بنت الهدی صدر
باید قبل از غروب به لوکیشن تصویربرداری می‌رسیدیم، جایی درست کنار آستان مقدس امامزاده عینعلی و زینعلی؛ خانه‌ای بزرگ و ویلایی که یک پیکان قدیمی و رنگ و رو رفته هم مقابل آن پارک شده بود. وقتی رسیدیم، بعد از خوشامدگویی عوامل، پسر جوانی ما را راهنمایی کرد تا کارگردان و دیگران را در آن خانه بزرگ پیدا کنیم. چهره پسر آشنا به نظر می‌رسید، کمی که گذشت متوجه شدیم، او دستیار کارگردان و پسر «حسن شکوهی» –که شباهت عجیبی به پدرش داشت- تهیه‌کننده مجموعه است. ابوالقاسم طالبی بسیار صمیمی و با روی خوش از ما استقبال کرد و بعد از گپ و گفتی کوتاه درباره روزنامه «وطن امروز»، انتشار آن را به ما تبریک گفت. قرار بود گفت‌وگویی مفصل با خود او داشته باشیم اما سر او و همه به قدری شلوغ بود که تنها توانستیم سراغ بازیگران مجموعه برویم و لحظاتی را پای صحبت‌های آنها بنشینیم و تا به خودمان آمدیم، دیدیم 2، 3 ساعتی را در لوکیشن خوش آب و هوای «به کجا چنین شتابان؟» گذرانده‌ایم و دیگر از غروب هم گذشته و هوا حسابی تاریک شده است.
برداشت اول
ابوالقاسم طالبی ما را دور استخر آبی رنگ و بزرگ خانه قدیمی کنار امامزاده برد تا حین قدم زدن دور آن، برایمان کمی درباره سریال توضیح دهد. او بیشتر از هرکدام از اعضای فعال در ساخت این سریال، با بازیگران خردسال «به کجا چنین شتابان؟» عجین شده است و رابطه‌ای دلسوزانه و دوستانه با هر یک از آنها دارد. مطهره، دختر 5، 6 ساله‌ای است که به گفته خودش، در سریال نقش یک کوچولوی خبرچین را ایفا می‌کند؛ دختر شیرین‌زبانی که بسیار پر جنب و جوش است و جملاتش نشان می‌دهد که خیلی بیشتر از سن و سالش می‌فهمد و می‌تواند مثل یک ستاره کوچک در سریال بدرخشد. کمی آن طرف تر، حسن شکوهی و علی کاظمی که به ترتیب تهیه کننده سریال و مدیر تولید مجموعه هستند، از حرف‌های بزرگ مآبانه دخترک شیرین‌زبان قصه، خنده‌شان می‌گیرد و کمی سر به سرش می‌گذارند. «شراره دولت‌آبادی» یکی دیگر از بازیگران سریال است که با ژاکتی بلند و مشکی و در حالی که با چهره‌ای گریم شده، منتظر شروع تصویربرداری است، با مادر مطهره احوالپرسی می‌کند و در حالی که از شدت سرما خودش را حسابی پوشانده است، دست‌هایش را به هم می‌فشارد و بعد از خوشامدگویی به ما، به توصیه کارگردان به داخل اتاق می‌رود تا سرما نخورد. طالبی و برخورد گرمی که با ما داشت دیگر جای هیچ احساس غریبگی برایمان نگذاشت. کم‌کم بازیگران دیگری چون آهو خردمند، رضا رویگری و بابک حمیدیان هم به جمع ما پیوستند. تقریبا همه برای آغاز تصویربرداری در یک عصر پاییزی آماده شدند و تصویربردار و صدابردار و گریمور نیز به سرعت سراغ کار خودشان رفتند.
