دکتر حسین افتخاری*
در همه جنگ‌های کلاسیک دنیا حملات زمینی از اهمیت بالاتری نسبت به حملات هوایی برخوردارند. حملات هوایی برای ایجاد نوعی برتری و خسارت در طرف مقابل انجام می‌شود اما هیچ‌گاه سرنوشت جنگ را تعیین نمی‌کند. همیشه در تمام جنگ‌هایی که اهداف سیاسی را دنبال می‌کنند حتماً باید یک سری امتیازات سیاسی و دیپلماتیک حاصل شود. اسرائیل نیز برای به دست آوردن اهدافی که برای این جنگ از قبل تعیین کرده ناچار است بعد از چند روز حمله هوایی بسیار شدید دست به حملات زمینی بزند تا بتواند طرف مقابلش را به عقب براند و آماده شود تا امتیازات سیاسی مدنظرش را کسب کند.
در همه جنگ‌های کلاسیک دنیا حملات زمینی از اهمیت بالاتری نسبت به حملات هوایی برخوردارند. حملات هوایی برای ایجاد نوعی برتری و خسارت در طرف مقابل انجام می‌شود اما هیچ‌گاه سرنوشت جنگ را تعیین نمی‌کند. همیشه در تمام جنگ‌هایی که اهداف سیاسی را دنبال می‌کنند حتماً باید یک سری امتیازات سیاسی و دیپلماتیک حاصل شود. اسرائیل نیز برای به دست آوردن اهدافی که برای این جنگ از قبل تعیین کرده ناچار است بعد از چند روز حمله هوایی بسیار شدید دست به حملات زمینی بزند تا بتواند طرف مقابلش را به عقب براند و آماده شود تا امتیازات سیاسی مدنظرش را کسب کند.در جنگ غزه شاهدیم که پس از تقریباً 10 روز حملات هوایی و شدت خساراتی که به غزه وارد آمده و با اینکه تمام اهدافی که اسرائیل اطلاعات آنها را از قبل در اختیار داشته زیر بمباران شدید قرار گرفتند، اما هیچ‌یک از اینها پیروزی نظامی را برای رژیم صهیونیستی به ارمغان نیاورده است. بنابراین اسرائیل ناچار شد بخش دوم این عملیات نظامی که حمله زمینی است را اجرا کند. حمله زمینی دارای گزینه‌های مختلفی بود تا بتواند به اهدافش تا جای ممکن برسد. اول اینکه اشغال کامل نوار غزه صورت بگیرد و از آنجا که این کار برای اسرائیل بسیار پرهزینه بوده و از طرف دیگر امکان اشغال کامل غزه نیز وجود ندارد در زمره گزینه‌هایی قرار گرفت که رد شده و مورد قبول واقع نشد.
گزینه بعدی این بود که بتواند بخش‌هایی از غزه را به اشغال درآورد که از طریق آن امکان دستگیری رهبران حماس یا مسؤولان گروه مقاومت و دولت هنیه فراهم آید و یا امکانات سیاسی‌اي را که در نظر دارد به دست آورد. نوع دیگری از حمله زمینی این است که طرف مهاجم یک بخش سرزمینی را ولو کوچک و بی‌اهمیت اشغال کند تا در ازای آن بتواند چانه‌زنی کند و محتوای قطعنامه‌های بعدی را رقم بزند. اسرائیل نیز سعی کرده است در این حمله چند گزینه را به اجرا بگذارد، ولی تا به حال و بعد از 8 روز عملیات زمینی با توجه به شرایط پیچیده‌ای که در بافت جمعیتی و جغرافیایی غزه وجود دارد و مقاومتی که مردم به صورت یکپارچه نشان می‌دهند علاوه بر مقاومت حماس و گروه‌های مختلف، این امکان از صهیونیست‌ها سلب شد و آنها نتوانستند گزینه اول را اجرا کنند، یعنی رهبران حماس را ترور کرده و مورد کشتار قرار دهند یا برخی از آنها را دستگیر کرده یا بربایند.
بخش دیگری که مربوط به اشغال یک بخش سرزمینی است هم دارد از جانب آنها پیگیری می‌شود و به نظر می‌رسد که صهیونیست‌ها در این زمینه نیز پیشرفت قابل ملاحظه‌ای نداشته‌اند.
با توجه به اینکه قطعنامه 1860 صادر شده، محدودیت‌های زمانی و نگرانی از تلفات و خسارت‌های بیشتر موجب شد تا رهبران و مسؤولان امنیتی و سیاسی اسرائیل دچار یک نوع دستپاچگی شوند. لذا از روز یکشنبه که عملیات زمینی به شکل شدیدتری در حال اجراست، شاهد هستیم که مقامات اسرائیلی مایلند تا هرچه زودتر به یک بخش سرزمینی در داخل غزه دست یافته و آن را مبنای چانه‌زنی در مقابل فلسطینی‌ها قرار دهند، ضمن اینکه توانسته باشند به ساكنان فلسطين اشغالي نیز پاسخ دهند که در این جنگ که خسارت‌هایی به اسرائیل وارد کرده یک نتیجه عملی کسب کرده‌اند.
نکته پایان این بحث هم این است که اسرائیلی‌ها در بخش اشغال سرزمینی، مثلت کوچک فرضی را مدنظر قرار داده‌اند که این مثلت حاشیه رفح و مرز با مصر را دربرمی‌گیرد که جزئی از شهر رفح نیز در آن قرار دارد. آنها می‌خواهند با اشغال این مثلت راهی باز کنند تا نیروهای ابومازن بتوانند به غزه وارد شده و کنترل اوضاع را در دست بگیرند و گذرگاه رفح هم در اختیار ابومازن و رژیم صهیونیستی باشد.
فشاری که به قسمت جنوب غزه هم‌اکنون وارد می‌شود برای این است که نیروهای مقاومت را تقسیم کرده و از طریق تجزیه آنها شرایط بهبود یافته‌ای را برای اسرائیل فراهم آورند تا بتوانند در مرز رفح به راحتی عملیات مورد نظرشان را به اجرا بگذارند.
* کارشناس مسائل خاورمیانه