فاطیما جاویدفر
«اگر دولت به عنوان حامی بخش خصوصی از مراکز اقامتی ارزانقیمت حمایت کند، وضعیت مسافرخانههای تهران بهتر خواهد شد اما بسیاری از مدیرانی که برای سرپا نگه داشتن مسافرخانههای 80 سالهشان و رضایت مسافران تلاش میکنند، برای گرفتن وام سالهاست راه سازمان میراث فرهنگی، بانک و مسافرخانه را طی میکنند اما به مقصد نمیرسند». محمود حاجحسینلو، رئیس اتحادیه میهمانپذیران استان تهران، صاحب میهمانپذیر چهلستون نیز هست و با بیان این مطلب از وضعیت مسافرخانههای تهران میگوید.
«اگر دولت به عنوان حامی بخش خصوصی از مراکز اقامتی ارزانقیمت حمایت کند، وضعیت مسافرخانههای تهران بهتر خواهد شد اما بسیاری از مدیرانی که برای سرپا نگه داشتن مسافرخانههای 80 سالهشان و رضایت مسافران تلاش میکنند، برای گرفتن وام سالهاست راه سازمان میراث فرهنگی، بانک و مسافرخانه را طی میکنند اما به مقصد نمیرسند». محمود حاجحسینلو، رئیس اتحادیه میهمانپذیران استان تهران، صاحب میهمانپذیر چهلستون نیز هست و با بیان این مطلب از وضعیت مسافرخانههای تهران میگوید.چرا در ذهن برخی از ساکنان تهران، مسافرخانه محل وقوع جرم و افراد خلافکار جا افتاده است، اثبات این حرف خبرهای حوادث رسانههاست که
هر از گاهی از وقوع یک اتفاق در مسافرخانههای تهران اطلاع میدهند.
حدود 30 سال است مسافرخانه دارم و پدرم نیز مدیر مسافرخانه بوده است. در این مدت ندیدهام که مسافرخانه مرکز خلاف یا اتاق افراد معتاد باشد. در اطراف تهران منطقه کن معروف به امامزاده داوود است که حدود یکصد خانه در آن منطقه بدون مجوز مسافر میپذیرفتند و چون بدون مجوز کار و همه نوع مسافری را قبول میکردند در آن مکانها اتفاقات ناگواری میافتاد. خبر این اتفاقات همه مسافرخانههای تهران را بد نام کرد. مسافرخانههای منطقه امامزاده داوود ساماندهی و 20 خانه از رده فعالیت خارج شد. برخی دیگر هم مجوز فعالیت و تبدیل به زائرسرا و تاییدیه بهداشت را دریافت کردند.
چند مسافرخانه در تهران وجود دارد و چه تعداد از آنها ساماندهی شدهاند؟
همه مسافرخانهها به صورت قانونی عمل میکنند. قبل از انقلاب حدود 218 میهمانپذیر در سطح شهر تهران داشتیم اما الان114 میهمانپذیر در تهران و 56 میهمانپذیر هم در اطراف شهر وجود دارد. بیشتر آنها با عمر بالای 80 سال نیاز به تعمیرات کلی و اساسی برای ادامه حیات دارند. دولت به صنعت هتلسازی تأکید دارد اما فکری به حال جذب سرمایهگذار ساخت میهمانپذیر جدید نمیکند در حالی که هتل و میهمانپذیر مشتری خاص خود را دارند.
گرانترین و ارزانترین اتاقها چه امکاناتی دارند؟
گرانترین اتاقها 15 هزار تومان با یخچال، تلویزیون، سرویس بهداشتی و حمام داخل اتاق اجاره داده میشود. من در میهمانپذیرم اتاق یکتخته را 6هزار تومان، دوتخته 9 هزار تومان، سهتخته 20 هزار تومان و 5 تخته را 15 هزار تومان اجاره میدهم. کمترین نرخ اتاق هم 2500 تومان است. گاهی مدیران مسافرخانهها تخت را شبی یکهزار تومان هم به مسافر میدهند چون میدانند محتاج یک شب اقامت در جای گرم است.
