
گروه بینالملل: 2 روز پس از اعلام حالت فوقالعاده در تایلند و پس از آنکه احزاب این کشور بر سر روند عادیسازی حیات سیاسی به توافق نرسیدند، ارتش زمام امور دولت را در دست گرفت. با این حساب تازهترین بحران سیاسی طی ماههای گذشته در این کشور وارد مرحله جدیدی شده است؛ بحرانی که به تظاهرات و درگیریهای خیابانی مخالفان دولت یینگلاک شیناواترا، نخستوزیر سابق و هواداران او انجامید. براساس این گزارش، پرایوت چان او چا، فرمانده ارتش تایلند عصر پنجشنبه با حضور در تلویزیون این کشور اعلام کرد: «به خاطر بازگشت کشور به شرایط عادی، کمیته ملی حافظ صلح متشکل از ارتش، نیروهای مسلح تایلند، پلیس و نیروهای هوایی سلطنتی این کشور قدرت را در دست گرفتند.» چان او چا قول داد که ارتش برای احیای نظم و ثبات در تایلند تلاش کند و اصلاحات سیاسی را به مورد اجرا بگذارد. او افزود که مناسبات بینالمللی تایلند دستخوش تغییر نخواهد شد و روابط خارجی با سایر کشورها ادامه خواهد یافت. رئیس ارتش تایلند پس از کودتای نظامی در این کشور جنوبشرقی آسیا خود را به عنوان نخستوزیر موقت اعلام کرد. به گزارش پایگاه خبری استریتز تایمز، پرایوس چان اوچا، رئیس ارتش تایلند که خود از رهبران کودتاچیان است، خود را به عنوان نخستوزیر موقت این کشور تا زمان تعیین فردی جدید معرفی کرد. شورای ملی صلح و برقراری نظم تایلند در پیامی اعلام کرد: پرایوس چان اوچا به عنوان نخستوزیر جدید فعالیت خواهد کرد تا کابینه را اداره کند. از آنجا که نخستوزیر دارای اختیاراتی است، وی و هر مقامی که از سوی این فرد تعیین شود تا اطلاع ثانوی دارای اختیار خواهد بود.
اما این اقدام سبب بروز خشم و نگرانی شدید مردم تایلند شده است. این اتفاق در تایلند تعجبآور نیست؛ چرا که این سیزدهمین کودتای ارتش تایلند در 80 سال گذشته است. دو روز قبل از کودتا، ارتش تایلند پس از ماهها مناقشه و بیثباتی ناشی از درگیریهای اپوزیسیون با دولت و در پی رای دادگاه قانون اساسی به برکناری نخستوزیر، حالت فوقالعاده اعلام کرده بود. رهبر ارتش اما گفت که این اقدام به معنای کودتا نیست. بهدستگیری تمام و کمال قدرت توسط ارتش در روز پنجشنبه پس از آن صورت گرفت که دومین نشست رقبای سیاسی تایلند برای حل بحران هفتماهه این کشور که به دعوت ارتش برگزار شده بود، بینتیجه ماند. نمایندگان 5 گروهی که در این نشست حضور داشتند، با بیش از 10 خودرو به نخستین هنگ پیادهنظام واقع در باشگاه ارتش انتقال داده شدند.
بحرانی 80 ساله
در جلسه اول که روز چهارشنبه برگزار شد، فرمانده ارتش مسائل مختلف را با رقبای سیاسی در تایلند در میان گذاشت و پس از آن اعلام کرد که شرکتکنندگان برای تصمیمگیری به خانه بروند و در جلسه بعدی که روز پنجشنبه تشکیل میشود شرکت کنند. تایلند در 8 سال گذشته درگیر مناقشات هواداران دولت و اپوزیسیون بوده است. ارتش از سال 1932 میلادی و پایان دوران پادشاهی مطلقه در تایلند تاکنون 12 کودتا و 8 شبهکودتا را در این کشور برنامهریزی کرده است. کودتای قبلی در سال 2006 به برکناری «تاکسین شیناواترا» نخستوزیر پوپولیست و میلیاردر این کشور منجر شد که در میان کشاورزان و فرودستان شمال تایلند صاحب نفوذ و محبوبیت است. او به ناچار تایلند را ترک کرد. اما نفوذ او و محبوبیتش سبب شد که در سالهای اخیر خواهرش در رأس حزبی از هواداران وی دوباره قدرت را در دست گیرد. مخالفان که از حمایت تلویحی ارتش، قوهقضائیه و اقشار نسبتا متمول و شهرنشین جنوب کشور برخوردارند، پیوسته خواهان برکناری دولت نزدیک به شیناواترا بودهاند. آنها با توجه به فرادستی رای حزب شیناواترا، راه نجات کشور را نه در انتخابات مجدد که در تشکیل یک دولت غیرمنتخب متشکل از نخبگان میدانند. معلوم نیست که اعلام ارتش برای انجام اصلاحات تا چه حد پروسه دموکراسی را در تایلند معلق خواهد کرد و تا چه حد تبدیل به مانعی برای بازگشت شیناواترا و حزب او به قدرت شود. کودتای ارتش، با تعلیق قانون اساسی آن کشور، قطع برنامههای تلویزیونی، برقراری ساعات رفتوآمد یا ممنوعیت تجمع بیش از 5 نفر همراه است. در نتیجه ارتش به معترضان و راهپیمایان اجازه ادامه تجمعاتشان را نمیدهد.
واکنش جامعه جهانی
کودتای تایلند با واکنشهای بینالمللی زیادی روبهرو شده است. بانکیمون، دبیر کل سازمان ملل ضمن ابراز نگرانی شدید از این کودتا بر ضرورت روی کار آمدن هر چه سریعتر یک دولت مدنی دموکراتیک در تایلند تاکید کرده است. آمریکا نیز اعلام کرد، در پی این کودتا همکاری نظامی خود را با این کشور مورد بازنگری قرار خواهد داد. سرهنگ استیون وارن، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد دولت آمریکا در همکاریهای نظامی خود با بانکوک بازنگری میکند تا مشخص شود که آیا باید در پی کودتای نظامی در تایلند، همکاریهای نظامی خود را با این کشور متوقف کند. براساس قوانین آمریکا، پنتاگون باید هرگونه همکاری خود را با هر کشوری که در آن کودتای نظامی صورت گرفته است، متوقف کند. لذا وزارت دفاع آمریکا در حال حاضر تلاش میکند اتفاقاتی را که در تایلند موجب برکنار شدن دولت توسط نیروهای نظامی شد، از نظر حقوقی مورد بررسی قرار دهد. رئیسجمهوری فرانسه کودتا را محکوم کرده است. انگلیس مستقیما کودتا را محکوم نکرده اما طرفها را به گفتوگو فراخوانده است. دولت ژاپن با ابراز تاسف درباره کودتای نظامی در تایلند متعهد شد امنیت شهروندان و شرکتهای ژاپنی را در این کشور جنوب شرق آسیا تامین کند.