گروه سیاسی
: اجلاس رؤسای‌جمهوری 3 کشور همسایه فارسی‌زبان؛ ایران، افغانستان و تاجیکستان که آغاز همکاری‌های سه‌جانبه آنها به سال 85 بازمی‌گردد، به محملی برای رایزنی سیاسی و ظرفیت‌سازی برای همکاری‌های اقتصادی و نیز مقابله با موانع بر سر راه توسعه و پیشرفت منطقه تبدیل شده است. 3 کشوری که به واسطه مشترکات فرهنگی، تاریخی و تمدنی و نیز ویژگی‌های اقتصادی که در واقع به نوعی مکمل یکدیگرند، می‌توانند نیازهای خود را در منطقه تامین و به این طریق خود را از پیوندهای غیرضروری با دیگر کشورها بی‌نیاز کنند؛ موضوعی که در سخنان هر 3رئیس‌جمهور به نوعی انعکاس یافت تا جايي كه برخي از كارشناسان مسائل سياسي از اين نشست به‌عنوان آرايش منطقه‌اي 3كشور فارسي‌زبان در برابر غرب ياد كردند. به عنوان مثال در بیانیه این نشست سه‌جانبه طرحی مطرح شد که براساس آن راه‌آهن تاجیکستان از طریق افغانستان به ایران متصل می‌شود و با توجه به اینکه به موازات این طرح مذاکراتی هم برای اتصال راه‌آهن چین از طریق قرقیزستان به تاجیکستان صورت گرفته، در واقع جاده ابریشم ریلی احداث می‌شود که به خلیج فارس و ترکیه و اروپا متصل خواهد بود که تحولی اساسی در چهره ارتباطی منطقه و همچنین میان آسیا و اروپا به شمار می‌رود. با توجه به جهت‌گیری‌های کلی ایران، افغانستان و تاجیکستان در مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی و نیز منافع مشترک نهفته در همکاری این 3 کشور بود که رئیس‌جمهور کشورمان پس از دیدار خصوصی با همتایان افغان و تاجیک خود، با تاکید بر تلاش مضاعف 3 کشور برای توسعه روابط، حمل و نقل را یکی از مواردی برشمرد که می‌تواند در توسعه بیش از پیش روابط و استقرار امنیت در منطقه موثر باشد. محمود احمدی‌نژاد که عصر پنجشنبه در چهارمین نشست سه‌جانبه کشورهای فارسی‌زبان سخن می‌گفت، با استقبال از پیشنهاد رئیس‌جمهوری تاجیکستان برای احداث راه‌آهن مشترک بین ایران، افغانستان و تاجیکستان و اتصال آن به راه‌آهن چین اظهار داشت: «توسعه راه‌های مواصلاتی سبب امنیت و آبادانی در منطقه است و برای تحقق آن می‌توان از وام، کمک بانک توسعه اسلامی و همچنین سرمایه‌گذاری مشترک 3 کشور استفاده کرد». رئیس‌جمهوری با تاکید بر اینکه سرنوشت 3 کشور در زمینه‌های گوناگون به یکدیگر پیوند خورده، اظهار داشت: «حضور دیگران در منطقه نه تنها به حل مسائل کمکی نکرده بلکه آنها را پیچیده‌تر کرده و مشکلات فراوانی را برای ملت‌های منطقه به وجود آورده است». وی تصور برخی دولت‌های خارج از منطقه مبنی براینکه ایجاد مشکل در منطقه به نفع آنها تمام می‌شود را اشتباه خواند و گفت: «وقتی آتشی در یک منطقه برپا شود به همان منطقه،محدود نمی‌شود بلکه گسترش می‌یابد و بسیاری از مناطق را با خود خواهد سوزاند».
