ویرایش یاسین حجازی
نشر موسسه فرهنگی
جام طهور و موسسه انتشاراتی حکمت
579 صفحه، 3هزار نسخه،
پالتویی، 4900 تومان
ابوالفضل حیدردوست:
کتاب « آه» حاصل بازخوانی و ویرایش مقتل «نفس المهموم» است، کتابی که غالب نقل‌های صحیح مقاتل و کتب تاریخ را در خود گرد آورده و جزء جزء حادثه قتل حسین‌بن‌علی(ع) را از شش‌ماه پیش‌تر تا چند ماه بعدتر ثبت کرده است.
اصل این کتاب با نام «دمع السجوم فی ترجمه المهموم» تألیف عباس قمی است و حدود 50 سال پیش توسط ابوالحسن شعرانی ترجمه شده است. ویراستاری چنین کتابی بعد از سال‌ها علاوه بر زنده کردن چنین متنی، بر آسان‌خوانی آن کمک فراوانی کرده است. متن کتاب دارای نثری روان و گاه مسجع است که هر خواننده حرفه‌ای را ناخودآگاه به یاد تذکره‌الاولیای عطار می‌اندازد. در عین حال کتاب از ساختاری روایی و داستانی برخوردار است. به بخشی از متن کتاب توجه کنید که درست بعد از توصیف شهادت امام حسین(ع) آورده است:
«گردی سخت سیاه و تاریک برخاست و بادی سرخ وزید که هیچ چیز پیدا نبود: آسمان سرخ گردید و آفتاب بگرفت؛ چنان که ستارگان در روز دیده شدند. هیچ سنگی را برنداشتند، مگر زیر آن خون سرخ تازه بود.
مردم پنداشتند عذاب فرو آمد.
کسی در لشکر آمد و فریاد می‌زد. او را از فریاد منع کردند». این کتاب علاوه بر واکاوی واقعیت‌ها و ذکر مقتل روز عاشورا یک تصویر یا پاره‌اى از یک نامه است یا می‌توان این‌طور انگاشت که تکه‌اى از یک «کولاژ» است که از چیدن و کنار هم گذاشتنشان مى‌توان اصل واقعه را فهمید و یکپارچه کولاژ را دید.
به نوشته ویراستار کتاب، فراوانند کسانى که با وجود بسیارها که جسته گریخته شنیده‌اند، هنوز دقیقا نمى‌دانند قتل حسین‌بن‌على(ع) «چطور» اتفاق افتاد. کتاب‌هایى که براى دادن یک تصویر یا چندخط از یک نامه، کلى سلسله اسناد، توضیح، تحلیل و تعلیقه براى خواننده ردیف مى‌کنند، هم به او اجازه نمى‌دهند کولاژش را «خودش» کامل کند هم بعضى وقت‌ها حوصله‌اش را سر مى‌برند که تا ته بخواندشان و از روى صفحاتى نخوانده نپرد.به اين ترتيب که تا بوده کتاب‌هاى این‌چنینى قیافه‌هایى خشک و جدى داشته‌اند و مفروض خوانندگان این بوده که وصالى سخت و کند و دیر مى‌دهند و ناخودآگاه ترسیده‌اند از اینکه سراغشان بروند. این شاید برجسته‌ترین دلیل ناشناخته ماندن کتاب‌هایى نظیر «نفس المهموم» است. کتاب «آه» شامل وقایع پس از بیعت مردم با یزید ابن معاویه تا بازگشتن خاندان حسین‌بن‌على(ع) ـ بى او ـ به مدینه است که حضور آن در هر خانه و کتابخانه‌ای ضروری به نظر می‌رسد. این کتاب با نثری زیبا و بیان واقعیت‌های عاشورا از زبان و قلم بزرگ‌ترین مردان تاریخ دین یعنی شیخ عباس قمی و ابوالحسن شعرانی، می‌تواند منبع خوبی برای روضه‌خوانان، داستان‌نویسان و شاعران برای خلق آثار هنری باشد.