آزاده صالحی:
دریغ که دیگر کسی «نازنین مریم» را با صدای دلنشین نمی‌خواند و حسرت که از این به بعد «ای ایران ایران» جای خالی یک هنرمند را به ما یادآور می‌شود. نام محمد نوری ما را به یاد مردی می‌اندازد که ایران را دوست داشت و البته ایرانی را. صدای نوری به قولی، صدای سبزینه آن گیاه عجیب بود که می‌توانست در عمق جان و روح هر شنونده‌ای نفوذ کند. هرچند قصه سفر همیشه تلخ بوده است اما از آن تلخ‌تر این است که آدم، اول صبح به یک نفر تلفن کند و بگوید فلانی دیشب درگذشت و حالا بیا و درباره‌اش صحبت کن یا چند خطی یادداشت بنویس. بعد کسی که پشت خط است، اول از شنیدن این خبر هول شود و بعد به فین فین بیفتد و صدایش بگیرد و تو از اینکه پیک یک خبر بد آن هم در روزهای آغازین هفته بوده‌ای متاثر شوی. اما هرچه هست، حقیقتی است قصه رفتن. قصه رفتن مردی که همیشه از وطن می‌خواند و از عشق و صلح و... یادش گرامی.
او مبدع موسیقی پاپ ارزنده بود
زنده‌یاد محمد نوری در سال‌های دور، مدتی شاگرد استاد مصطفی کمال پورتراب بوده است. پورتراب در
این باره به «وطن امروز» می‌گوید: او سال‌ها پیش نزد من سولفژ کار می‌کرد. بعدها نیز به گروه کر به سرپرستی خانم اولين باغچه‌بان پیوست که در نوع خود یکی از بهترین گروه‌های کر بود و اتفاقا همسر مرحومه من نیز عضو همین گروه بود. در سال‌های گذشته من درسی به نام «تئوری و سولفژ» تدریس می‌کردم و از این رهگذر، شاگردانی داشتم که بعدها هریک از آنها مانند محمد نوری انسان‌های بزرگی شدند که از آن میان جز آقای نوری می‌توانم به علی رهبری و شهداد روحانی اشاره کنم. او سخنانش را اینگونه پی می‌گیرد: به هرحال، زنده یاد نوری هم از درس تئوری و سولفژ استفاده می‌کرد و همزمان با یادگیری در دهه‌های 40 به فعالیت پرداخت. استاد پورتراب با تفکیک موسیقی پاپ به 2 دسته مطلوب و مبتذل، محمد نوری را در ردیف کسانی می‌داند که پاپ نوع اول را باب کرد و در این مسیر شاگردان زیادی هم تربیت کرد. او همچنین می‌گوید: به طور کلی، او هنرمندی بود که همه دوستش داشتند. موسیقی‌اي که او در پیش گرفت، هرگز کهنه نشد و به شکلي ماندگار در اذهان مردم باقی ماند.
بین او و مردم همنشینی همیشگی وجود داشت
صحبت که به مردم کشیده می‌شود، از پورتراب درباره جایگاه این هنرمند نزد مردم می‌پرسم. او اضافه می‌کند: به نظر من، مردم همیشه بهترین صاحب‌نظران درباره ارزیابی کار یک هنرمند بوده و هستند، چنانچه ارج و قرب نوری را هم در زمان حیات او حفظ کردند و برای او احترام زیادی قائل بودند. صدایش را دوست داشتند و همچنین بسیاری از آهنگ‌هایی که او می‌خواند را. دلیلش هم این بود که موسیقی‌اي که او در پیش گرفته بود، برخاسته از همین مردم و برای مردم بود. از این جهت، بین او و مردمی که با آنها زندگی می‌کرد، همواره یک نوع قرابت و همنشینی وجود داشت.
بارزترین ویژگی‌اي که مصطفی کمال پورتراب درباره نوری یاد می‌کند، انسانیت او چه در زندگی عادی و چه در فعالیت هنری است. پورتراب معتقد است: گرچه عوامل بسیاری از جمله خانواده و جامعه و همچنین تربیت در هنرمند شدن یک انسان تاثیر دارد، اما ژن نهانی همواره در ذات برخی انسان‌ها وجود دارد و در محمد نوری این خصیصه وجود داشت و همین مساله توانست او را در حیطه هنر به مدارج متعالی برساند.
نام او به عنوان چهره ماندگار ثبت شد
او در پاسخ به این سوالم که آیا دست‌اندرکاران فرهنگی، حق یک عمر زحمات نوری را به آن شکلی که باید ادا کرده‌اند یا نه، نیز می‌گوید: او طی سال‌های اخیر به عنوان چهره ماندگار شناخته شد هرچند احتیاجی هم به شناخته شدن نداشت و تمام کسانی که هنردوست بودند و به نوعی با کار او آشنایی داشتند، او را می‌شناختند. اما چه چیز بهتر از اینکه نام او به عنوان یک چهره ماندگار ثبت شده است.
