ابوالفضل حیدر دوست:
صبح روز گذشته، ششمین مجمع استادان زبان و ادبیات فارسی در تالار علامه امینی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و با حضور بسیاری از چهره‌های فرهنگی و سیاسی آغاز به کار کرد. این همایش امروز در تالار علامه امینی به کار خود پایان می‌دهد و استادانی از 5 قاره به بررسی آخرین مسائل مربوط به زبان و ادبیات فارسی می‌پردازند که در آن غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی سخنرانی خواهد کرد. در مراسم روز گذشته، دکتر محمود احمدی‌نژاد و صفارهرندی به ایراد سخنرانی پرداختند. همچنین محمدحسین برزین، پیام اسفندیار رحیم مشایی را برای حاضران خواند. در بخشی از مراسم نیز علی موسوی گرمارودی، سیدمحمد اکرم اکرام شاه از پاکستان، جعفر محمد ترمذی از ازبکستان، میرزا حسن سلطان از تاجیکستان و محمد بارش از افغانستان در میزگردی به شعرخوانی پرداختند.
حافظ، گنج بیکرانی از عشق
دکتر احمدی‌نژاد در این مراسم ضمن گرامیداشت حضور استادان زبان فارسی در آستانه سی‌امین سال پیروزی انقلاب گفت: خاستگاه زبان فارسی، مردمی هستند که از بنیانگذاران تمدن بشری محسوب می‌شوند. تاریخ مستند ساکنان فلات ایران به درازای تاریخ مستند کهن‌ترین سرزمین‌هاست و برخی آثار مکشوف تاریخ 10 هزار ساله دارند. رئیس‌جمهور با بیان اینکه تاریخ زبان‌ها با رشد و بالندگی ملت‌ها نسبت مستقیم دارد، اظهار داشت: به همین میزان که ملت‌ها رشد می‌کنند زبان‌ها نیز بالنده می‌شوند. وی تصریح کرد: ظهور اسلام و استقبال ملت‌ها از آن مانند سکوی پرتابی به کمال و رشد همه ارکان تمدنی از جمله زبان و ادبیات فارسی کمک کرد.
دکتر احمدی‌نژاد از حافظ به عنوان گنج بیکرانی نام برد که گنج عشق از غیب بر خرابات او نازل شده است. به عقیده وی سخنان حافظ تا به آنجا اوج گرفته که از مشرق و مغرب و از شمال و جنوب هرجا قدم نهی با اشعار حافظ آشنایی دارند و آن را تکریم می‌کنند. رئیس‌جمهور گفت: البته مکتب حافظ شاگردان بسیاری دارد که از آن جمله شهریار است. او به تأسی از ردیف و قافیه سروده‌های زیبایی ساخته است. وی همچنین یادی از فردوسی کرد و گفت: خدا رحمت کند فردوسی را که 30 سال زندگی‌اش را صرف زبان فارسی کرد. هزار سال می‌گذرد اما گذر زمان هنوز نتوانسته شعر او را نزد مردمان از نظر بیندازد. وی افزود: با گشت و گذاری در گلستان زبان و ادب فارسی رایحه خداپرستی و توحید به مشام می‌رسد و عموم ادیبان هرچه از گوهرهای ناب به دست آورده‌اند با عبادت در محراب حق و با خضوع و تواضع در برابر خلق است.
وی افزود: اگر توحید و عشق و محبت را حذف کنیم جوهر کلام را گرفته‌ایم. به همین دلیل ادبیات فارسی با اتصال به منبع نور، هدایت را پراکنده است و هر کلامی از آنان چراغ راهنمایی در برابر دل‌ها و قلب‌های ماست. رئیس‌جمهور پاسداشت زبان فارسی را پاسداشت یکی از عمیق‌ترین و بزرگ‌ترین نوامیس کشور دانست و تأکید کرد: ورود به زبان و ادب فارسی، گشودن در اخلاق و معرفت و حکمت و عرفان و ترویج فارسی، احیای گنجینه بی‌همتای فرهنگ کمال‌جویی به جویندگان رشد معنوی است. احمدی‌نژاد اظهار امیدواری کرد در نشست‌های ویژه و تحقیقی به راهکارهای ویژه در زمینه آموزش و تألیف کتب درسی و با بهره‌گیری از دانش پرداخته شود تا در امر گسترش این فرهنگ الهی توفیق یابیم.