برداشت دوم
وارد محوطه کوچک‌تری شدیم که می‌گفتند حیاط خانه عزیز (مادربزرگ سریال) است. قرار بود سکانسی مربوط به ماجراهای بعد از فوت پدربزرگ خانواده گرفته شود. «بهروز بقایی» که در این سریال نقش پسر بزرگ خانواده را ایفا می‌کند، روی تختی مقابل دوربین نشسته است و مراحل تصویربرداری این قسمت را با همکاری طالبی تمرین می‌کند. بقایی هر ازگاهی دیالوگ‌هایش را با «علی عمرانی»، دیگر بازیگر سریال چک می‌کند و هر دو سعی می‌کنند، تا حس صمیمیت میان دو برادر را به خوبی به دست آورند و نقش خود را به نحو احسن ایفا کنند. طالبی با اشاره از ما می‌خواهد تا پشت دوربین برویم و از مانیتورش نظاره‌گر تصویربرداری این بخش باشیم. در حالی که دیگر عوامل «وطن امروز» را با دقت مطالعه می‌کنند، طالبی از همه می‌خواهد سکوت را رعایت کنند. کرباسی دستیار کارگردان، از دود سیگاری که در محوطه پراکنده شده گله می‌کند و عوامل را تشویق می‌کند تا سیگارهایشان را خاموش کنند یا از حیاط خارج شوند. همین قضیه موجب تاخیری چند دقیقه‌ای برای آغاز تصویربرداری این پلان می‌شود. طالبی از جایش بلند می‌شود تا بقایی و عمرانی را برای بهتر درآمدن این بخش راهنمایی کند. اتاق کوچک و کم‌نوری که صدای پچ‌پچ خانم‌های بازیگر از داخل آن به گوش می‌رسد، توجه ما را به خود جلب می‌کند. وارد اتاق که می‌شویم، «آهو خردمند» بازیگر پیشکسوت کشورمان را می‌بینیم که آرام روی تختی گوشه اتاق نشسته است. مادر مطهره کوچولو و شراره دولت‌آبادی نیز در حالی که با یکدیگر گپ می‌زنند در حال جدا کردن هسته‌های خرما برای چیدن داخل ظرفی دیگر هستند. دیدن همه با لباس‌های مشکی و یک دیس خرمای تزئین شده کاملا احساس ورود به خانه‌ای عزادار را به ما منتقل می‌کند. نور زرد اتاق هم به سنگینی فضا می‌افزاید. «فریبا متخصص» بازیگر دیگر این مجموعه است؛او نیز گاهی با گوشی‌اش آرام شروع به صحبت می‌کند و خیلی خودمانی و دوستانه از ما استقبال می‌کند. هر چند تمایلی برای گفت‌وگو ندارد اما با محبت ما را به سمت خانم خردمند هدایت می‌کند تا کمی کنار او بنشینیم و درباره قصه مجموعه از زبان مادربزرگ داستان چند کلامی بشنویم. پس از سلام و احوالپرسی، حال «نیکو خردمند» خواهر بزرگش که مدتی در بیمارستان بوده است را جویا می‌شویم، از احوالپرسی ما تشکر می‌کند و می‌گوید: خدا را شکر «نیکو» حالش بهتر شده است. امروز (19 آبان) تولدش بود و توانستم با تلفن با او صحبت کنم، خیلی خوب جوابم را داد و از این بابت که می‌بینم بهتر شده، خوشحالم. از او درباره نقشش در سریال سوال می‌کنیم و او با خنده می‌گوید: «نقش «مادر» را دارم دیگر...» گفت‌وگویمان که با بازیگر نقش «عزیز» تمام می‌شود، متوجه می‌شویم، تصویربرداری دوباره شروع شده است. بقایی و عمرانی بار دیگر مقابل دوربین برای ایفای نقش، خودشان را آماده می‌کنند و پشت مانیتور با تکرار «صدا، دوربین، همه ساکت لطفا!» دستور حرکت می‌دهد. این بار بقایی و عمرانی بعد از آن همه تمرین، دیالوگ‌ها و حالاتشان را تکرار می‌کنند و تصویربرداری این قسمت به پایان می‌رسد. طالبی به ما نگاه می‌کند و با حرکت دست به ما می‌فهماند که: عالی شد.
