هادی مجیدی
نشست سه‌جانبه بیروت با حضور ملک عبدالله پادشاه عربستان و رؤسای جمهوري سوریه و لبنان روز شنبه به پایان رسید. حال باید دید چه اهدافی برای ملک عبدالله در سفر به لبنان پیش‌بینی شده بود و این سفر چه کارکردی را برای ملک عبدالله داشته است. بخشی از این سناریو باید با همکاری و حمایت کشورهای عربی همپیمان آمریکا اجرا شود. از آنجایی که سیدحسن نصرالله همواره با تکیه بر هوشمندی و اطلاعات دقیق در زمان مناسب وارد موضوعات می‌شود و این کار بارها از سوی وی تکرار شده است، حدود 2 هفته پیش او اقدام به یک سخنرانی و درباره گزارش دادگاه حریری اعلام موضع کرد و اين منطق را که مستندات دادگاه و کسانی که به عنوان شاهد معرفی شده‌اند، ساختگی بوده و با دلایل ساختگی قصد نابودی مقاومت را دارند و... به جهانيان و مردم لبنان اعلام كرد. در واقع حزب‌الله با این اظهارات یک اقدام پیشدستانه سیاسی را انجام داد و این مساله موجب شد که برنامه‌ریزی‌های آمریکایی- اسرائیلی و عربی چنان که انتظار می‌رفت به پیش نرود و اساس گزارش دادگاه با خدشه مواجه شود. در این میان نقش ملک عبدالله این بود که قبل از صدور گزارش«بگمار» سفری به بیروت داشته باشد و جریان
14 مارس و حکومت حریری را با حمایت خود قوام و انرژی کافی ببخشد تا هنگامی که گزارش منتشر شد حکومت و جریان 14 مارس بتواند در مقابل حزب‌الله بایستد و از وجاهت و مشروعیت کافی نیز برخوردار باشد، لذا در وهله اول نقش عربستان به عنوان اسپانسر و حمایت‌کننده جریان حکومت و 14 مارس مقابل حزب‌الله و جریان مقاومت تعریف شده بود اما اقدام پیشدستانه سیدحسن نصرالله موجب شد که این وضع بهم بریزد و آشفتگی و دستپاچگی را در مواضع افراد 14 مارس و حامیان آنها به وجود بیاورد لذا چیزی که امروز در مواضع عربستان و مقامات کشورهای عربی سازشکار یا 14 مارس مشاهده می‌شود، این است که از حزب‌الله می‌خواهند سکوت پیشه کند زیرا هنوز گزارشی منتشر نشده، دادگاه دارای وجاهت قانونی است و مشروعیت کافی دارد و بدون دلیل کسی را متهم نمی‌کند و... . در واقع سعی می‌کنند چارچوب‌های اولیه پذیرش حکم دادگاه را مهیا کنند اما فشار و اعتباری که سخنان سیدحسن نصرالله داشته است، موجب شده که این مسیر با یک شوک مواجه شود. سفر اخیر ملک عبدالله در واقع ناشی از این دستپاچگی و فضای آشفته و شوکی است که به سناریوی طراحی شده وارد شده است. عبدالله برای اینکه بتواند زمینه‌های لازم منطقه‌ای را نیز فراهم کند، ضمن سفر به مصر، اردن و سپس سوریه در گفت‌وگو با بشار اسد تلاش کرد که با طرح مشوق‌های مالی، فاصله بین سوریه و مقاومت و سوریه و ایران را رقم بزند که اظهارات مقامات آمریکایی تاکیدی بر این مساله است که خواسته بودند فاصله بین سوریه و ایران از خلال گفت‌وگوهای ملک عبدالله شکل بگیرد و سوری‌ها هم به این مساله به خوبی پاسخ دادند و عملا از ظرفیت‌های این سفر استفاده کرده و در عین حال به ضوابط و قوانین خود در دیپلماسی نیز پایبند بودند.
پس سفر ملک عبدالله به 2 دلیل دچار شرایط پیش‌بینی نشده‌ای شد: اولا اینکه سخنان سیدحسن نصرالله یک شوک به مسیر اجرای سناریوی آمریکایی- اسرائیلی وارد کرد و دوم اینکه سفر ملک عبدالله به سوریه نتوانست با مشوق‌های مالی یا در واقع فریب‌های ناشی از مشوق‌های مالی، دمشق را از مقاومت و نوع نگاه این کشور به دادگاه یا ارتباط با ایران جدا کند و آنها را در مسیر جدیدی قرار دهد لذا سفر وی با شکست مواجه شد. در نتیجه مذاکراتی که عبدالله در دمشق داشت به این نتیجه رسیدند که پادشاه عربستان از طریق محافل بین‌المللی که در واقع همان آمریکا و طراحان اصلی گزارش دادگاه حریری هستند موضوع توقف یا تعویق انتشار گزارش دادگاه را مورد بحث و بررسی قرار دهند. معنای این مساله این است که آنها تلاش خواهند کرد از طریق ترمیم اشکالاتی که در مسیر اجرای سناریوی لبنان برای ایشان پیش آمده یک گزارش جدید طراحی کنند و با یک پیش‌بینی جدید وارد صحنه شوند و الان پیشبرد سناریوی مربوط به دادگاه حریری در لبنان با وقفه و شرایط انفعالی روبه‌رو است. پس نقش ملک عبدالله چه در دمشق و چه در بیروت در چارچوب طرحی است که برای لبنان منظور شده و قرار است به اجرا گذاشته شود. ماهیت سیاسی اقدام دادگاه حریری با توجه به اظهارات جاسوس عبدالباسط بنی عوده و مکالمات ساختگی‌ای که از جاسوسان رژیم صهیونیستی به دست‌آمده، کاملا آشکار است، لذا اقداماتی که در دادگاه حریری انجام می‌شود به عنوان یک ابزار آمریکایی ـ اسرائیلی برای پیشبرد اهداف سیاست منطقه‌ای آمریکا و رژیم صهیونیستی به کارگرفته می‌شود و پیشاپیش می‌توان به اهداف و ماهیت عملکرد این دادگاه واقف شد بویژه اینکه دادگاه‌های بین‌المللی که عمدتا تصدی قضاوت پرونده کشورهایی مانند یوگسلاوی، سودان و سومالی را بر عهده گرفته‌اند در خدمت سیاست‌های آمریکایی بوده و در چارچوب نیازمندی‌های سیاست‌های منطقه‌ای آمریکا اقدام کرده‌اند و این کشورها را معمولا به ورطه تجزیه کشانده یا در مسیری قرار داده‌اند که وضع نامعلومی برای آنها رقم خورده است. در حال حاضر آخرین پرونده این دادگاه‌ها درباره سودان است که در آن با متهم کردن ژنرال بشیر، سودان را در آستانه تجزیه قرار داده‌اند. این وضع عینا در سومالی و یوگسلاوی تکرار شده اما هیچ‌گاه متهمان و عاملان اصلی پرونده‌هایی که دادگاه‌های بین‌المللی دنبال کرده‌اند، به سزای اعمال خود به صورت واقعی نرسیده‌اند؛ مثل میلوسویچ و پراچیچ در پرونده صربستان اما در مسیر ایجاد اتهام به این رهبران صرب فقط اهداف آمریکایی برای ایجاد حضور و نفوذ در این کشور اروپایی در نظر گرفته شد لذا سناریویی که برای لبنان هم تدارک دیده شده با توجه به محتوا و ماهیت سیاسی پیش‌بینی شده برای این دادگاه در صحنه امنیتی و سیاسی لبنان، برای بر هم زدن ثبات فعلی و حذف توانمندی مقاومت در لبنان برنامه‌ریزی شده است. اگر این مسیر به خوبی توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی هدایت شود و کارکرد خود را داشته باشد، مقدمه جنگ در لبنان می‌تواند در ماه‌های پایانی سال میلادی برای آنها مهیا شود.