گروه سیاسی: دور اول مذاکرات جامع نمایندگان دولت ایران و نمایندگان 1+5 روز گذشته در وین، پایتخت اتریش برگزار شد. مذاکراتی که قبل از آغاز آن، در ایران مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امور خارجه گفت کسی انتظار نتیجه زودهنگام از آن نداشته باشد و باید منتظر یک دوره مذاکرات طولانی‌مدت بود. این را عباس عراقچی هم گفت. رسانه‌های غربی نیز پیش از آغاز مذاکرات دیروز به نقل از منابع دیپلماتیک کشورهای غربی حاضر در گروه 1+5 اعلام کردند از نظر آنها بعید است این مذاکرات طی 6 ماه به نتیجه برسد. 6 ماه بازه زمانی‌ای است که در توافق ژنو برای انجام و به نتیجه رسیدن مذاکرات جامع در نظر گرفته شده است. با این حال طرفین تصریح کرده‌اند که این دور از مذاکرات نیازمند یک دوره طولانی‌تری نسبت به 6 ماه است. حتی موضوع تمدید 6 ماهه توافق اولیه نیز که پیش از این در حد گمانه‌زنی بود، همزمان با آغاز مذاکرات جامع مطرح شده است. بنابراین در واقع اکنون همه طرف‌ها در وین بر انجام یک مذاکرات طولانی‌مدت اتفاق نظر دارند. روز گذشته دور نخست مذاکرات جامع با حضور هیات‌های 7 کشور آغاز شد. محمدجواد ظریف و کاترین اشتون نیز به عنوان روسای هیات‌های مذاکره‌کننده در این مذاکرات حضور داشتند. این در واقع نخستین اقدام طرفین برای ورود به موضوع مذاکرات جامع بود. مذاکراتی که در ابتدا باید «چارچوب» آن مشخص شود. به عبارتی اکنون در وین طرف‌ها در حال مذاکره برای توافق پیرامون چارچوب مذاکرات برای توافق نهایی هستند. نمایندگان دولت ایران قبل از سفر و هنگام حضور در وین بارها تاکید کردند حاضر به پذیرش مواردی خارج از توافق ژنو نیستند. این موضع رسمی دولت است. کما اینکه عباس عراقچی نیز پس از دور اول مذاکرات بر این موضع تاکید کرد. مذاکرات بعداز ظهر دیروز با دیدارهای جداگانه عراقچی با نمایندگان تروئیکای اروپایی و نماینده آمریکا شروع شد و در نهایت نمایندگان طرف‌های مذاکره بدون حضور اشتون و ظریف مذاکرات را ادامه دادند. همچنین به‌رغم اینکه «حمید بعیدی‌نژاد» مدیرکل سیاسی و بین‌الملل وزارت امور خارجه و از اعضای تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای پیش از این گفته بود، موضوع رآکتور آب سنگین اراک یکی از مهم‌ترین و سخت‌ترین موضوعات مورد بحث و بررسی در روند مذاکرات خواهد بود و ما به‌طور قطع به‌دنبال حفظ این رآکتور هستیم اما وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا در جلسه بریفینگ خود با خبرنگاران خارجی که دوشنبه‌شب برگزار شد، ضمن ابراز بدبینی نسبت به نیات کشورمان همراستا با همتایان فرانسوی خود اعلام کرد: ایران نمی‌تواند رآکتور هسته‌ای اراک را به کار اندازد زیرا پلوتونیوم (سوخت بمب هسته‌ای) تولید خواهد کرد.
کار طولانی
عباس عراقچی، معاون محمدجواد ظریف و عضو ارشد تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشورمان پس از مذاکرات صبح به میان خبرنگاران ایرانی آمد. عراقچی گفت که هدف این مذاکرات رسیدن به راه حل جامع و نهایی درباره موضوع هسته‌ای است. وی افزود: برای رسیدن به راه‌حل نهایی درباره موضوع هسته‌ای ایران کار طولانی داریم و جلسه صبح سه‌شنبه شروع این راه طولانی است.عضو ارشد تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشورمان با بیان اینکه مذاکرات طولانی و پیچیده‌ای در پیش رو است، اقدام به تشریح و توضیح مذاکرات گروهی و دوجانبه کرد و اظهار داشت: اولین جلسه شروع خوبی بود برای اینکه وارد روند جدید شویم. قبل از این جلسه، مذاکرات دوجانبه‌ای با هیأت روس داشتیم و آقای ظریف همچنین با یوکیو آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دیدار و گفت‌وگو کرد و بعد از نشست با 1+5 نیز دیدار دوجانبه‌ای با هیأت چینی انجام شد. معاون وزیر امور خارجه ایران اضافه کرد: هدف ما در مذاکرات این است که به یک دستورکار مشخص برای مذاکرات مربوط به گام نهایی برسیم. ما اولین قدم را می‌خواهیم در این مذاکرات برداریم که اولین قدم تعیین دستور کار مذاکرات و چارچوبی برای مذاکره و جدول زمانی برای انجام مذاکرات است. عراقچی یادآور شد: ما درباره دستور کار صحبت می‌کنیم. مذاکرات مربوط به گام نهایی هنوز یک دستورکار مشخص ندارد. موضوعاتی که در دستور کار هستند، امروز بعدازظهر از سوی دو طرف بیان خواهد شد و بعد سعی می‌کنیم جمع‌بندی صورت داده و بعد به یک دستورکار واحد مورد توافق دو طرف برسیم که براساس آن مذاکرات شروع و ادامه یابد. وی در پاسخ به این سؤال که آیا ایران دستورکاری را ارائه کرده؟ عنوان کرد: دیدگاه‌هایی داریم و موضوعاتی را انتظار داریم در بحث رفع تحریم‌ها و همکاری‌هایی که در توافق ژنو مورد توجه قرار گرفته به عنوان دستور کار مذاکرات تعیین شود که اینها را در جلسه بعدازظهر بحث خواهیم کرد. به گزارش فارس، وی گفت: شروع مذاکرات خوب و در حد دو سخنرانی کلی و عمومی توسط آقای ظریف و خانم اشتون بود و ادامه آن به مباحث کارشناسی موکول شد. عراقچی اضافه کرد: ما در مذاکرات تأکید کردیم که جمهوری اسلامی ایران مصمم است بر ادامه مذاکرات در فضای حسن‌نیت و این انتظار را داریم که طرف مقابل با حسن‌نیت و اراده سیاسی لازم وارد مذاکرات شود.