اتاق میهمانپذیرها تنها میزبان قشر کمدرآمد جامعه است؟
بسیاری برای درمان و کسب و کار به تهران میآیند. در میان آنها برخی توریست کولهپشتی هم داریم که جای خواب برای آنها اهمیت ندارد و پول برای اتاق نمیدهند. بعضی از توریستهای خارجی هم از نظر مالی ضعیف هستند چون فقط با 50 دلار به ایران میآیند و ناچارند در مسافرخانه اقامت کنند. با این حال حدود 7 هزار مسافر در این مسافرخانهها اسکان داده میشوند اما از همه قشر و با همه نوع درآمد. ما میهمانپذیرهایی هم داریم که از هتلهای یکی، دو ستاره نیز بهتر و ارزانتر هستند و میهمانانی از کره و آلمان هم دارند! بیشتر مسافرخانهها در جنوب شهر واقع شدهاند و در سطح شهر مسافرخانهای نداریم. به خاطر این است که ترمینالهای مسافربری و راهآهن در جنوب شهر واقع شدهاند. سالها پیش گاراژهای اتوبوس مسافری هم حوالی خیابانهای امام خمینی(ره)، ناصرخسرو و امیرکبیر فعلی محل رفت و آمد مسافران بود. مسافرانی که برای مداوا به بیمارستانهای رجایی، میلاد، شریعتی و امام خمینی(ره) به تهران میآیند همواره از اینکه باید مسافتی طولانی را از بیمارستان تا مسافرخانه طی کنند، ابراز نارضایتی میکنند چون توان مالی بالایی ندارند تا در هتلهای نزدیک بیمارستانها اقامت کنند و باید هزینه و وقت زیادی صرف رفت و آمد بین مسافرخانه و بیمارستان کنند، اما اگر حمایت دولت وجود داشته باشد بسیاری از دستاندرکاران بخش مراکز اقامتی ارزانقیمت حاضرند میهمانپذیرهای جدیدی در نزدیکی بیمارستانها یا در سطح شهر بسازند.
آخرین مسافرخانهای که در تهران ساخته شد چند ساله است؟
بیشتر میهمانپذیرها قدیمی هستند مثل مسافرخانه چهلستون، فردوس مازندران، خانواده، فروردین، خسروی و بنفشه که 80 سالهاند. مدیران این میهمانپذیرها یا خود ملک را خریدهاند یا از پدرانشان به ارث بردهاند. در اثر بمبگذاری سالهای گذشته حدود 30 مسافرخانه در خیابان ناصرخسرو تخریب شد. آن زمان اداره بازسازی شهرداری سابق، در خیابان سعدی فعلی همان مسافرخانهها را ساخت و تحویل اشخاص داد اما از آن پس دیگر هیچ مسافرخانهای ساخته نشده است.
شما در میان صحبتهایتان به نبود حمایت ارگانهای دولتی و بیتوجهی به میهمانپذیرها اشاره کردید. منظورتان چه حمایتی است؟
در حال حاضر رسیدگی به صنف میهمانپذیرداران مورد توجه مسؤولان کشوری نیست. حتی زمانی که صحبت از پذیرش توریست و مسافر میشود تنها هتلداران مورد حمایت و اهمیت قرار میگیرند نه مسافرخانههایی که از آنها باید به عنوان مراکز اقامتی ارزانقیمت یاد شود. معتقدم اگر دولت هیچ حمایتی از میهمانپذیرها نکند مدیران مجبورند تغییر کاربری دهند. یکی از این حمایتها اختصاص وام است. اطلاع دارم هتلداری 2 میلیارد تومان وام تعمیرات گرفته است اما میهمانپذیری 4 سال برای 20 میلیون تومان وام میدود!