دکتر سیدمرتضی نعمتزاده*
هفده روز پس از آغاز حمله گسترده اشغالگران صهیونیستی به نوار غزه و تلاش برخی از دولتمردان و سران کشورهای منطقه برای استقرار صلح، رژیم صهیونیستی بالاخره پیشنهاد آتشبس 3ساعته را پذیرفت و روز دوشنبه برای نخستین بار آن را به اجرا گذاشت اما اسرائیل هیچگاه عملا آتشبس 3 ساعته را رعایت نکرد. رژیم صهیونیستی باید در این 3 ساعت، آتش خود را خاموش میکرد تا کمکهای انسانی و دارویی به مردم غزه برسد و نسبت به نجات مردمی که زیر آوار مانده بودند اقدام شود ولی این رژیم نهتنها وقعی به آتشبس ننهاد بلکه طی این 3ساعت نیز متاسفانه به بمباران شدیدتر مردم از طریق هوا، دریا و زمین اقدام کرد.
هفده روز پس از آغاز حمله گسترده اشغالگران صهیونیستی به نوار غزه و تلاش برخی از دولتمردان و سران کشورهای منطقه برای استقرار صلح، رژیم صهیونیستی بالاخره پیشنهاد آتشبس 3ساعته را پذیرفت و روز دوشنبه برای نخستین بار آن را به اجرا گذاشت اما اسرائیل هیچگاه عملا آتشبس 3 ساعته را رعایت نکرد. رژیم صهیونیستی باید در این 3 ساعت، آتش خود را خاموش میکرد تا کمکهای انسانی و دارویی به مردم غزه برسد و نسبت به نجات مردمی که زیر آوار مانده بودند اقدام شود ولی این رژیم نهتنها وقعی به آتشبس ننهاد بلکه طی این 3ساعت نیز متاسفانه به بمباران شدیدتر مردم از طریق هوا، دریا و زمین اقدام کرد.از آنجا که اسرائیل آغازگر این جنگ بود پس طبعا حماس آمادگی آتشبس را در هرزمانی داشت زیرا حماس اصلا دنبال جنگ نبوده و از همان ابتدا نیز بر پایان محاصره اصرار داشته است.
اسرائیل درک میکند که سرنوشت جنگ نه در هوا بلکه در زمین تعیین میشود لذا تسلط یکجانبهاش بر هوا و جنایاتی که از طریق حملات هوایی و دریایی اعمال کرده سرنوشت جنگ را تعیین نمیکند لذا باید دستاوردی را در زمین داشته باشد تا بتواند به عنوان پیروز از این جنگ خارج شود اما تاکنون چنین دستاوردی نداشته است.
اسرائیل در حال حاضر میکوشد این موضوع را جا بیندازد که به هدفهای اصلی خود دست پیدا کرده، حال آنکه در واقع چنین اتفاقی رخ نداده است. اهداف اصلی اسرائیل را باید شعارهایی دانست که در ابتدای جنگ مطرح میکرد، اول بحث خاموش کردن آتش موشکهای مقاومت که به صورت تدافعی مورد استفاده قرار میگیرد و دوم بحث از بین بردن مقاومت و قرار دادن کنترل غزه در اختیار حکومت خودگردان که در هیچکدام از آنها موفقیت کسب نکرد. البته اسرائیل یک هدف پنهان هم داشت که آن هم بازگرداندن هیبت و چهره شکستناپذیری ارتش رژیم صهیونیستی و از این طریق دستیابی به عنصر بازدارندگی بود که در این زمینه هم موفق عمل نکرده است. رژیم صهیونیستی تلاش میکند در آخرین روزهایی که فرصت دارد، یک برگ برنده به دست آورد تا بتواند بر اساس آن مذاکره کند.
