بهزاد مهرکش: امروز سوم خرداد، سالروز آزادسازی خرمشهر است. به اعتقاد اهالی دفاع مقدس وقوع این حماسه با عملیات بیت‌المقدس در سوم خرداد سال 61، نقطه تغییر ماهیت جنگ و سرآغاز مرحله نوین در روند دفاع مقدس ملت ایران بود که در فرآیند آن با اجرای عملیات‌های بزرگ و موفق و عقب راندن دشمن بعثی به تدریج مناطق تحت تصرف اشغالگران آزاد شد و در بخش‌هایی از خطوط مرزی با تدبیر و تصمیم راهبردی حضرت امام(ره) و شورایعالی دفاع، ورود به خاک دشمن و تعقیب و تنبیه متجاوز در دستور عملیاتی فرماندهان و رزمندگان اسلام قرار گرفت. به گزارش «وطن امروز»، اهالی دفاع مقدس بهترین افراد برای بیان ویژگی‌های عملیات‌های دفاع مقدس و عمق اثرگذاری آنها در عرصه‌های مختلف جامعه هستند. مشخص شدن مولفه‌های مدیریت جهادی که بارها مورد اشاره رهبر حکیم انقلاب قرار گرفته است نیز از جمله موضوعاتی است که با تقارن مدیریت‌های اجتماعی با مدیریت زمان جنگ می‌تواند به خوبی میسر شود. در همین رابطه «وطن امروز» با مجتبی شاکری از جانبازان جنگ تحمیلی و عضو شورای شهر چهارم گفت‌وگو کرده است. شاکری از ناحیه دو چشم در دوران دفاع مقدس نابینا شده و 2 دست وی نیز در این دوران قطع شده است. او کارشناس ارشد مطالعات استراتژیک بوده و در سوابقش مدیر دفتر هنر و ادبیات ایثار بنیاد جانبازان، مدیر دفتر هنر و ادبیات سازمان بسیج دانشجویی، عضویت در شورای طرح و برنامه گروه معارف شبکه دو سیما و مشاور فرهنگی رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران وجود دارد.
***
آقای شاکری! مهم‌ترین علت ماندگاری حماسه سوم خرداد و آزادسازی خرمشهر را در میان سایر وقایع دفاع مقدس چه می‌دانید؟
با توجه به مسائلی که در دوران ریاست‌جمهوری بنی‌صدر پیش آمد و به نیروهای بسیج و سپاه اجازه عملیات داده نمی‌شد و آنها را در مضیقه قرار داده بود، دشمن با توجه به عمق نفوذ رژیم بعث در خاک ایران به این تحلیل رسیده بود که جمهوری اسلامی ایران توان دفاع و حمله‌های سنگین را ندارد اما در شرایط بعد از بنی‌صدر با هماهنگی که میان ارتش و سپاه صورت گرفت فتح خرمشهر که امام فرمودند فتح‌الفتوح بود، شکل گرفت. همینجا مبنایی شد برای اینکه ما بتوانیم عملیات‌های بزرگ را راهبری کنیم و از همانجا بود که فجرها و کربلاهای ما شکل گرفت و جمهوری اسلامی در مجموع به آنچه می‌خواست رسید و شاید بتوان همین موضوع را مهم‌ترین دلیل برای ماندگاری این حماسه عظیم عنوان کرد.
در حقیقت شما حماسه سوم خرداد را فتح بابی برای موفقیت‌های بعدی در دوران دفاع مقدس می‌دانید؟
پیروزی‌های ما از آنجا آغاز شد و پرچم‌های بعدی به تدریج به اهتزاز درآمد.
درباره مولفه‌های مدیریت جهادی مورد اشاره رهبر انقلاب و تطبیق مدیریت‌های مناصب اجتماعی با مدیریت جنگ توضیحاتی ارائه دهید.
نکته اصلی که درباره مدیریت جهادی وجود دارد باوری است که در درون شکل می‌گیرد و در حقیقت به نوع نگاه به هستی، آرایش قدرت‌ها و اندیشه انقلاب اسلامی مربوط می‌شود. خب! وقتی نوع این نگاه، عمیق و بلند و تمدنی باشد باعث می‌شود فراز و فرود‌های جزئی مورد توجه قرار نگرفته و نگاه تنها به آرمان‌های والا باشد. همانطور که در دوران دفاع مقدس دشمن با همه تجهیزات نتوانست باعث شود جمهوری اسلامی از حق خود بگذرد، وجود این روحیه، تداوم و تکثیر آن نیز می‌تواند همه زمان‌ها و در همه زمینه‌ها باعث موفقیت شود. مانند هسته‌ای، نانوتکنولوژی و سایر شگفتی‌ها که جهان امروز از آن به حیرت افتاده است. ما باید این موضوع را به یک فرآیند آموزشی و پرورشی تبدیل کنیم طوری که در سیر مطالعاتی دوران آموزش و پرورش و همچنین در سطوح مختلف دانشگاهی قرار بگیرد و نهادینه شود تا بتوانیم انسان‌هایی با روحیه جهادی را به جامعه تحویل دهیم.
رهبر انقلاب بعد از نامگذاری امسال به عنوان فرهنگ و اقتصاد با مدیریت جهادی بلافاصله به بازدید از مناطق عملیاتی دفاع مقدس رفتند. علت این اقدام را چه می‌دانید؟
ما باید به دقت هم کلیدواژه‌هایی را که مقام معظم رهبری مطرح می‌کنند در بیاناتشان رصد و تحلیل محتوا کنیم و هم رفتارهای ایشان را مانند حضورشان در جاهای مختلف مورد دقت قرار دهیم. این سرمایه بزرگ دوران انقلاب و دفاع مقدس را هنوز هم مورد استفاده کافی قرار نداده‌ایم. نه در بعد داستانی، نه در سینما و تئاتر و نه در دیگر عرصه‌ها. لذا رهبر انقلاب با این اقدام خود یک نماد و نمود را به ما نشان دادند که در آن مقطع زمانی چطور جوانانی با نداشتن‌ها، ممنوعیت‌ها، تهدید‌ها و تحریم‌ها یک پیروزی بزرگ را به نمایش گذاشتند. در حماسه سوم خرداد و فتح خرمشهر نیز ما از دل تهدید و تحریم توانستیم با نگاه به داخل یک پیروزی بزرگ را به دست آوریم. تبدیل تهدید به فرصت رمز بزرگ انقلاب اسلامی است که جهان سلطه هیچگاه آن را درک نخواهد کرد.
یعنی مصداق مدیریت جهادی را می‌توان مدیریت جنگ دانست؟
ما آغاز و نماد مدیریت جهادی را در یک رزم نظامی در دفاع مقدس آزمودیم و بعدها در عرصه‌های مختلف علمی و سازندگی نیز توانستیم آن را پیاده کنیم.