رحمان سیفیآزاد*
خیلی ساده انگارانه است اگر بگوییم شبکههای تلویزیونی خارجنشین از روی دلسوزی و محض سرگرمی مخاطب ایرانی ایجاد میشوند؛چه سردمداران این رسانهها با برنامهریزی حسابشده پا به عرصه گذاشتهاند و در تازهترین رویکرد به جای بیان مستقیم از طریق فیلم و سریال به میدان آمدهاند که نمونه تازه آن شبکه «فارسی وان» است. نخستین واحدی که در این میان لطمه میخورد، خانواده است. در خانواده ایرانی حریمها حرمت دارد و اصلا حفظ حرمتها در این نهاد پایهریزی میشود. دربرابر موج جدید هم خانواده است که پایداری میکند اما به مرور و در دراز مدت، برنامههای «فارسی وان» حرمتها را در خانواده میشکند که نتیجه آن چیزی نیست جز سست شدن بنیانهای آن. در این شرایط که ما از طرف دشمن مورد هجوم رسانهها هستیم، وظیفه صدا و سیما سختتر است. البته بر خلاف اینکه میگویند «فارسی وان» با استقبال زیادی
روبه رواست، به اعتقاد من، اینگونه نیست. کارهای نمایشی به شکل ذاتی بیننده دارند و این بدان معنی نیست که
صدا و سیما با اقبال کمی روبه رواست. صداو سیما تحت هر شرایطی بیننده خود را دارد،آمارها نشان دهنده تعداد زیاد بینندگان تلویزیون است و این سازمان در حوزه کارهای نمایشی موقعیت خوبی دارد.نکته اینجاست که «فارسی وان» بخشی از موضوعاتي را که صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به دلیل موانع اجتماعی و فرهنگی نمیتواند به آن بپردازد، مطرح کرده و با دستگذاشتن روی مواردی که ما نمیتوانیم به آن بپردازیم، کار خود را پیش میبرد. اگر ما میتوانستیم با نگاه به اسلوب اخلاقی جامعهمان برخی موضوعات را فراتر از شکل کنونی مطرح کنیم، به یقین مخاطبي به همین میزان جذب برنامههای صدا و سیما میشد. در اینباره اما راهکارهای مختلفی وجود دارد که یکسری از آنها وظیفه صدا و سیما و بخشی دیگر وظیفه دستگاههای فرهنگی کشور است. سازمانهای مختلف باید بتوانند سطح فرهنگ مردم جامعه را تا جایی بالا ببرند که خود بیننده با شناخت فرهنگ درست و آگاهی از آنچه برای حریم خانواده مفید است، دست به انتخاب و اقدام بزند. ارتقای فرهنگ امری تدریجی است و به صورت یکباره و دفعتا پیش نمیآید همانگونه که بالا بردن حس
زیبایی شناسی مخاطب یک امر تدریجی است.
و نکته پایانی اینکه ما هنوز در بسیاری حوزههای موضوعی وارد نشدهایم. مسائل عرفی جامعه موانعی را به وجود آورده که نمیتوانیم به آن بپردازیم. این یک بحث کلان دینی و فرهنگی است و باید راهکارهایی را بررسی کنیم تا با توجه به اینکه هنرمندان ما با حیا و اخلاق گرا هستند، حدود موضوعیمان افزایش یابد.
*مدیر گروه ادب و هنر شبکه چهارسیما