صدای او سازی کوک شده بود
جلال ذوالفنون، نوازنده پیشکسوت سه‌تار، دیگر هنرمندی است که با او درباره نوری به صحبت می‌نشینم. او می‌گوید: هر وقت و هرجا صحبت از صدای خواننده‌ها می‌شد، من به شخصه از محمد نوری به عنوان یک سمبل یاد می‌کردم. شاید به این خاطر که شخصیت و فعالیت صادقانه او همیشه زبانزد بوده است. صدای او به زعم من، سازی کوک شده بود چون موسیقی را می‌شناخت و حس می‌کرد. البته من بر این باورم که در کار موسیقی، صداسازی هم تاثیر زیادی دارد. اغلب کسانی که به عرصه موسیقی وارد می‌شوند، این ویژگی را رعایت نمی‌کنند؛ یا استعدادشان هرز می‌رود یا توانمندی صداسازی ندارند اما محمد نوری از معدود هنرمندانی بود که این مولفه را تا پایان عمر حفظ کرد.
پیشنهادات کاری خود را گلچین می‌کرد
ذوالفنون ادامه می‌دهد: او در طول حیات، وجهه کاری خود را حفظ می‌کرد. هیچ وقت خارج از حیطه فرهنگی به ارائه کار نپرداخت. این خیلی مهم است. از این رهگذر آثار درخشانی با صدای او به خاطره‌ها پیوسته است. پیشنهادات کاری زیادی داشت که همه را با دقت و فکر می‌سنجید و از بین آنها چند تایی که به نظرش مطلوب‌تر می‌آمد را گلچین می‌کرد.
خیلی‌ها از او تقلید کردند اما موفق نشدند
حسن ناهید یکی از پیشکسوتان نی نواز است. او در حین تنظیم این گزارش از درگذشت محمد نوری بی‌خبر بود. او از نوری به عنوان انسانی شاخص در حیطه موسیقی یاد می‌کند و می‌گوید: 40 سال است که او را می‌شناسم. بیشترین دورانی که با هم فعالیت داشته‌ایم در آموزشگاه «سرایش» متعلق به آقای کامبیز روشن‌روان بود. همیشه پرکار و مهربان و در نوع خود بی‌نظیربود. هیچ کس نتوانست طی این سال‌ها به لحاظ سبک خوانش و کاری، جانشین او شود. هرچند خیلی‌ها بودند که به تقلید از او پرداختند اما موفق نشدند. عقیده شخصی من این است که هنرمندانی مانند او هرگز فراموش نخواهند شد و در ذهن و قلب مردم همواره زنده هستند.
او را به فرشته‌ها می‌سپارم
لوریس چکناواریان هم که از شنیدن خبر فوت زنده یاد محمد نوری بشدت متاثر شده است، در جملات کوتاهی می‌گوید: روحش را می‌بوسم و او را به فرشته‌ها می‌سپارم که خودش نیز یکی از فرشتگان زمینی بود. در طول دوران حیات، مانند یک فرشته و یک انسان متعالی زندگی کرد و من خاطرات خوبی از او در ذهن دارم. تنها مساله‌ای که درحال حاضر می‌توانم به آن اشاره کنم، صداقت و روشنی او بود.
او هنرمندی صاحب اندیشه بود
هوشنگ جاوید نیز از دیگر هنرمندانی است که درباره محمد نوری می‌گوید: او یکی از صمیمی‌ترین دوستان من بود و پررنگ‌ترین نکته‌ای که درحال حاضر به ذهنم می‌رسد این است که او همیشه برای کارهایی که می‌خواست انتخاب کند، فکر می‌کرد. هرگز ندیدم طی این سال‌ها بدون اندیشه به انتخاب و گزینش کاری بپردازد ضمن اینکه علاقه‌اش به مردم موجب شده بود تا کارهایش جلوه مردمی یابد. روی این اصل بود که تمام اجراهای او با موج استقبال مردم مواجه می‌شد. این پژوهشگر موسیقی توضیح می‌دهد: نوری برخی ترانه‌های روستایی را به شکل پاپ درآورد و وارد موسیقی کرد. این هم از آن دسته نوآوری‌هایی بود که توانست خیلی زود جای خود را نزد مردم باز کند بویژه شعر معروف «اگر یک شب ترا در خواب بینم» که در قالب دوبیتی‌خوانی در آمد و به شکل مردمی از سوی او اجرا شد و تا مدت‌ها هم از اقبال برخوردار بود. نوری ازجمله هنرمندانی است که با تفکر وارد عرصه موسیقی شد. درباره هر کاری که انجام می‌داد خوب فکر می‌کرد تا بتواند نتیجه مطلوب از آن حاصل کند.
