ماند و اشک‌ها بر گونه‌اش. 15 سال بعد، قامت زن زیر بار‌ تر و خشک کردن پسر جانبازش خم شده، اما بار سنگین‌تری هم هست، بار تماشای زخم‌های بی‌التیام پسر. «گیلانه»، روایت زنی است که رنج‌ها از او که «آبجی گیلانه» بود، «ننه گیلانه» ساخته.