کتایون ضیایی: بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و بازار تبریز در فهرست میراث جهانی ثبت شد. این در حالی است که با ثبت بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و بازار تبریز در فهرست میراث جهانی یونسکو، ایران برای نخستین‌بار موفق شد 2 اثر تاریخی را در یک‌سال ثبت جهانی کند. با اعلام ثبت جهانی بازار تبریز و بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی به عنوان یازدهمین و دوازدهمین اثر تاریخی ایران در فهرست یونسکو، رئیس سازمان میراث فرهنگی از برگزاری جشنی باشکوه به این مناسبت در آینده نزدیک خبر داد. اوایل تیرماه سال جاری بود که رئیس سازمان میراث فرهنگی آذربایجان شرقی از ثبت جهانی وسیع‌ترین سازه سرپوشیده جهان خبر داد. البته تراب محمدی اعلام رسمی ثبت جهانی بازار تبریز از سوی یونسکو را به 24 روز بعد یعنی دوم مرداد موکول کرد. براین اساس برنامه‌ریزی شد تا 23طرح مرمتی که در این بازار در حال اجرا بود، هرچه زودتر به پایان برسد. به این ترتیب این سازه سرپوشیده به عنوان بزرگ‌ترین بنای مسقف دست‌ساز با حضور رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مدیر تدوین پرونده، مدیرکل روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در سی و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در برزیل به ثبت جهانی رسید تا موجبات رونق اقتصادی و شور و نشاط فرهنگی را با خود به همراه بیاورد. حمید بقایی با تبریک ثبت جهانی بازار تبریز و بقعه شیخ صفی به ملت ایران و بویژه مردم تبریز و اردبیل، فرآیند ثبت این دو اثر را بدون مانع و مبتنی‌بر اجماع کمیته میراث جهانی عنوان کرد و افزود: در حالی بازار تبریز و بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی در سی و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو ثبت شد که بیش از 40 پرونده مطرح شده در این کمیته از نظر اعضا پذیرفته نشد و این رخداد مبارک، افتخار بزرگ دیگری برای فرهنگ و تمدن ایران و ملت سرافراز ما است. بقایی با بیان اینکه ثبت بازار تبریز در فهرست میراث جهانی حمایت‌های یونسکو و توجه گسترده گردشگران خارجی به این مجموعه را به دنبال دارد، یادآور شد: همچنین مرمت مستمر و کارشناسی شده، اختصاص ردیف اعتباری مشخص برای اثر، بهره‌گیری از تجارب بین‌المللی برای حفاظت و بهره‌برداری از آن از دیگر دستاوردهای این اتفاق مهم است. بقایی افزود: جامعیت و تکمیل بودن پرونده‌های ایران در اجلاس سی و چهارم، شرایط ثبت همزمان 2 اثر را در فهرست میراث جهانی فراهم کرد و بدون شک با تجارب ارزنده‌ای که در این عرصه به‌دست آورده‌ایم مسیر برای ثبت جهانی سایر آثار تاریخی کشورمان هموار شده و امیدواریم در دوره‌های بعدی اجلاس نیز با دست پر حضور یافته و حامل اخبار خوش برای هموطنان باشیم. معاون رئیس‌جمهور همچنین از تقدیر اعضای کمیته میراث جهانی از ایران به خاطر تلاش‌های مستمر جهت حفظ و نگهداری آثار خبر داد و افزود: با توجه به حضور چشمگیر و فعال ایران در عرصه‌های جهانی صیانت از آثار، شرایط برای عضویت ایران در کمیته میراث جهانی در سال 2011 فراهم شده است. در راستای ثبت این 2 اثر در فهرست جهانی، معاون حفظ، احیا و ثبت آثار سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز به تأمین یک ردیف اعتباری مشخص، نظارت و مونیتورینگ مستمر، مرمت کارشناسی شده، استفاده از تجارب بین‌المللی در راستای حفاظت و مرمت و بهره‌برداری اثر و معرفی آن در سطح بین‌المللی پس از ثبت این اثر در حافظه جهانی یونسکو اشاره می‌کند. سید مسعود علویان‌صدر که بازار تبریز را از منظر معماری در نوع خود شاهکار هنری می‌داند، در این باره به فارس گفت: این اثر ارزشمند از نظر گستردگی، حجم وسیع سازه‌های ساخته شده، میزان مبادلات اقتصادی و سطح بالای تجارت و فعالیت‌های اقتصادی رتبه شاخصی را در کشور دارد. بازار تبریز که تفاهمنامه بیمه تمام واحدهای آن در مقابل آتش‌سوزی و زلزله در هفته میراث فرهنگی منعقد شد با ثبت جهانی در یونسکو به گفته شهرام دبیری، رئیس شورای شهر تبریز، رونق اقتصادی ویژه‌ای خواهد یافت. به گفته وی، اطلاع‌رسانی درباره اثرات ثبت جهانی بازار تبریز، سبب خواهد شد که کسبه از اهمیت ثبت جهانی این اثر بیشتر آگاه شده و نسبت به حفاظت بیشتر از بازار اقدام کنند. رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی با بیان اینکه بازار تبریز با حدود یک میلیون مترمربع مساحت به شکلی که 70 هکتار آن را حریم و 30 هکتار را عرصه تشکیل می‌دهد، ویژگی‌های بازار تبریز را از مهم‌ترین دلایل اینکه این اثر شایسته عنوان بزرگ‌ترین سازه سرپوشیده جهان باشد، می‌داند. به گفته محمدی، وجود 23 کاروانسرا، 22 دالان، 20 تیمچه، 28 مسجد، 8 مدرسه، 7 بازارچه، 5 حمام و یک زورخانه در این مجموعه نشان از اهمیت بازار تاریخی تبریز برای ساکنان شهر و فعالان در این مجموعه دارد. این درحالی است که تاکنون از ایران 10 اثر تخت جمشید، چغازنبیل، میدان امام اصفهان، تخت سلیمان، پاسارگاد، بم و منظر فرهنگی آن، سلطانیه، بیستون، کلیساهای ارامنه در ایران و سازه‌های آبی شوشتر در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده بود که با ثبت بازار تاریخی تبریز و بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی تعداد آثار ثبت شده جهانی کشور به 12 اثر رسید و امید می‌رود با ادامه این روند ما شاهد معرفی هرچه بیشتر آثار تاریخی و فرهنگی کشور به سایر کشورهای جهان باشیم تا ضمن حفظ مستندات تاریخی خود برای نسل‌های آینده، جهانیان را با تاریخ، تمدن و فرهنگ دیرینه کشور هرچه بیشتر آشنا کنیم.