زبان فارسی از چین تا غرب زمین
محمدحسین صفارهرندی، وزیر ارشاد نیز پیش از سخنان رئیس‌جمهور گفت: چشمان همه اشک‌بار است، از فاجعه روزهایی که در غزه می‌گذرد. این پاره خون‌چکان پیکر جهان اسلام، اینک نه فقط بهای استقلال و آزادی خود را می‌پردازد بلکه بهای عزت تمام مسلمانان توسط آنها پرداخته می‌شود.
وی استقبال از زبان فارسی به عنوان زبان علم، زبان حماسه، زبان فرهنگ و تمدن دیرپای ایرانی و اسلامی را امری طبیعی دانست و افزود: شأن کسانی که از این زبان حمایت و پشتیبانی می‌کنند فقط چنان نیست که حامل این بار، برای بنگاله باشند؛ بلکه رسولان کلامی هستند که در زمانی دور، زبان فارسی را به عنوان زبان مبنا، برای علم و فرهنگ به شمار آوردند. به گفته وی، زبان فارسی را فقط برای تلألو گذشته نباید دید، بلکه اگر روزی از شمال چین تا غرب زمین پراکنده بود، امروز نیز در همه جهان گوش‌ها منتظر شنیدن پیامی است که از سوی مردم ایران زمین بعد از انقلاب مطرح شده و همچنان حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. وی در پایان سخنرانی‌اش گفت: زبان فارسی را امروز برای شناختن انقلاب اسلامی باید آموخت و این زبان را چون زبان حریت و آزادی است باید سپاس کرد.
اعزام استادان به خارج از کشور
عباسعلی وفایی، دبیر این همایش و رئیس مرکز گسترش زبان و ادبیات فارسی در آغاز مراسم، تفاوت مجمع این دوره را نسبت به دوره‌های قبل در تعداد مقالات دانست و گفت: تعداد مقالات نسبت به دوره‌های قبل چند برابر شده است و 150 استاد از 50 کشور جهان با پراکندگی جغرافیایی در این مراسم حضور دارند. وی افزود: بر کسی پوشیده نیست که قدرت زبان و ادبیات فارسی تا چه میزان است و اینک به همت مدبرانه رهبر انقلاب اسلامی چنین فضایی پدید آمده است. دبیر ششمین مجمع استادان زبان و ادبیات فارسی خطاب به رئیس‌جمهور اظهار داشت: آقای رئیس‌جمهور درخواست می‌کنیم کرسی زبان و ادبیات فارسی در خارج از کشور تشکیل شود. همچنین درخواست می‌کنیم اعزام استاد به خارج از کشور نیز میسر شود. دبیر ششمین مجمع استادان زبان ادبیات فارسی از رئیس‌جمهور خواست تا با مساعدت دبیرخانه ویژه همایش استادان زبان و ادب فارسی تشکیل شود و ردیف خاص به این موضوع تعلق گیرد.
در ادامه نشست موسوی گرمارودی پیش از قرائت شعرش گفت: اگر فاجعه غزه نبود من شعری درباره زبان فارسی می‌خواندم اما چه کنم که توجه به کشتار کودکان غزه توجه ما را به خود جلب کرده است. وی در ادامه به قرائت شعر «سلام بر فلسطین» و همچنین 5بیت از ترکیب بند 15بندی درباره علی اصغر با عنوان «همگاه از گلوی غمگن فرات» پرداخت.
