سیدبهزاد اخلاقی:
بحران گازی میان روسیه و اروپا که با قطع گاز صادراتی این کشور به اوکراین از روز اول ژانویه شروع شد در كشورهای شرقی این قاره وارد روز دوازدهم خود شده است. ولادیمیر پوتین، نخستوزیر روسیه روز گذشته برای انجام یک دیدار کاری وارد برلین، پایخت آلمان شد تا با آنگلا مرکل، صدراعظم این کشور دیدار و درباره بحران گازی به گفتوگو بنشيند. پوتین که بهعنوان اصلیترین سیاستگذار شرکت گازپروم، غول انرژی روسیه شناخته میشود، در دیدار خود از آلمان از شهر «درسن» در شرق این کشور که به عنوان رئیس سازمان جاسوسی شوروی در زمان جنگ سرد در آن خدمت میکرده است نیز دیدار خواهد کرد. مرکل، صدراعظم آلمان درباره سفر پوتین به برلین اظهار داشت: روسیه با اقدام خود مبنی بر قطع انرژی به اروپا موجب شده است تا اعتبار این کشور در میان شرکای اروپاییاش به صورت قابل توجهی تنزل يابد. آلمان به عنوان یکی از بزرگترین مصرفکنندگان گاز روسیه در سطح اتحادیه اروپا 37 درصد از انرژی خود را از طریق اوکراین تامین میکند و با توجه به مشکل به وجود آمده میان کییف و مسکو، ایالتهای شرقی آلمان با مشکل افت شدید فشار و بحران گاز مواجه هستند.
این در حالی است که شرکت گازپروم روسیه به همراه شرکت گاز ایتالیا «Eni» روز گذشته قرارداد ساخت بخشهایی از خط لوله موسوم به جریان جنوبی را در مسکو با یکدیگر امضا کردند. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از طریق یونان، بلغارستان و صربستان به ایتالیا انتقال دهد و از طریق ایتالیا به خط لوله مرکزی اروپا متصل شود. ایتالیا دومین واردکننده بزرگ گاز از روسیه است و با توجه به مساله به وجود آمده در طول 12روز گذشته مناطقی از این کشور نیز با مشکل افت فشار گاز مواجه بودهاند. روسیه اکنون با توجه به بحران گازی و فشار بر اتحادیه اروپا درصدد است تا دولت اوکراین را با چالش مواجه کرده و به بروکسل چنگ و دندان نشان دهد. با گذشت سه سال از آغاز بحران میان روسیه و اروپا و افزایش نفوذ گازپروم در کشورهای شرق اروپا به نظر میرسد وضع نسبت به سالهای گذشته تغییر نکرده و کشورهای عضو اتحادیه اروپا نتوانستهاند به یک سیاست واحد در زمینه انرژی دست یابند. خبرهای دیگر از جلسه شش جانبه کشورهای شرق اروپا درباره بحران گاز در کییف حکایت دارند. در جلسه فوق ویکتور یوشچنکو، رئیسجمهور اوکراین، لخ کاچینکی، رئیسجمهور لهستان و والداس آداماکوس همتای لیتوانیاش نیز شرکت خواهند کرد. یوشچنکو که اقدام مسکو را «جنگ گاز» میخواند، قبل از برگزاری این جلسه در میان خبرنگاران اظهار داشت: ما گرد هم جمع شدهایم تا در قبال فشارهای مسکو و زیادهخواهیهای کرملین سیاست واحدی را اتخاذ کنیم. پیش از این روسیه با شرط حضور ناظران اتحادیه اروپا انتقال گاز را ازسر گرفته بود اما اوکراین با بلوکه کردن انرژی ورودی به این کشور اقدام به برداشت غیرمجاز از گاز صادراتی به اروپا کرد. تصاویر منتشر شده از سوی شبکه تلویزیونی یورونیوز از کشورهای بلغارستان و رومانی از وخامت اوضاع در این کشورها حکایت داشته و به نظر میرسد اتحادیه اروپا با در اختیار نداشتن ابزارهای لازم برای مبارزه با روسیه و در عین حال وادار کردن اوکراین به قبول استانداردهای مالی و خدماتی گازپروم در شرایط نامناسبی قرار گرفته است.