تمایل کرزی برای گسترش روابط با ایران
رئیس‌جمهور افغانستان نیز بعدازظهر پنجشنبه در چهارمین نشست سه‌جانبه سران 3 کشور فارسی‌زبان که در ساختمان حافظیه مجموعه سعدآباد برگزار شد، طی سخنانی با بیان اینکه از زمان برگزاری نخستین دور این نشست سه‌جانبه تاکنون 3 کشور شاهد پیشرفت‌های چشمگیری در روابط دوجانبه و سه‌جانبه بوده‌اند، از آمادگی کشورش برای گسترش هر چه بیشتر روابط با 2 کشور همزبان و همسایه خبر داد و خاطرنشان کرد: «ما همچون گذشته آماده‌ایم تا این روابط مستحکم‌تر و وسیع‌تر در همه عرصه‌ها به پیش رود». حامد کرزی ایجاد خطوط مواصلاتی از جمله خط آهن، هوایی و زمینی را به نفع ملت‌های 3 کشور دانست و خواستار اقدام هر چه سریع‌تر در این زمینه شد. رئیس‌جمهور افغانستان در این اجلاس، پیشنهاد برگزاری پنجمین نشست سران 3 کشور در کابل را مطرح کرد که مورد پذیرش احمدی‌نژاد و امام علی رحمان قرار گرفت.
قطع نیازهای فرامنطقه‌ای در صورت ادامه همکاری
رئیس‌جمهور تاجیکستان نیز طی سخنانی در نشست سه‌جانبه کشورهای فارسی‌زبان خواستار همکاری 3 کشور در زمینه تجاری، سرمایه‌گذاری‌های مشترک، مبارزه با تروریسم و مواد مخدر شد. امام علی رحمان با تاکید بر ضرورت ایجاد خط راه‌آهن و دیگر راه‌های مواصلاتی، آن را به نفع هر 3ملت دانست. وی با بیان اینکه هنوز از ظرفیت‌های 3 کشور به اندازه کافی بهره‌برداری نشده، خواستار همکاری 3 کشور در پروژه‌های راهبردی شد و با اشاره به امکانات و تجربیات جمهوری اسلامی ایران در زمینه‌های مختلف از احمدی‌نژاد درخواست کرد تا ایران همکاری بیشتر و فعال‌تری برای به سرانجام رسیدن طرح‌های عمرانی در این 3 کشور داشته باشد. امام‌علی رحمان بر مبارزه با تروریسم و افراطی‌گری به منظور تحقق صلح و امنیت در منطقه تاکید کرد و گفت که ثبات در افغانستان سبب امنیت در آسیای مرکزی می‌شود، از این رو باید تلاش کنیم و با افغانستان تعامل خوبی در این زمینه داشته باشیم. رئیس‌جمهور تاجیکستان تاکید کرد: «اگر همکاری خوبی داشته باشیم دیگر محتاج کشورهای دور و فرامنطقه‌ای نخواهیم بود زیرا برخی ابرقدرت‌ها که در گذشته در آسیای میانه نفوذ داشتند، امروز در تلاشند تا دیگر بار آن را احیا کنند که این امر موجب نگرانی ما شده است».
سران 3 کشور فارسی‌زبان در پایان چهارمین نشست سه‌جانبه خود با امضای بیانیه‌ای بر استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای توسط تمام کشورهای عضو معاهده NPT تاکید کردند. امضا‌کنندگان بیانیه همچنین استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای توسط تمام کشورهای عضو پیمان NPT را مورد حمایت قرار دادند و آن را از حقوق مسلم این کشورها دانستند. در بیانیه مذکور سران 3 کشور بر اجرایی کردن توافقات پیشین شامل همکاری‌های حمل و نقلی، ترانزیتی و توسعه تجارت و انرژی تاکید کردند. مبارزه مشترک با مواد مخدر، تروریسم و جنایات سازمان یافته از دیگر توافقات به عمل آمده در بیانیه تهران بود. سران 3 کشور فارسی‌زبان همچنین بر تاسیس هر چه سریع‌تر تلویزیون مشترک و ارتقای سطح همکاری‌های فرهنگی، علمی و آموزشی فیمابین تاکید کردند. رؤسای‌جمهوري 3 کشور توافق کردند که پنجمین نشست سران در کابل برگزار شود. این بیانیه توسط محمود احمدی‌نژاد،حامد کرزی و امام علی رحمان در ساختمان حافظیه مجموعه سعدآباد به امضا رسید.