ملاک ژنو است
عراقچی در ادامه اظهاراتش تصریح کرد که از نظر دولت ایران ملاک برای مذاکرات توافق ژنو است. این موضع را پیش‌تر برخی دیگر از مذاکره‌کنندگان نیز گفته بودند. عراقچی در این‌باره گفت: ما تأکید کردیم از نظر ما ملاک مذاکرات برنامه اقدام مشترک (توافق ژنو) است و هیچ موضوعی خارج از چارچوب این برنامه نمی‌تواند در دستور کار مذاکرات باشد.وی با بیان اینکه اشتون در این مذاکرات عزم و اراده 1+5 را برای ادامه مذاکرات در فضای حسن نیت اعلام کرد، تصریح کرد: امیدواریم حسن نیت را در عمل و در طول مذاکرات مشاهده کنیم.یکی از خبرنگاران با اشاره به اصرار مقامات آمریکایی بر برچیدن زیرساخت‌های هسته‌ای ایران درباره واکنش ایران به این اظهارات سؤال کرد که معاون وزیر امور خارجه کشورمان پاسخ داد: ما منتظر هستیم انتظارات و خواسته‌های آنها را در طول مذاکرات بشنویم. طبعا به اظهارات و گفته‌هایی که به صورت پراکنده قبل از این گفته شده و برخی از آنها برای خوراک داخلی یا برای مقاصد دیگری بیان می‌شود، توجه نمی‌کنیم.عراقچی ادامه داد: منتظر هستیم موضوعاتی که از نظر آنها باید در دستور کار قرار گیرد را امروز دقیق‌تر بشنویم و بعد به یک جمع‌بندی برسیم. معاون وزیر امور خارجه تصریح کرد: موضوع برچیده شدن تاسیسات و دستگاه‌های هسته‌ای ایران از نظر جمهوری اسلامی در دستور کار نیست. وی در پاسخ به سؤالی روسیه و چین را از شرکای نزدیک ایران خواند و گفت: همکاری‌های ما با این دو کشور گسترده است و حوزه‌های مختلفی را در بر می‌گیرد. این سنت همواره از قدیم بوده است که وقتی با گروهی مذاکره می‌کنید در ابتدا با دوستان نزدیک مشورت‌هایی را داشته باشید. این مشورت‌ها کاملا طبیعی است. وی درباره فرمایشات اخیر مقام معظم رهبری نیز گفت: فرمایشات مقام معظم رهبری همواره نصب‌العین ما بوده و خواهد بود و ما
نقطه نظرات، نگاه و رویکرد ایشان را همواره در مذاکرات مدنظر داریم. آنچه به مذاکرات مربوط می‌شود ایشان فرمودند وزارت امور خارجه به وظیفه خود ادامه دهد و اینها برای مسیر مذاکراتی ما روشنگر است و نشانگر عزم و اراده جمهوری اسلامی ایران برای ادامه مذاکرات است.
شنیده‌های نگران‌کننده
در آستانه دور نخست مذاکرات جامع ایران و 1+5، برخی رسانه‌های غربی اخباری را درباره طرح موضوعات جدید در مذاکرات منتشر کردند که موجب نگرانی است. از جمله این اخبار درخواست احتمالی 1+5 از ایران برای کاهش تعداد سانتریفیوژهای خود یا تغییر کاربری رآکتور اراک به رآکتور تولید ایزوتوپ‌های دارویی و نیز تعطیلی تاسیسات فردو است. این اظهارنظر‌ها با توجه به رویکرد تیم غربی که همواره مطالبات خود را از طریق رسانه‌ها مطرح می‌کند؛ موجب نگرانی است. طرح موضوعاتی مانند فناوری‌های نظامی و موشکی ایران در مذاکرات نیز از دیگر شایعاتی است که مورد اشاره آمریکایی‌ها قرار گرفته است. البته واکنش محمدجواد ظریف و عباس عراقچی در قبال این شایعات نشان‌دهنده عزم تیم دولت ایران برای عدم پذیرش این موضوعات جدید در قالب مذاکرات است.