برداشت سوم
با ورود بابک حمیدیان، از دور و در حالی که می‌دانیم نباید سر و صدایی ایجاد کنیم، از او می‌خواهیم تا برای گپی کوتاه همکلام‌مان شود. حمیدیان قبول می‌کند و صندلی پارچه‌ای‌اش را روی دست می‌گیرد و به داخل حیاط بزرگ‌تر خانه قدیمی می‌برد. از او می‌خواهیم تا درباره نقشی که در مجموعه تلویزیونی طالبی ایفا می‌کند توضیح دهد. حمیدیان می‌گوید: در این سریال نقش اصلی یک جوان را دارم، هر چند مدت زیادی نیست که کار شروع شده است، تقریبا یک ماه و چند روز است که به صورت منسجم تصویربرداری این مجموعه را پشت سر گذاشته‌ایم. به همین علت آنچنان که باید و شاید در نقش جا نیفتاده‌ام و به نظر باید تامل بیشتری داشته باشم اما به امید خدا و با مرور زمان این موضوع هم حل می‌شود و نقش را پیدا می‌کنم. حمیدیان ادامه می‌دهد: این سریال روایت ماجرای روز جوانان است و قصد دارد مسائل و مشکلات اجتماعی را طرح کند و به چگونگی ایجاد آنها بپردازد. حمیدیان در ادامه می‌گوید: چون موضوع سریال یک سوژه رئال و اجتماعی دارد، بنابراین متعلق به مردم است و می‌تواند هر مشکلی از زندگی آنها را عنوان کند. بازیگر نقش یونس در مجموعه «به کجا چنین شتابان؟» می‌افزاید: موضوع سریال درباره جوانی به نام «یونس» است که در اثر برخی پیشامد‌ها می‌خواهد راهی صدساله را یک‌شبه طی کند. در واقع مخاطب عنوان این مجموعه شخصیت «یونس» است. این جوان به نوعی درگیر حوادثی اجتناب‌ناپذیر می‌شود. حمیدیان افزود: افرادی با افکار و خواسته‌های سودجویانه یونس را گرفتار می‌کنند و در حقیقت قصد دارند با سوء استفاده از وی به خواسته‌های مالی و رفاهی خودشان برسند. وی در ادامه می‌گوید: کاراکتر یونس، جوانی نخبه در رشته معماری است که توانمندی‌هایی خاص در حرفه و تحصیلش دارد. او سرانجام درگیر مناسبات غیراخلاقی مثل فساد اقتصادی و مالی می‌شود و از طرفی روحیه و خواسته‌های خود یونس –یعنی روحیه موشکی پرواز کردن و به یکباره طی کردن مسیرها – مزید بر علت می‌شود تا یونس نخواهد پله پله و بر طبق قواعد زمان پیشرفت کند. این موضوع تا حدودی به او صدمه می‌زند و موجب می‌شود ماجرا برایش پر فراز و نشیب سپری شود. حمیدیان در ادامه، با اشاره به اینکه برداشت شخصی‌اش از «یونس» یک برداشت مثبت است نه منفی می‌گوید: با وجودی که در سریال از یونس سوء استفاده می‌شود، اما قرار است شخصیت وی را طوری در مجموعه پردازش کنیم که مخاطب برداشت منفی از او نداشته باشد.
برداشت چهارم
پس از گفت‌وگو با حمیدیان دوباره به حیاط «منزل عزیز» برگشتیم. هنوز با این قسمت آشنایی پیدا نکرده بودیم که سیدمازیار شیخ‌محبوبی، صدابردار سریال که از همان ابتدای ورودمان می‌خواست اعتراضش نسبت به سختگیری‌های کارگردان را به گوشمان برساند، توجه‌مان را به خود جلب می‌کند. شیخ‌محبوبی می‌گوید: زمانی که آقای طالبی موضوع ساخت سریالش را مطرح کرد، درباره نحوه کار اینطور گفته بود که قرار است در مجموعه‌ای تلویزیونی همکاری کنیم و تمام نماهای مورد نظر به شکل تلویزیونی ضبط شوند، اما از وقتی وارد کار شدیم، عملا با دستمزد اثری ویدئویی، کاری سینمایی را ضبط می‌کنیم. صدابردار «به کجا چنین شتابان؟» ادامه می‌دهد: دکوپاژ سینمایی و تمام حرکات سنگین از کارهایی هستند که معمولا برای یک مجموعه تلویزیونی در نظر گرفته نمی‌شود. شیخ محبوبی با اشاره به اینکه طالبی جامعه را خوب می‌شناسد، می‌افزاید: آقای طالبی ژورنالیستی است که به کار مسلط است و با وجود آنچه درباره‌اش می‌گویند از نظر فنی به سینما آگاهی کامل دارد. محبوبی در پایان تصریح می‌کند: با حساسیتی که کارگردان دارد، به نظر می‌رسد تا فروردین‌ماه تصویربرداری این کار ادامه داشته باشد. احتمالا کار با شروع سال جدید به پایان می‌رسد.
برداشت پنجم
بعد از صحبت با شیخ محبوبی، مجددا وارد اتاقی می‌شویم که خانم‌های بازیگر در آن مستقر شده‌اند. بیرون از اتاق، فیلمبردار دوربین را روی پروجیب حرکت می‌دهد تا بتواند بهترین زاویه را برای تصویربرداری تنظیم کند. برخی از عوامل، شاخه‌های آویزان درخت خرمالوی وسط حیاط را تکان می‌دهند تا با میوه‌های رسیده‌اش دلی از عزا درآورند. حوض آبی و کوچک میان حیاط هم پر شده است از خرمالوهای رسیده‌ای که خودشان از شاخه‌ها خسته شده‌اند و بعد از رها شدن، توی آب حوض شیرجه زده و تابلویی از میوه‌های نارنجی خوشرنگ و چشم نواز را میان حیاط نقش زده‌اند. سراغ شراره دولت آبادی که می‌رویم، مثل همیشه خندان و با روحیه، پذیرایمان می‌شود. با آن لباس سیاهی که به تن دارد، دوباره یادمان می‌آورد که قرار است صحنه‌های عزاداری مجموعه تصویربرداری شود، صدایی از بیرون بلند فریاد می‌زند، «ساکت، لطفا صحبت نکنید. ضبط شروع می‌شود.» این عبارات را کرباسی دستیار کارگردان ادا می‌کند، در این هنگام ابوالقاسم طالبی می‌گوید، اگر خانم‌ها می‌خواهند داخل اتاق صحبت کنند مشکلی نیست، فقط حرف هایشان به صورت پچ‌پچ و متناسب با موقعیت این قسمت باشد. مثلا بگویند: خدا رحمتش کند یا مرد خوبی بود و...
