فاطمه مصلح زاده
آژیرها نقش تعیینکنندهای در حفاظت از خانه و حتی زندگیمان دارد. آژیرهای خطر شامل حسگری هستند که به دستگاه هشداردهنده وصل شده است. آژیرهای دزدگیر حسگری دارند که باز شدن در یا پنجره را آشکار میکند. این حسگرها گاهی فشار پا روی کف زمین، گرمای بدن فرد مزاحم یا حتی حرکت فرد را آشکار میکنند.
آژیر آتشنشانی وقتی به صدا درمیآید که گرمای آتش حس شود اما آژیر دود هنگامی به شما هشدار میدهد که آتش در مراحل اولیه خودش باشد. این وسیله ذرات دود معلق در هوا را آشکار میکند، شاید حتی قبل از آنکه شعلهای شکل گرفته باشد دستگاههای هشداردهنده زنگی، آژیری یا چراغ چشمکزنی را به کار میاندازند. گاهی اوقات سیستمهای اعلام خطر میتوانند به طور خودکار گروههای امدادرسان را نیز خبر کنند.
بسیاری از خانهها به حسگر دود (که به سقف وصل است) مجهزند. قبل از آنکه شعله به وجود آید، ذرات ریز دود (که نامرئی هستند) از جسم سوختنی متصاعد و باعث فعال شدن حسگر دود میشود. بدین ترتیب آژیر به کار افتاده و افراد در حال خواب را بیدار میکند (قبل از آنکه خانه به خاکستر تبدیل شود!) اما این حسگر چگونه وجود دود را در خانه تشخیص میدهد و از کجا میفهمد که باید آژیر را به صدا در بیاورد؟
همانطور که در شکل میبینید، حسگر یک حفره آشکارسازی دارد که از دو تیغه رسانای موازی ساخته شدهاند. در حفره آشکارساز مقدار بسیار کمی ماده رادیو اکتیو وجود دارد (خیلی کمتر از آنکه زیانی داشته باشد) از طرف دیگر یک باتری و آژیر هم با این حفره آشکارساز در مدار قرار گرفتهاند. اتمهای ماده رادیو اکتیو باردار هستند و در نتیجه این ماده میتواند جریان ضعیفی در حفره ایجاد کند.
اما اگر در اثر سوختن و آتش گرفتن یک شئ، دود تولید شود و وقتي این ذرات دود به حفره آشکارساز برسند، آنوقت اتمهای باردار به جای آنکه جریان عادی و ضعیف همیشگی را تولید کنند، جذب ذرات دود میشوند. در نتیجه در اثر ورود ذرات دود جریان قطع میشود. مدار متصل به سیستم طوری طراحی شده است که وقتی این جریان قطع شود، جریانی از آژیر میگذرد و ما میتوانیم صدای هشداردهنده آن را بشنویم.
اتصال این مدار به یک سیستم هشداردهنده مرکزی نیز بسیار آسان است. به همین شکل است که میتوان این آژیر را طوری طراحی کرد که اگر در خانهای آتشسوزی شود و ذرات دود در هوا پراکنده شوند، مرکز آتشنشانی یا بخش ایمنی ساختمان آژیر هشدار را در دفتر خود بشنود.
طرح کاملی از 4 بازوی
کهکشان راه شیری
یک گروه تحقیقاتی در اروپا توانستند نقشه کاملی از بازوهای مارپیچ کهکشان راه شیری به دست بیاورند. این نقشه نشان میدهد بخش درونی کهکشان راه شیری دو بازوی مارپیچی متقارن و مشخص دارد که به بخش بیرونی گسترش یافته و در آنجا به چهار بازوی مارپیچ تبدیل شدهاند. این کار برای نخستینبار انجام شده است و فهمیدن این موضوع که بازوها به دو شاخه تقسیم شدهاند ممکن است در حل تناقضات قبلی در شمارش تعداد بازوها کمک مفیدی باشد. این نقشه جدید را پل و پیتر انگلمایر از دانشگاه زوریخ در سوییس و نیکولای بیسانتز از دانشگاه روهر در بوخوم آلمان تهیه کردهاند. از آنجا که خورشید و دیگر ستارهها دور مرکز کهکشان میچرخند، بازوهای کهکشان را نمیتوان مستقیما مشاهده کرد و پژوهشگران مجبورند از روی شواهدی که در این زمینه به دست میآورند غیرمستقیم درباره آنها پیشبینی کنند. در نور مرئی، راه شیری به شکل باریکهای نامنظم، چگال و شلوغ از ستارهها دیده میشود.