نوری به کار خود اعتقاد داشت
جاوید به آهنگ «ای ایران» که توسط زنده‌یاد نوری سروده و ماندگار شد، اشاره می‌کند و می‌گوید: خاطرم هست، او بر سر خواندن همین آهنگ، مدت‌ها با دکتر سریر به مشورت پرداخت و با اندیشه و تفکری که داشت به خواندن این آهنگ پرداخت و همان‌طور که می‌دانید، این اثر در زمره برجسته‌ترین کارهای نوری قرار گرفت و بیشتر مردم او را با همین ترانه شناختند. درعین حال، تعداد سازهایی که در ترکیب این سرود به کار برده شد با صدای ایشان تلفیق یافت و زیباتر شد. جاوید در پایان می‌گوید: آنچه در درجه نخست درباره محمد نوری اهمیت می‌یابد این است که او صرف‌‌نظر از توانمندی‌های بسیار در عرصه موسیقی، به کار خود اعتقاد داشت و همین پایمردی و اعتقاد توانست از او هنرمندی بزرگ و جاودان در ذهن مردمی که دوستش داشتند بسازد.
درباره محمد نوری؛ آوای نوستالژیک 3نسل
در نخستین روز از نخستین ماه زمستان 1308 در تهران زاده شد. دهه 20 دوران آغاز نوعی تفکر در شعر و موسیقی آوازی در میان مردم ایران بویژه نسل جوان بود که بخشی را می‌توان متاثر از نشر و پخش وسیع‌تر موسیقی علمی و آثار فولکلور کشورهای مختلف جهان از طریق رادیو و صفحات گرامافون دانست. محمد نوری در همین سال‌های نوجوانی با خواندن اشعار نوینی که روی نغمه‌های روز مغرب‌زمین و برخی قطعات کلاسیک آوازی سروده شده بود، کار خوانندگی را آغاز کرد. او طی سال‌های بعد با تکیه بر تحصیلات هنرستانی و دانشگاهی خود توانست هویت مستقلی به این اندیشه و گرایش ببخشد و با اجرای آثار استادانش، فضای متفکرانه‌ای به گونه آوازی خویش دهد. او همواره شیوه آواز خود را متاثر از بافت و غنای زخمه‌ای استادانی چون حسین اصلانی، ناصر حسینی و محمد سریر می‌دانست. آوازهای این استاد طی 5دهه میان 3 نسل، شأن و اعتبار ویژه‌ای کسب کرده است. این هنرمند در حاشیه سال‌های پرتلاش با اجرای بیش از 300 قطعه آوازی، تقریر و ترجمه مقالات و سرودن اشعاری از ترانه‌های ماندگار، بیش از پیش خود را در دل مردم این مرز و بوم جا داد. او اخیرا چند اجرا به نفع بیماران خاص داشت. صدای او برای نسل گذشته یادآور لحظه‌های خوب و مهربانی‌های سرشار و برای نسل امروز، آفریننده شیرین‌ترین خاطرات است. وی ترانه‌های میهنی زیادی اجرا کرده است. نوری در کنار تحصیل در رشته ادبیات زبان انگلیسی و رشته نمایش، آواز ایرانی را نزد اسماعیل مهرتاش آموخت. بعد از آن نزد استادان هنرستان عالی موسیقی سیروس شهردار، فریدون فرزانه و مصطفی پورتراب رفت و از آنها تئوری موسیقی، سلفژ و نوازندگی پیانو را فراگرفت. آواز کلاسیک را نزد اولین باغچه‌بان و فاخره صبا آموخته و شیوه آوازی خود را با تاثیر از استادانی چون حسین اصلانی و ناصر حسینی پیدا کرد و رفته‌رفته به شیوه منحصر به فرد خود دست یافت؛ شیوه‌ای که به سختی می‌توان آن را در زیر‌شاخه‌ای از شاخه‌هایی چون پاپ، کلاسیک و... گنجاند. اجرای ترانه‌های مختلف محلی آذری، گیلکی، شیرازی و... او همچون «جان مریم»، «شالیزار»، «واسونک»، «جمعه‌بازار» و... به لحاظ احساس و لهجه در نهایت زیبایی و استادی است. او فارغالتحصیل از هنرستان تئاتر، زبان و ادبیات انگلیسی از دانشگاه تهران و مبانی تئاتر از دانشکده علوم اجتماعی بود و در سال ۱۳۸۵ از سوی سازمان صدا و سیما به عنوان چهره ماندگار موسیقی انتخاب و معرفی شد.