مصطفي محدثي خراساني*
رکود شعر در اواخر دوره بازگشت و دوری ذهن و زبان آن از نیازهای انسان معاصر از طرفی و از طرف دیگر آشنایی با تحولات ادبی غرب و رونق گرفتن ترجمه آثار ادبی سایر ممالک و بسیاری عوامل دیگر لزوم انقلابی ادبی در زبان فارسی را بیش از پیش محسوس کرد و بدون تردید باید کسی میآمد تا این زمزمهها را تبدیل به فریادی رسا کند. نیما اگر چه در اندازه طرحی نو در شعر فارسی است اما نباید فراموش کنیم که او محصول سیر طبیعی شعر فارسی است و در همان مقطع زمانی بالاخره باید ظهور میکرد و این تحول را در شعر فارسی به وجود میآورد و میتوانست این شخص کسی جز نیما باشد.
نیما پیشنهادهای خود را ارائه داد و با وجود معارضین سرسختی که داشت دقیقا به همین دلیل که انقلاب او در ادامه سیر منطقی شعر فارسی اتفاق افتاده بود توانست خودش را به ثبت برساند و قالب پیشنهادی او از طرف شدیدترین مخالفان به عنوان قالبی در کنار سایر قالبهای شعر فارسی پذیرفته شود، با رسوخ پیشنهادهای نیما افقهای تازهای فراروی شعر فارسی گشوده شد و حتی توانست بر ذهن و زبان شعر در قالبهای کلاسیک نیز اثر بگذارد. شعر نیمایی در ادامه تلاشهایی که برای گشودن افقهای تازهتر انجام میشد ظاهرا به شعر سپید انجامید. میگویم ظاهرا چون هیچگاه شعر سپید نتوانست با وجود تمام ارجمندیهایش جای شعر نیمایی را در پسند موسیقایی ذهن موزون ایرانیان بگیرد. با این حال شعر سپید هم در ادامه سیر تکمیلیاش توانست به نمونههایی برسد که در حافظه جمعی اهل ادب این سرزمین جایی برای خود بیابد، مشکل در جریان شعر معاصر از جایی آغاز میشود که جریان نوآوری از سیر طبیعی خویش خارج میشود. قالبهای نیمایی و سپید چون در ادامه سیر طبیعی نوآوری در شعر فارسی متولد شدند به راحتی و گوارایی توانستند به ظرفهای زیبایی برای ارائه اندیشه و احساس شاعران بدل شوند و جایگاه شایستهای در افق نوآوری شعر فارسی پیدا کنند، اما پس از شعر سپید دیگر این ضرورتهای اصیل نبود که شاعران را به فکر خلاقیتهای تازه بیندازد بلکه توهم نیمای دیگری در تاریخ شعر فارسی شدن، بسیاری را به بیراهههای به اصطلاح نوآوری کشاند. عدهای با خودشان فکر کردند مثلا اکنون که 30 سال از ارائه شیوه نیما گذشته است چرا نباید دست به انقلابی دیگر بزنیم و منتظر بمانیم که 100 سال دیگر کسی بیاید و نوآوری کند. این شد که شبانه طرح نو در انداختن مد شد و هر روز شاهد سر برآوردن مثلا سبک جدیدی در شعر بودیم. نوآوریهای بیپایه و اساس که عمدتا از سوی عدهای رفوزه شعر صورت میگرفت و زمان ثابت کرد که شعر شکوهمند فارسی عرصه این بازیها نیست، اگر چه در این چند دهه شاهد به هدر رفتن استعدادهای زیادی در این بازیها بودهایم، اما ظرفیت بالای جذب شعر اصیل و شکوهمند فارسی توانست حتی از همین هرج و مرجهایی که عدهای به غلط آن را بحران شعر فارسی نامیدند، به نفع خلاقیتهای کارساز بهره ببرد و آنها را تبدیل به فرصت کند.
* شاعر
پیام وزیر ارشاد به سومین جشنواره نماز و نیایش
الهام از روح بلند فرهنگ نماز
در متن پیام «محمدحسین صفارهرندی» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به سومین جشنواره نماز و نیایش آمده است: نماز و نیایش راه رستگاری و طریقی برای نیل به درجات عالیه انسانی تا قله منیع خداگونگی و عطیه و لطفی از منبع فیض سرمد در حق بندگان است، همان لطف بینهایت که بیعنایتش ذرهای از جای نمیجنبد و برگی از جای نمیافتد و جهانی برجای نمیماند. در بخش دیگری از این پیام آمده است: بیتردید گسترش فرهنگ قدسی نماز و نیایش در جهان پرآشوب امروز، نغمه رستگاری و طنین دلنشین صلح و صفای معنوی است. جهانی که از فرط مادیت و زیادهخواهی بیمارگون اکنون به ستوه آمده است. وزیر ارشاد در ادامه آورده است: بر هنرمندان و فیلمسازان کشور بویژه سینماگران جوان و خلاق و نواندیش ماست که با الهام از روح بلند فرهنگ نماز، نیایش، عبودیت، عشق و معنویت افکار جهانی را به کانونهای رستگاری و تعالی دین مبین اسلام پیوند زنند و بر این باورم با توجه به حرکتهای استعلایی گسترده و عمیقی که در سالهای اخیر در حوزه سینما بویژه سینمای جوان کشور ایجاد شده است، میتوان ثمردهی این فرهنگ و غنا و عظمت آن را بیش از پیش به تماشا نشست.
مهران مدیری «ماشاءاللهخان» میشود
فارس:
«مهران مدیری» کاندیدای اصلی بازیگری «ماشاءالله خان در بارگاه هارونالرشید» به کارگردانی محمدرضا اعلامی است. اعلامي گفت: به دلیل اینکه رویدادهای فیلمنامه در بغداد صورت میگیرد آبوهوای فعلی برای فیلمبرداری مناسب نیست به همین دلیل فیلمبرداری در فروردین ماه سال آینده انجام خواهد گرفت.
وی افزود: دکورسازیها اواخر بهمن ماه در شهرک سینمایی آغاز میشود، اما طراح صحنه و دکور هنوز قطعی نشده است. «ماشاءالله خان در بارگاه هارونالرشید» چندی پیش به تهیهکنندگی مرتضی شایسته و کارگردانی محمدرضا اعلامی پروانه ساخت دریافت کرده است.