۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۰۸

« ن و القلم» (1)

 

فيروز زنوزي جلالي

 

چخوف می‌گوید: «زمانی ما بهتر خواهیم شد که بدانیم اکنون چگونه است».

چخوف می‌گوید: «زمانی ما بهتر خواهیم شد که بدانیم اکنون چگونه است».

و این چه حرف به قاعده و درستی است که اگر به هر دلیل، نخواهیم اکنون مان را واکاوی کنیم و به چندوچونش درست پی‌ببریم، هرگز متوجه آسیب‌های موجود نخواهیم شد و در این صورت، کم و کاستی‌هامان، همچنان‌ گرچه بگوییم زیرپوستی، ادامه خواهند داشت و چه بسا روزی همین آسیب‌های ناگفته و مثلاً جزئی آماس کنند و جراحت کهنه‌ای شوند و تبعات ناصوابی به بار آورند که تاثیرشان بر جامعه ادبی بیش از امروز نمایان شود. از این‌رو ما در این سلسله نوشتار قصد داریم زیرعنوان فوق، در حد بضاعت اندک خود‌ بسیار شفاف، به واکاوی معضلات جامعه ادبی معاصر بپردازیم و آنجا که قلم حکم می‌کند، بی‌رودربایستی و بی‌ملاحظه از خوش‌آمد و نیامد فلان دستگاه و فلان مسؤول و رو ترش‌کردن‌های احتمالی، چندوچون آسیب‌های آن را به اختصار بررسی کنیم. چرا که گمان داریم اگر قرار به این دست از مصلحت‌اندیشی‌ها باشد واین تردیدهای مخل بگوییم یا نگوییم که مباد‌ به تریج قبای کسی بر بخورد همان بهتر که دفتر و قلم را، در این بابت خاص یک سر به کناری نهیم و به بسیار کارهای دیگر بپردازیم. اما چنین نیست و به جد این قلم قصد واکاوی دارد بی‌هیچ بیم و هراس، چرا که گمان می‌رود‌ در این صورت‌ شاید مسؤولان امر‌ چنانچه حرف را صواب دریافتند به چاره‌جویی برآیند و کم و کاستی‌ها را برطرف کنند که این مهم هم به سود ادبیات داستانی معاصر ماست و هم نتیجه‌اش باعث تقویت بنیه ادبی اهل قلم همواره متواضع و غالباً خاموش خواهد شد؛ اهل قلمی که به دور از هرگونه جاروجنجال گوشه عزلت گزیده‌اند و همواره با بسیار ناهنجاری‌ها، گرچه خودخورانه ساخته‌اند و هیچ دم بر نمی‌آورند چرا که جنس دنیاهای آنان با دنیای باقی آدم‌ها فرق می‌کند و دغدغه‌شان فقط و فقط مختص عرصه دفتر و قلم است و بس. و اما‌ نخستین سوال اینکه جایگاه درست و به قاعده نویسنده و حرمت اجتماعی اهل قلم در جامعه امروز ما کجاست؟ و آیا از این نظر در کشوری که سابقه چندین و چند هزار ساله فرهنگی دارد اهل قلم در جایگاه بایسته و شایسته خود قرار دارد یا که خیر؟ پاسخ به این سوال به دو وجه مادی و معنوی برمی‌گردد. از نظر معنوی و حرمت اجتماعی آیا نویسندگان در جایگاه شایسته خود قرار دارند؟ بسته به اینکه کجا و چطور و نزد چه کسانی، پاسخ این سوال متفاوت است. غالباً در بسیار نشست‌های ادبی هم اهل قلم گوشه‌نشینی اختیار می‌کنند و ابا دارند که مثلاً بروند و در آن ردیف صندلی‌های جلو و کنار دست فلان و بهمان مسؤول بنشینند و در این احوال غالباً مسؤولانی که فقط به صورت صوری به آن نشست آمده‌اند نیز غافلند از این مهم و اینکه اصلاً نویسنده کیست و چه شکلی است و کارش چیست و چند اثر دارد. به معنای دیگر مسؤولان اصلاً تو باغ این حرف‌ها نبوده و نیستند، برای اینکه بالکل دغدغه‌هاشان چیز دیگری و تخصص احتمالی‌شان هم، دنبال پست و مقامی بوده‌اند و زده است و پستی خالی شده است و حالا بهشان گفته‌اند برو و در این پست باش و او هم آمده است و نه برای حکم‌دهنده مهم بوده است که مثلا این آقای حسابدار مالی اصلاً سررشته‌ای از کار ادبی دارد یا خیر و نه خود مسؤول برایش اهمیت داشته است که اطلاعاتی درباره این منصب دارد یا خیر و لزومی هم ندیده است زیاد کنجکاوی کند و مته به خشخاش بگذارد و گفته است ادبیات است دیگر. گیریم همان حافظ و سعدی و دو، سه بیت «توانا بود هرکه دانا بود» و فردوسی و شاهنامه و رستم و سهراب و از این لاطائلات کذا که بالاخره باقی‌اش هم خدا بزرگ است که ما گرگ بالان دیده‌ایم و سرآخر در آن دم و دستگاه یکی پیدا می‌شود که وقت ضرورت گوشی را دست آدم بدهد که این و آن کیست و چه باید گفت و نگفت و نه اینکه ما مدیریم و حکم آچار فرانسه را داریم و مگر تا حالا در هر پست و مقامی که گفته‌اند و رفته‌ایم خلل مللی بوده است و نه گوش شیطان کر که... خب این هم یکی روی آنهای دگر. مگر می‌خواهیم کوه الوند را جابه‌جا کنیم. حساب حساب یک دفتر و چند مداد است و کتاب و کتابچه‌ای و یک دو کرور از این آدم‌هایی که دلشان را خوش کرده‌اند به این سیاه‌مشق‌نویسی‌‌های دوران ابتدایی و... خب در این احوال و با این ذهنیت مسؤول محترم منصوب شده فرهنگی دیگر معلوم است که حرمت و جایگاه اهل قلم کجاست و تبعاتش هم روشن. این است که فوقش با نویسنده که روبه رو می‌شود نیشش را تا بناگوش باز می‌کند و می‌گوید: انصافاً که آثار مشعشعی از شما منتشر شده است و ما هم نه که نخوانده باشیم از این چیزهایی که شما می‌نویسید و...

 

 

25 دی، آخرین فرصت

مهلت ارسال آثار به نخستین جشنواره هنرهای تجسمی فجر 20 دی‌ماه خاتمه یافت و تنها هنرمندان مجسمه‌ساز و کاریکاتوریست‌ تا 25 دی‌ماه برای شرکت در نخستین جشنواره هنرهای تجسمی فجر مهلت دارند. این جشنواره از 12 بهمن‌ به مدت یک ماه برگزار می‌شود.

 

ایران فرهنگی: گذشته، حال و آینده

فارس:

همایش بین‌المللی «ایران فرهنگی: گذشته، حال و آینده» امروز و فردا در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تالار شیخ مرتضی انصاری برگزار می‌شود. محورهای این همایش عبارتند از: زبان و ادبیات ایرانی، جایگاه دین در ایران فرهنگی، هنر و میراث فرهنگی در گستره ایران فرهنگی، تاریخ و هنر.

 

 

بازگشت عبدالحسین‌حائری

روابط عمومی کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی اعلام کرد عبدالحسین حائری بعد از گذران دوران نقاهت کار خود را در این کتابخانه دنبال می‌کند. این فهرست‌نگار و نسخه‌شناس کتابخانه مجلس شنبه بعد از انجام عمل جراحی از بیمارستان شهریار تهران مرخص شد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده