مجید صفاتاج
برگزاری اجلاس و سمینارهایی که درباره جنایت‌های اسرائیل در غزه صورت گرفته، عمدتاً جنبه سیاسی و تبلیغاتی دارد و از ابزارهای اعمال فشار و بازدارنده علیه رژیم صهیونیستی برخوردار نیست، چه اجلاس سران عرب باشد یا اجلاس‌های مشابه در سایر نقاط دنیا. البته صرف نظر از این نکته که از ابزارهای بازدارنده برخوردار نیست، تصمیم‌هایی که گرفته می‌شود می‌تواند در عرصه بین‌الملل موجب فشار روی رژیم صهیونیستی شود. به عنوان نمونه قطع روابط اقتصادی قطر و موریتانی که در اجلاس دوحه اعلام شد؛ همچنین اعلام نظر ترکیه مبنی بر بیرون راندن اسرائیل از سازمان ملل متحد یا پیگیری تعقیب قضایی این رژیم در مجامع بین‌المللی حقوق بشر. اما آنچه باید مورد توجه قرار بگیرد این است که رژیم صهیونیستی در وضعیت مناسبی قرار ندارد و با توجه به بحرانی که در آن گرفتار شده و تلاش می‌کند که حتی‌الامکان از این بحران خارج شود، به نظر می‌رسد اگر کشورهای عربی و اسلامی با یک اولتیماتوم به رژیم صهیونیستی اعلام می‌کردند که در صورتی که حماس از کشورهای اسلامی درخواست کمک نظامی کند، این کشورها به حماس کمک خواهند کرد، این حرکت می‌توانست تاثیرگذارتر باشد. به‌عنوان نمونه در شرایط کنونی اگر سوریه آرایش نیروهای خود در منطقه جولان را به شكل آماده‌باش در می‌آورد و صحبت از حمله برای بازپس‌گیری مناطق جولان به میان می‌آمد، قطعاً روی کاهش عملیات اسرائیلی‌ها در غزه تاثیرگذار بود. یا اینکه اگر جمهوری اسلامی ایران اعلام می‌کرد در صورتی که هر گونه حمله‌ای به کشتی حامل کمک‌های انسان‌دوستانه ایران توسط رژیم صهیونیستی انجام شود، این حمله را حمله به خود فرض می‌کند و حق مقابله به مثل را برای خود محفوظ می‌داند، می‌توانست تاثیرات بیشتری داشته باشد؛ یعنی مواضعی که به دنبال خود جنبه عملیاتی داشته باشد و تهدید در برابر تهدید به حساب آید در مجموع مفیدتر است.
برگزاری اجلاس و سمینارهایی که درباره جنایت‌های اسرائیل در غزه صورت گرفته، عمدتاً جنبه سیاسی و تبلیغاتی دارد و از ابزارهای اعمال فشار و بازدارنده علیه رژیم صهیونیستی برخوردار نیست، چه اجلاس سران عرب باشد یا اجلاس‌های مشابه در سایر نقاط دنیا. البته صرف نظر از این نکته که از ابزارهای بازدارنده برخوردار نیست، تصمیم‌هایی که گرفته می‌شود می‌تواند در عرصه بین‌الملل موجب فشار روی رژیم صهیونیستی شود. به عنوان نمونه قطع روابط اقتصادی قطر و موریتانی که در اجلاس دوحه اعلام شد؛ همچنین اعلام نظر ترکیه مبنی بر بیرون راندن اسرائیل از سازمان ملل متحد یا پیگیری تعقیب قضایی این رژیم در مجامع بین‌المللی حقوق بشر. اما آنچه باید مورد توجه قرار بگیرد این است که رژیم صهیونیستی در وضعیت مناسبی قرار ندارد و با توجه به بحرانی که در آن گرفتار شده و تلاش می‌کند که حتی‌الامکان از این بحران خارج شود، به نظر می‌رسد اگر کشورهای عربی و اسلامی با یک اولتیماتوم به رژیم صهیونیستی اعلام می‌کردند که در صورتی که حماس از کشورهای اسلامی درخواست کمک نظامی کند، این کشورها به حماس کمک خواهند کرد، این حرکت می‌توانست تاثیرگذارتر باشد. به‌عنوان نمونه در شرایط کنونی اگر سوریه آرایش نیروهای خود در منطقه جولان را به شكل آماده‌باش در می‌آورد و صحبت از حمله برای بازپس‌گیری مناطق جولان به میان می‌آمد، قطعاً روی کاهش عملیات اسرائیلی‌ها در غزه تاثیرگذار بود. یا اینکه اگر جمهوری اسلامی ایران اعلام می‌کرد در صورتی که هر گونه حمله‌ای به کشتی حامل کمک‌های انسان‌دوستانه ایران توسط رژیم صهیونیستی انجام شود، این حمله را حمله به خود فرض می‌کند و حق مقابله به مثل را برای خود محفوظ می‌داند، می‌توانست تاثیرات بیشتری داشته باشد؛ یعنی مواضعی که به دنبال خود جنبه عملیاتی داشته باشد و تهدید در برابر تهدید به حساب آید در مجموع مفیدتر است.لذا اجلاس‌هایی مانند اجلاس دوحه تنها تاثیر سیاسی دارد و اندکی فشار در صحنه بین‌المللی روی رژیم اسرائیل وارد می‌کند. ضمن اینکه نشست دوحه نیز با تاخیر بسیار برگزار شد؛ چرا که برخی از رژیم‌های عربی با رژیم صهیونیستی روابط سیاسی و تجاری گسترده دارند و بارها مقاماتشان با سران اسرائیلی دیدار داشته‌اند و کشورهای عربی عمدتاً نظرشان این بوده است که حماس باید گوشمالی داده شود. اما بعد از اینکه اجماع جهانی را در حمایت از حماس و مقاومت فلسطین مشاهده کردند و سکوتشان داشت به ضررشان تمام می‌شد، این نیاز را دیدند که چنین اجلاسی را برگزار کنند. با این وجود هم دیدیم که مصر، عربستان و امارات در مقابل نشست دوحه جبهه‌گیری کردند، زیرا یک جریان انقلابی سنی طرفدار انقلاب اسلامی ایران در فلسطین شکل گرفته است که تبعات و پیامدهای آن ...
...در مصر، عربستان و اردن غیرقابل انکار است و اگر این جریان قدرت بیشتری پیدا کند، همانند حزب‌الله که یک جنبش شیعی است، می‌تواند کل جهان اهل تسنن را تحت تاثیر قرار دهد و کفه ترازو را به نفع جمهوری اسلامی ایران سنگین کند. عمده نگرانی عربستان و مصر نیز از همین است که ایران بیش از پیش در منطقه قدرتمند شود. این نکته‌ای است که نظریه‌پردازان غربی هم به آن اذعان کرده‌اند و گفته‌اند که حمایت عملی ایران از مقاومت فلسطین باعث قدرتمندی ایران در منطقه شده است و عربستان و مصر و اردن نمی‌خواهند این اتفاق بوقوع بپیوندد و حتی برای جلوگیری از آن حاضرند با رژیم صهیونیستی همراه و همسو شوند؛ به همین دلیل حالا هم نمی‌توانند این روند را بشکنند و در حالت مفتضحانه‌ای گرفتار شده‌اند. بدین ترتیب به نظر می‌رسد که حضور جمهوری اسلامی ایران در اجلاس دوحه فارغ از تاثیرگذاری در مهار جنایات رژیم صهیونیستی در غزه، نشانگر قدرتمندی بیش از پیش جمهوری اسلامی در منطقه است.