رستنگاه تعبیرات ناب بشری
همچنین مهدی مصطفوی - رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی - در سخنانی گفت: ادبیات رستنگاه تعبیرات ناب بشری است و آنگاه که می‌روید، بهاری جاودانه و بی‌خزان پدید می‌آورد که گذر زمان و قدمت شکوه آن را مضاعف می‌کند. به گفته وی، ادب فارسی در میان ادبیات جهان در نگاه اهل شعر و شعور و انصاف مصداق بارز این وصف است؛ چراکه خوان اخلاق و معنویت و کرامت انسانی و عشق و فتوت و مردانگی و آزادگی گستره این ادب و زبان است و آن همه در تارک پیکر موزون زبان و ادب فارسی به نیکی می‌درخشد. مصطفوی با اشاره به شعرهای حافظ و زبان او، گفت: زبان حافظ به نمایندگی از این فرهنگ است که توانسته پس از قرن‌ها نیز این‌گونه بنوازد. کاخی که حماسه‌سرای نامی این سرزمین به یادگار نهاد نیز از این دست است. این‌همه در وصف این سرآمدگی زبان و بیانی است که فردوسی جاویدنام به عنوان نماینده اندیشه پارسی بیان داشته است. او ادامه داد: در گذر زمان، اگرچه فراز و فرودهایی در این زبان پدید آمد؛ لکن با تجلی مهر انقلاب اسلامی با حرارتی نوازشگر در ابعاد مختلف انقلاب، ستارگان نوظهوری در تاریخ ادب فارسی پدید آمدند و این ظرف زیبا حامل افکار و اندیشه‌هایی شد که امروزه مفاهیم آنها را می‌بینیم. بندگی خدا و آزادگی از بندگی قیود غیرخدا از واژه‌های مقدس انقلاب اسلامی و ادبیات است. مصطفوی با تأکید بر اینکه سازمان فرهنگ و ارتباطات عهده‌دار حقیقی این امور آموزشی در خارج از کشور است، گفت: آیا ادبیات متعهد نیست که می‌گوید، بنی‌آدم اعضای یکدیگرند؟ بیایید این ابیات دل‌انگیز سعدی را زمزمه کنیم و بازخوانیم و بیاموزیم و بیاموزانیم و مکرر کنیم که ادب رسالت خویش را به ظهور رساند و از فصل به وصل گراید.
زبان، رکن سازنده هویت ملی
در بخش دیگری از این همایش پیام اسفندیار رحیم‌مشایی -رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری- توسط محمدحسین برزین خوانده شد. او در پیام خود آورده بود:
بیان عرشی فریاد رسای ظلم‌ستیزی ملت ایران پس از سه دهه از پیروزی انقلاب با زبان فارسی نمایان‌تر شده و بی‌تردید، زبان از ارکان سازنده هویت ملی است و حقیقت در زبان سکنی گزیده و مجرای حقیقت است. اهمیت و نقش شما دانشوران در تعمیق آگاهی مردم و نیل جامعه بشری به صلح بر مدار حقیقت بر کسی پوشیده نیست. تلاش شما در آموزش زبان شکرین فارسی و شعر فارسی که سراسر تعالی و کمال است، ستودنی است. برای انسان سرگشته و خسته از رهاوردهای تهی از معنویت صنعت امروز، تنها پناهگاه، زبان است که خانه وجود است و دل‌ها آماده شنیدن شعر و ادب شیرین فارسی است.
اکنون اگر کسی بخواهد باری از رنج‌های خسته انسان امروز بردارد و او را با آسمان پیوند بزند، ناگزیر از خواندن غزل‌های نغز و پرمعنای مولوی و سعدی و بیت‌بیت استوار و حماسی فردوسی است و اگر کسی بخواهد شور مثال‌زدنی مردم ایران اسلامی امروز را که با اشارت پیر فرزانه، انقلاب کردند، بشناسد، ناگزیر از شناخت ادبیات دوران ماست. گسترش زبان و ادب فارسی در تمام عالم و دیگر کشورهای فارسی زبان ضروری‌تر از گذشته است و از رئیس‌جمهور درخواست می‌کنم با توجه به برگزاری همایش رودکی، یافتن راهکارهای عملی برای آشنایی بیشتر با زبان فارسی در دنیا را از این جمعیت بخواهد.