موسیقی را از چه سالی شروع کردید؟
8 سالم بود که پیانو میزدم، برادرم پیانو و ارگ میزد و مادرم هم به موسیقی علاقه داشت. از 8 سالگی به طور آماتور انواع سازها را میزدم، 7 سال برای خودم کار میکردم و با سازهای مختلفیآشنا شدم.
پس به کلاس نمیرفتید و استادی هم نداشتید؟
خیر، بعد که خانوادهام این علاقه را در من احساس کردند بعد از دوره راهنمایی در سال 1372 من را به هنرستان موسیقی سوره فرستادند و من در آنجا یادگیری علمی و جدی موسیقی را شروع کردم و آن زمان فقط موسیقی اصیل در هنرستان سوره تدریس میشد. تنبکساز اجباریمان بود و پیانو هم در همه کلاسها بود و بچهها با آن کار میکردند.
استادان شما در هنرستان چه کسانی بودند؟
خدا رحمت کند استاد بیداریان استاد تنبک من بودند و آقای رضا مهدوی سنتور تدریس میکردند. استاد درویش رضا منظمی کمانچه درس میدادند و استاد صالح عظیمی، مهرپروران، محمدرئوف قنبری و عبدالحسینی اساتید آواز بودند که آواز از جمله درسهای اجباری ما بود تا همه هنرجویان با ردیفهای آوازی آشنا شوند.
چطور شد که آواز را به عنوان حرفه تخصصیتان انتخاب کردید؟
یکی، دو ماه بعد از اینکه به کلاسهای هنرستان میرفتم توسط یکی از اساتید هنرستان به آواز علاقهمند شدم و این باعث شد از سال 1372 به صورت حرفهای علاوه بر کلاسهای موسیقی و آواز هنرستان به کلاسهای آواز استاد صدیق تعریف بروم و ردیفهای آوازی را کاملا نزد ایشان تلمذ کنم و تا سال 1380 یعنی حدود 8 سال خدمت استاد تعریف بودم. بعد از آن وارد کار حرفهای شدم و اولین کاستم را با نام «عشق ماند» به آهنگسازی آقای ارشد طهماسبی در سال 1380 منشتر کردم.
بعد از دوران هنرستان با توجه به علاقهای که به رشته موسیقی داشتید، چرا در رشته تئاتر تحصیل کردید؟
من از دوران دبستان تئاتر کار میکردم برای همین هم به این سمت کشیده شدم.
در تئاتر هم مثل موسیقی موفق بودید؟
من فقط واحدها را میگذراندم و بازی نمیکردم ولی دانشگاه و محیطش و کارهای تئاتر را دوست داشتم.
چرا در همان موسیقی که رشته تخصصیتان بود ادامه تحصیل ندادید؟
برای اینکه کسی میرود لیسانس موسیقی بگیرد که میخواهد آهنگساز بشود. لیسانس موسیقی به درد خواننده نمیخورد. چیزی هم به نام آواز تا زمانی که ما درس میخواندیم به طور تخصصی در دانشگاهها تدریس نمیشود و تا 2 ، 3 سال پیش جایی نبود که در دانشگاه آواز یاد بگیریم و همه را از کلاسهای بیرون یاد میگرفتیم. ولی الان شنیدهام که آقای آزادآور یک دانشکده خصوصی را تاسیس کردهاند که مدرک آواز میدهند و خیلی خوشحال شدم که این اتفاق افتاده است و یکی دو تا از شاگردان خودم هم به آنجا رفتند و آواز را در آنجا ادامه دادند.
در حال حاضر آواز هم تدریس میکنید؟
خیلی کم، هفتهای یک یا دو روز.