در حال حاضر هم اسرائیل فرصت زیادی ندارد و تاکنون هرچه که در توان داشته به کار گرفته است و از آنجا که غزه منطقه بسیار کوچکی است ظرفیت این را ندارد که اسرائیل بیش از این تانکها و نیروهای خود را به آن وارد کند، هرآنچه را نیز که میتوانسته بمباران کند، کرده و دیگر جایی برای تخریب هوایی باقی نمانده است جز مناطق مسکونی که این امر برای اسرائیل از لحاظ بینالمللی بسیار بد است بویژه که فعلا نیز شرایط و افکار بینالمللی اصلا به نفع اسرائیل نیست. اسرائیل حداکثر زمانی که در اختیار دارد تا هنگامی است که قدرت در آمریکا به اوباما انتقال مییابد. پروژه رژيم صهيونيستي این بود که آخرین جنگش را نیز در دوران بوش انجام دهد چون در دوران اوباما شرایط به گونهای نیست که بتواند جنگی راه بیندازد و آمریکا نیز با قدرت و وضعیت کنونی از آن حمایت کند چون آمریکا آنقدر در داخل مشکل دارد که اوباما مجبور است به حلوفصل آنها بپردازد. شرایط داخلی اسرائیل نیز به نفع رژیم صهیونیستی نیست زیرا میان رهبران اسرائیل درباره اینکه آیا جنگ را متوقف کرده یا ادامه دهند اختلاف نظر بهوجود آمدهاست. اجماع پیشین از بین رفته و افکار عمومی داخل فلسطن اشغالي شروع به اعتراض کردهاند، در سطح بینالمللی نیز برخی کشورهای اروپایی شکایاتی را تنظیم کردهاند تا تحقیقات مستقلی علیه جنایات اسرائیل انجام گیرد.
بنابراین اسرائیل دیگر ظرفیت ادامه جنگ را ندارد و میخواهد تنها زمان را هدر دهد تا بلکه چیزی به دست آورد، حتی اگر حماس هم شرایط آتشبس مصر و فرانسه را قبول کند اسرائیل آمادگی دارد جنگ را متوقف کند. هرچند به این زودیها از غزه عقبنشینی نخواهد کرد و به راحتی زیر بار آزاد کردن گذرگاهها بویژه گذرگاه رفح نمیرود. رژیم صهیونیستی این موضوعات را نگه داشته تا در مذاکرات پس از آتشبس آنها را حل کند.
در حال حاضر طرحهای مصر و فرانسه برای صلح مطرح است اما از آنجا که قطعنامه هیچ راهحل اجرایی را در این قضیه در نظر نگرفته است و زمانبندی ندارد پس قطعنامهها و طرحها ضمانت اجرایی نخواهند داشت، لذا طرح مصر و فرانسه این فضا را ایجاد کرده تا قطعنامه را به هر نحو ممکن به اجرا برساند اما باز هم این طرحها برای حماس بهطور کامل قابل قبول نبوده و ملاحظاتی را در این رابطه دارند، هرچند حماس با هر طرحی که بتواند به وسیله آن مهاری بر حملات وحشیانه اسرائیل بزند موافقت خواهد کرد. فرانسه و مصر مایل نیستند حماس از این جنگ سربلند خارج شود. آنها حتی حماس را بهعنوان یکی از طرفهای مذاکره قبول ندارند بلکه میخواهند از این طریق به حکومت خودگردان و ابومازن مشروعیت دهند. هرچند محمود عباس از روز پنجشنبه هفته گذشته مهلت حکومت و ریاستجمهوریاش به پایان رسیده و بهطور کلی فاقد مشروعیت است اما از آنجا که خط سازش را محمود عباس نمایندگی میکند، محافل بینالمللی اصرار دارند که وی را بهعنوان یک بازیگر اصلی در صحنه نگه دارند. هرچند اگر وی کنار رود طبق مقررات، رئیس مجلس ملي فلسطین در دوره انتقالی و انتخاب رئيس تشكيلات خودگردان، عهدهدار مسؤولیتهای وي خواهد بود. البته «الدوبیک» رئیسمجلس در حال حاضر در بازداشت رژیم صهیونیستی به سر میبرد و در شرایط بدی قرار دارد ولی جانشین و قائممقام وی که نایبرئیس پارلمان فلسطین است، درحال حاضر باید مسؤولیت ریاستجمهوری را تا انتخاب رئیسجمهور جدید فلسطین عهدهدار شود.
* معاون جمعيت دفاع از ملت فلسطين