۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۱:۳۰

خون و گروه‌هاي خوني نهايي

خون یک بافت گردش‌کننده متشکل از پلاسمای مایع و یاخته است. کار اصلی خون رساندن مواد تغذیه‌کننده (اکسیژن و گلوکز) و سازنده به بافت‌ها و برطرف کردن مواد اضافی و زاید (همچون دی‌اکسید‌کربن و اسیدلاکتیک) از بافت‌های بدن است. خون بافت پیوندی تخصص یافته‌ای است که سلول‌های آن در داخل ماده زمینه‌ای مایعی به نام پلاسما شناورند. حجم خون در یک فرد بالغ به‌طور متوسط 5 لیتر است. خون به واسطه گردش در داخل رگ‌های خونی اصلی، مواد غذایی و حرارت را در بدن توزیع کرده و اکسیژن و دی‌اکسیدکربن را بین سلول‌ها و ریه‌ها انتقال می‌دهد و مواد زاید حاصل از فعالیت سلول‌ها را به ارگان‌های دفعی می‌‌رساند. خون در محیط خارج از بدن منعقد شده و به صورت لخته درمی‌آید و قسمت محلول آن به صورت مایعی زرد و روشن به نام پلاسما، از آن جدا می‌شود. برای جلوگیری از انعقاد خون به منظور مطالعات خونی مقداری هپارین یا سیترات به آن افزوده می‌شود. از نظر حجمی حدود 55 درصد خون از پلاسما و
45 درصد آن از سلول‌های خونی تشکیل شده است. در انسان گلبول‌های قرمز، گرانولوسیت‌ها، مونوسیت‌ها و پلاکت‌ها پس از تولد فقط در مغز استخوان تولید می‌شوند، ولی لنفوسیت‌ها علاوه بر مغز استخوان و تیموس در اعضای ثانویه لنفاوی نیز ساخته می‌شوند. بیشتر سلول‌های مغز استخوان پیش‌ساز سلول‌های خونی هستند. سلول‌های پیش‌ساز می‌توانند خود را تولید کنند و هم به سلول‌های تمایز یافته‌تری تبدیل شوند. بافت‌های خونساز اعضا یا بافت‌هایی که سلول‌های خونی در آنها تولید می‌شوند را بافت‌های خونساز می‌گویند. در جنین، سلول‌های خونی در کبد و مغز استخوان ساخته می‌شوند. اندکی پس از تولد خونسازی در کبد متوقف شده و مغز استخوان و تیموس در ساختن سلول‌های خونی دخیل هستند.اگر غلظت هموگلوبین‌ها یا هماتوکریت کمتر از حد پایین 95 درصد فاصله مرجع برای آن سن، جنس و شرایط جغرافیایی (ارتفاع) شخص باشد، می‌گوییم فرد دچار کم‌خونی است. علل کم‌خونی در 3 مقوله پاتوفیزیولوژیک قرار دارد: نقص در تولید گلبول‌های قرمز، از دست دادن خون و افزایش تخریب گلبول‌های قرمز (همولیز) که بیش از توان مغز استخوان برای جبران آن باشد.

سال 1901 میلادی کارل لاند اشتاینر، ایمونولوژیست آلمانی برای نخستین‌بار وجود آنتی‌ژن‌های گروه خونی روی گلبول‌های قرمز و نیز آنتی‌بادی‌هایی علیه همان آنتی‌ژن‌ها را در سرم انسان ثابت کرد. لاند اشتاینر ابتدا گلبول‌های قرمز را از سرم جدا کرد و سپس به مطالعه نتایج حاصل از مخلوط کردن سرم و گلبول‌های قرمز افراد مختلف پرداخت. وی دریافت که سرم بعضی از افراد قادر به آگلوتینه کردن گلبول‌های قرمز برخی دیگر از افراد است اما روی گلبول‌های قرمز همه افراد موثر نیست. در تجزیه و تحلیل نتایج، او فهمید که می‌توان افراد را از نظر گروه‌های خونی به گروه‌هایی تقسیم کرد:

گروه خونی A:

آنتی‌ژن نوع A را در سطح گلبول قرمز خود دارند و در پلاسمای خونشان نیز
آنتی‌کور B (ضدآنتی ژن B) را دارا هستند.

 

گروه خونی B:

آنتی‌ژن نوع B را در سطح گلبول‌های قرمز خود داشته و در پلاسمای خونشان نیز
آنتی‌کور A (ضدآنتی ژن A) را دارند.

 

گروه خونی AB:

آنتی‌ژن نوع A و B را در سطح گلبول‌های قرمز خود دارند و در پلاسمای خونشان نیز هیچیک از آنتی‌کورها را ندارند.

 

گروه خونی O:

هیچیک از آنتی‌ژن‌ها را در سطح گلبول‌های قرمز خود ندارند ولی هر دو آنتی‌کور را دارا هستند. با این وجود گفتنی است که یک آنتی‌ژن گروه خونی هیچگاه نمی‌تواند به همراه آنتی‌بادی ضدخود در بدن یک فرد وجود داشته باشد.

 

ارسال نظر
captcha