با توجه به دشواریهای اوایل زندگی مشترکتان با خانم حریر شریعتزاده و اینکه فعالیت شما کمتر بود و بیشتر خانم شریعتزاده به تدریس میپرداختند و هزینههای زندگی به دوش ایشان بود، شما تصمیم نگرفتید که به سراغ کار دیگری بروید؟
هرگز، من یک بار دیگر هم به دنیا بیایم سراغ موسیقی میروم. موسیقی جزئی از زندگی و خانواده ما بود و واقعا همسرم در زندگی هنریام خیلی تاثیر دارند. بعد از مادرم و برادرم که مشوق اصلی من بودند هر چه دارم از همسرم دارم.
چطور شد که با آقای فخرالدینی آشنا شدید و خواننده ارکستر ملی ایران شدید؟
آقای فخرالدینی استاد خانم بنده بودند. من اوایل کارم چند قطعه داشتم که دوست داشتم با ارکستر ملی اجرا کنم، با استاد فخرالدینی تماس گرفتم و در مورد همکاری با ایشان صحبت کردم. ایشان هم کارها را شنیدند و خوششان آمد و از آنجا فعالیتم در ارکستر ملی در کنار استاد فخرالدینی آغاز شد.
در حال حاضر اوضاع آواز ایران در بین مردم چگونه است؟
متاسفانه مردم کمی از آواز دور شدهاند. البته منظورم جوانهاهستند. آنهایی که سنی دارند هنوز عاشق آوازند. اما به طور کلی پایههای آواز کمی متزلزل شده و متاسفانه رو به نابودی است. ولی موسیقی ایرانی هیچگاه از بین نمیرود.
شما در جایی گفتید که موسیقی ایرانی رو به نابودی است و نیاز به یک تحول اساسی دارد. این تحول را چه کسانی باید به وجود آورند؟
اول باید هنرمندان با همدیگر متحد شوند. چند وقت پیش به کنسرتی رفتم که کاری بود از آقای درویشی و آقای علیزاده به همراه ارکستر اوکراین که خیلی عالی بود و افتخار کردم که این توانایی را داریم که با ارکسترهای بزرگ دنیا کار کنیم. کار خیلی سنگینی بود ولی به نظر من عالی بود. علاوه بر اجرای عالی، هماهنگی این همه آدم مثل رفت و آمد اعضای ارکستر و هزینههای هتل و... قابل تقدیر است و این نشان میدهد هنوز کسانی هستند که به فکر موسیقی فاخر مملکت هستند. این یک شرط تحول بود که گفتم هنرمندان با هم متحد شوند. بحث بعدی این است که موسیقی باید متولی داشته باشد. اما ارگانها هیچ کمکی نمیکنند. هر چه هست کار خود هنرمندان است و تا امروز هم که پرچم موسیقی تا حدی برافراشته است واقعا لطف خود هنرمندان و سعی و تلاش آنهاست که این پرچم هنوز برافراشته است.
متولی موسیقی، ارگان خاصی است؟
نه. میتواند مشخص باشد. مثلا میتواند انجمن موسیقی باشد. میتواند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد که اسمش روی آن است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وظیفهاش همین کار است. بیشتر، منظورم دولت است که باید از موسیقی حمایت کند. البته حمایت میکنند اما باید بیشتر بها بدهند و به همه گروهها کمک کنند و نه فقط به افراد خاصی.
از جشنواره موسیقی فجر امسال راضی بودید؟
بد نبود ولی گروههایی که انتخاب شده بودند زیاد خوب نبودند.
گروههای دعوت شده یا برنده؟
گروههای دعوت شده. چون در سالهای گذشته واقعا آدمهای شاخصی در جشنواره شرکت میکردند.
با این اوضاع چرا در جشنواره امسال شرکت کردید؟
من نمیدانستم که چه کسانی در جشنواره شرکت کردهاند.
نارضایتی شما به خاطر بخش موسیقی پاپ چشنواره است؟
هم پاپ و هم بقیه گروهها آن تجربه لازم را نداشتند. شاید خودم به شخصه دیگر در جشنواره موسیقی فجر شرکت نکنم و فقط با ارکستر ملی شرکت کنم. آن هم به خاطر شخص استاد فخرالدینی.
