گروه سیاسی:
رهبر معظم انقلاب چندی پیش در پاسخ به استفتایی درباره چگونگی التزام به ولایت فقیه، ولایت فقیه را به معناى حاکمیت مجتهد جامعالشرایط در عصر غیبت دانسته و تاکید کردند: ولایت فقیه شعبهاى است از ولایت ائمه اطهار (علیهم السلام) که همان ولایت رسولالله(ص) است و همین که از دستورات حکومتى ولى امر مسلمین اطاعت کنید نشانگر التزام کامل به آن است. روز گذشته نیز آیتالله مکارمشیرازی در پاسخ به یک استفتاء، با تاکید بر انشعاب ولایت فقیه از ولایت ائمه اطهار و پیامبر اکرم اسلام (ص)، اطاعت از حکم حکومتی رهبر انقلاب را بر مراجع تقلید نیز واجب دانست. در این استفتاء این سوال مطرح شده بود که با توجه به اینکه بیان میشود ولی فقیه دارای شأن اداره جامعه اسلامی از میان شئون ائمه(ع) است، آیا این مطلب نوعی ورود به حریم ائمه(ع) نیست؟ آیتالله مکارم شیرازی در پاسخ به این سوال آورده است: ما معتقدیم اداره شئون جامعه اسلامی باید از سوی خداوند که خالق همه انسانهاست اجازه داده شود (هر چند پذیرش مردم وسیله پیشرفت این هدف است) و نیز معتقدیم که ولی فقیه نماینده امام عصر(عج) در زمان غیبت است. همچنین این مرجع تقلید در پاسخ به این سوال که آیا تبعیت از حکم حکومتی ولی فقیه بر مراجع تقلید هم واجب است، تبعیت از احکام ولی فقیه را برای مراجع تقلید نیز واجب دانسته و در مسائل حکومتی نیز حکم ولی فقیه را جهت همه مقلدان دیگر مراجع مطاع عنوان کرد. استفتاء از این مرجع تقلید شیعیان درباره نظریه ولایت فقیه و رابطه آن با فتاوای مراجع تقلید عظام یکی از سوالاتی است که پیرامون نظریه ولایت فقیه و نظام سیاسی مبتنی بر ولایت فقیه مطرح میشود و از ابتدای مطرح شدن بحث ولایت فقیه نیز این سوال وجود داشته که آیا در صورت وجود ولی فقیه از یک سو و مراجع تقلید از سوی دیگر، تعارضی بین آنها وجود نخواهد داشت؟ آیا نتیجه و لازمه ولایت فقیه، پذیرفتن مرجعیت واحد و نفی مراجع تقلید دیگر است؟ اگر چنین نیست و از نظر این تئوری مردم میتوانند بهرغم وجود ولی فقیه در جامعه، از اشخاص دیگری تقلید کنند، درصورت وجود اختلاف نظر بین ولی فقیه و مراجع تقلید، وضعیت جامعه چه خواهد شد و وظیفه مقلدان این مرجع چیست؟ سوالاتی از این قبیل در واقع به دنبال «تبیین رابطه مرجعیت و ولایت فقیه» است که با نگاهی به تقلید و کار علما و مراجع تقلید و نیز ماهیت کار ولی فقیه و تفاوت بین آن دو قابل بحث است. بر اساس متون دینی و فقهی شیعه، در بیان ماهیت مساله تقلید و کار علما و مراجع کار مردم در مراجعه به علما و تقلید از آنان در مسائل دینی، از مصادیق رجوع غیر متخصص به متخصص و اهل خبره است که در دیگر موارد زندگی بشر هم وجود دارد. پس اجتهاد در واقع عبارت است از تخصص و کارشناسی در مسائل شرعی و تقلید هم رجوع غیرمتخصص در شناخت احکام اسلام به متخصص این فن است و کاری که مجتهد و مرجع تقلید انجام میدهد ارائه یک نظر کارشناسی است اما در مساله ولایت فقیه، مساله حکومت و اداره امور جامعه مطرح است. آنچه از ولی فقیه سؤال میشود این است که «دستور شما چیست؟» یعنی کار ولی فقیه نه فتوا دادن بلکه حکم کردن است. «حکم» عبارت از فرمانی است که ولی فقیه به عنوان حاکم شرعی در مسائل اجتماعی و در موارد خاص صادر میکند و همه افراد ملزمند بر اساس این تشخیص عمل کنند. بدین ترتیب زمانی که صحبت از مسائل اجتماعی و حکومتی به میان میآید تنها سوال از مرجعیت به عنوان متخصص دینی کارآیی لازم برای اداره جامعه را نداشته و به حکم حکومتی و حکم ولی فقیه برای اداره جامعه نیاز است که در این صورت پذیرفتن و عمل به این حکم برای مراجع تقلید نیز واجب و لازم است. علت اصلی پاسخ آیتالله مکارمشیرازی به سوال چگونگی پیروی عالمان دینی و مراجع تقلید از حکم حکومتی ولیفقیه نیز همین مساله است که این مرجع تقلید نیز عنوان کرده تبعیت از فرامین و احکام حکومتی برای مراجع تقلید نیز واجب است.