برداشت آخر
با توصیه‌های طالبی، تصویربرداری شروع می‌شود و بقایی دیالوگ هایش را برای چندمین بار تکرار می‌کند. بعد از این قسمت، دولت‌آبادی نقشی را که در این سریال ایفا می‌کند توصیف می‌کند. دولت‌آبادی می‌گوید: در این سریال نقش «مهرانگیز» را برعهده دارم که یکی از عروس‌های مادربزرگ مجموعه است و سه فرزند دارد. مهرانگیز یک معلم بهزیستی است که به خاطر شغلش ویژگی‌های خاصی دارد و یکی از مهره‌های پیش برنده در سریال محسوب می‌شود. با نزدیک شدن به لحظات غروب خورشید عوامل مجموعه کم‌کم سردشان می‌شود. برخی به والورهای توی اتاق‌ها پناه می‌برند و برخی هم خودشان را با لباس‌های گرمی که همراهشان آورده‌اند، می‌پوشانند. از دور مردی با کت و شلوار مشکی و کراواتی تیره نزدیک می‌شود. خوب که دقت می‌کنیم، متوجه می‌شویم رضا رویگری است که اتوکشیده منتظر است تا خودش را برای تصویربرداری بخش‌هایی که مربوط به نقش او است آماده کند اما گویا امروز روز رویگری نیست و تصویربرداری قسمتش نمی‌شود! سر صحبت با رویگری که باز می‌شود، برایمان از پروژه «مختارنامه» و خاطرات و علاقه‌اش به نقشی که در این سریال دارد صحبت می‌کند. او می‌گوید به نقشی که دراین مجموعه تاریخی بازی کرده است، علاقه خاصی دارد و همکاری با میرباقری برایش خاطره انگیز بوده. رویگری درباره کاراکتری که در سریال «به کجا چنین شتابان؟» ایفا کرده است، اینطور می‌گوید: در این مجموعه نقش داماد خانواده را ایفا می‌کنم که به نوعی از عوامل مهم و اصلی به مخمصه افتادن یونس به شمار می‌رود. رویگری ترجیح می‌دهد کمتر درباره این نقش صحبت کند اما در ادامه صحبت‌هایش به نکته جالبی اشاره می‌کند و می‌افزاید: بیشتر از اینکه به ایفای نقش‌های مثبت رغبت داشته باشم، نقش‌آفرینی در نقش‌های منفی را دوست دارم، زیرا معتقدم بازی در نقش‌های منفی جای کار بیشتری دارد و می‌توانم تا مدت‌ها برای یافتن زاویه‌های مخفی آن تلاش کنم و با شخصیت مورد نظر کلنجار بروم. بعد از صحبت با رویگری متوجه می‌شویم که دیگر هوا کاملا تاریک و چراغ‌های سبز امامزاده هم روشن شده‌اند. در این هنگام نیلوفر شهیدی و حدیثه تهرانی؛ بازیگران جوانی که قرار است به عنوان نقش‌های کلیدی مجموعه در کنار هنرمندان پیشکسوت توانایی‌شان را نشان دهند به طرف ما می‌آیند. از هر کدام درباره نقش‌هایشان سوال می‌کنیم و آنها نیز به خوبی در این‌باره توضیح می‌دهند. شهیدی که اولین تجربه در یک کار جدی و چند قسمتی را پشت سر می‌گذارد، نقش دختر عموی یونس را بر عهده دارد که قرار است با او ازدواج کند. تهرانی نیز به عنوان خواهر یونس در سریال حضور دارد و به نظر می‌رسد باید نقشی قابل توجه و حساس را ایفا کند. سرانجام ما از گروه سازنده «به کجا چنین شتابان؟» جدا می‌شویم و منتظر می‌مانیم تا ببینیم نتیجه چقدر مورد توجه مردم قرار می‌گیرد.