حضور شما در همایشها و برنامههایی که مربوط به موسیقی نمیشوند و شما با گروهتان بهعنوان میان برنامه به اجرای برنامه میپردازید به سطح کاریتان لطمه نمیزند؟
وظیفه ما این است که موسیقی خوب را به مردم بشناسانیم. اگر من نروم یک خواننده غیرحرفهای میرود که به موسیقی ایرانی لطمه میزند و مردم را خسته میکند و همه میگویند موسیقی اصیل این است؟
با موسیقی پاپ مخالفید؟
خیر. پاپ درست، خیلی هم عالی است.
مثل؟
مثل محمد نوری.
درباره کنسرتتان که قرار است با ارکستر برلین اجرا کنید کمی توضیح میدهید؟
کنسرتی هست که من با گروه راز و نیاز و ارکستر برلین اجرا میکنیم که سال گذشته ارکستر برلین این برنامه را با گروه ترکیه اجرا کرد و امسال از من دعوت کردهاند و قرار است با گروه «راز و نیاز» به آلمان برویم و این برنامه را اجرا کنیم.
چه قطعاتی را قرار است اجرا کنید؟
قطعات «شاه شمشاد قدان»، «رفتم در میخانه»، «سرّدل» و «وطن» که در کل برنامه ما نیمساعت است و در ادامه ارکستر با ارکستر برلین تلفیق میشویم.
برای پیانو و آواز مثل کاری که در جشنواره اجرا کردید، کاری را در دست انتشار ندارید؟
اتفاقا همان کار را با نام «مایه ناز» داریم آماده میکنیم که کاری است برای پیانو و آواز و تنبک به سبک مرتضی محجوبی و یادی از اساتید موسیقی ایران است.
به نظر شما چرا مردم کمتر آواز گوش میکنند و بیشتر دنبال کارهای سطحی هستند؟
بستگی به خواننده دارد. صدایی که خوب باشد حتما مردم دنبالش میروند و در کل چیزی که خوب و ناب باشد همه دنبالش هستند. موسیقی اصیل ایران و آواز ایرانی هیچوقت مال عموم مردم نبوده است. این موسیقی از دربار پادشاهان وارد خانههای مردم شده است. اول یک عدهای که در دربار بودند گوش میکردند و الان هم واقعا همه مردم نمیتوانند موسیقی گوش کنند. گفت که: طرب افسرده کند چون که زحد درگذرد/ آب لیوان بکشد، چون که زسر درگذرد هرچیزی که زیاد بشود از حوصله مردم خارج است و دلیل آن عدم شناخت آن شخص از موسیقی فاخر، سطح معلومات شعری، نبودن در داخل چرخه موسیقی و ... است. من هم اگر 8 ساعت در یک انجمن پزشکی بنشینم دیوانه میشوم چون حرفه من نیست.
لاابالی چه کند دفتر دانایی را
طاقت وعظ ندارد سر سودایی را
نظرتان درباره موسیقی تلفیقی چیست؟
خوب است اما چگونه؟ مثلا پیتزا را در آبگوشت بریزید تلفیق است ولی چیز بیخودی میشود.
شما در زمینه موسیقی تلفیقی کار انجام نمیدهید؟
من یک کاری را برای المپیک 2008 پکن اجرا کردم که آهنگساز کار آقای آرموند آمار آهنگساز فرانسوی بود و من در دستگاه نوا خواندم.
بعد از کنسرتتان در برلین برنامه دیگری هم دارید؟
درصدد یک برنامه بزرگ در تالار کشور هستم که با پیانو و ارکستر است که کار متفاوتی از اجرای کارهای قدیمی است. در اردیبهشت ماه هم با گروه دستان در لهستان کنسرت خواهیم داشت.