گروه سیاسی:
رئیسجمهور آمریکا پيشنهاد احمدینژاد برای مناظره رو در رو درباره تحولات منطقهای و جهانی را نپذیرفت؛ موضوعی که به باور کارشناسان مسائل سیاسی و بینالمللی ناشی از ضعف در منطق و استدلال و عملکرد دولتمردان آمریکایی است. جالب اینکه پس از سخنان رابرت گیبس، سخنگوی کاخ سفید درباره رد پیشنهاد رئیسجمهور کشورمان از سوی باراک اوباما برای گفتوگوی مستقیم، رئیس کاخ سفید خود در جمع خبرنگاران پیشنهاد مذاکره با ایران درباره اوضاع افغانستان را مطرح کرد. باراک اوباما با اعلام پیشنهاد گفتوگو با ایران درباره افغانستان، کوشید تا با پیش کشیدن منافع 2 کشور در حل مشکلات افغانستان از طریق مبارزه با طالبان به نوعی به توجیه درخواست خود برای مذاکره با ایران بپردازد و همزمان ایران را به پذیرش این پیشنهاد ترغیب کند از این رو بود که وی در ادامه سخنان خود گفت: «ایران باید بخشی از این مذاکرات باشد و همینطور یک شریک سازنده». برای درک چرایی درخواست رئیسجمهور آمریکا برای گفتوگو با ایران بر سر بحران افغانستان آن هم درست در شرایطی که وی از هرگونه مذاکره و مناظره با احمدینژاد سر باز میزند، نگاه به 3 نشستی که طی 6 ماه گذشته درباره افغانستان برگزار شده ضروری است. نخست نشست سهجانبه ایران، پاکستان و افغانستان به ابتکارعمل تهران بود که دی ماه سال گذشته در اسلامآباد برگزار شد و در آن همکاری سهجانبه، کلید برقراری صلح و ثبات منطقهای عنوان شد. به عبارت دیگر، وزرای خارجه 3 کشور پس از انجام مذاکرات در بیانیه پایانی خود تاکید کردند که ثبات و امنیت منطقه تنها از طریق پایبندی واقعی و صادقانه به اصول عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر و احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر قابل پیشبرد است و مهمتر اینکه کلید حل مشکلات افغانستان در گرو راهحلهای منطقهای نهفته است. همین تاکید سیاستمداران و دولتمردان کشورمان بر حل بحران افغانستان با کمک کشورهای منطقه و ابتکارعمل آنها برای برگزاری نشستها با همسایگان افغانستان در کنار عدم حضور ایران در نشست بینالمللی لندن درباره کابل بود که موجب نگرانی کشورهای غربی بویژه آمریکا شد. از این رو بود که آنها همزمان با برگزاری نشست بینالمللی کابل تلاش کردند از طریق زلمای رسول، وزیر خارجه افغانستان، ایران را ترغیب به حضور در این نشست کنند. جمهوری اسلامی ایران که آخرین حضور آن در کنفرانسهای بینالمللی اینچنینی به سال 2006 در کنفرانس اول لندن باز میگشت، پس از سفر زلمای رسول، وزیر خارجه افغانستان به تهران و دیدار با رئیسجمهور و وزیر امور خارجه، منوچهر متکی را همراه با هیات عالی رتبه عازم کابل کرد. به روشنی مشخص است که علت این دعوت ویژه را باید عدم حضور ایران در نشست پیشین یعنی اجلاس دوم لندن در سال گذشته و همین طور در اهمیت نقش منطقهای ایران و به طور خاص تاثیرگذاری آن در اوضاع افغانستان جستوجو کرد. البته آمریکا از حضور ایران در این نشست نیز طرفی نبست چراکه رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان در سخنرانی خود در اجلاس کابل 5 اصل را به عنوان اساس همه اقداماتی که باید در افغانستان صورت بگیرد پیشنهاد کرد که آسیبشناسی و نقد عملکرد 9 سال گذشته در افغانستان از جمله مشخصترین این پیشنهادها بود که مفهوم آن چیزی جز زیر سوال رفتن 9 سال حضور اشغالگران در این کشور نبود. به عبارت دیگر پیام این پیشنهاد تاکید بر ضرورت خروج هرچه سریعتر نیروهای نظامی کشورهای فرامنطقهای از افغانستان بود؛ موضوعی که در تضاد با تمایلات و منافع این کشورها بویژه آمریکا در این کشور بحرانزده قرار دارد. شاید دولتمردان آمریکایی از برآیند همه این موضوعات بود که این بار مستقیما دست به کار شدند و پیشنهاد مذاکره مستقیم با ایران را مطرح کردند؛ موضوعی که منوچهر متکی در واکنش به آن گفت: «آمریکاییها در درازمدت نمیتوانند در میان تناقضات حرکت کنند». وزیر امور خارجه کشورمان که پنجشنبه شب در برنامه گفتوگوی ویژه خبری شبکه دوم سیما حضور یافته بود، در این باره اظهار داشت: «واقعیت این است که در افغانستان 2 حوزه عملکردی وجود دارد که یکی به مردم افغانستان و دولت این کشور بازمیگردد و قسمت دوم جایی است که به نیروهای خارجی مربوط میشود. ثابت شده مردم افغانستان آنچه سهمشان بوده انجام دادهاند یعنی در روند دولتسازی و مشارکت در انتخابات باوجود تهدیدات و فشارها شرکت کردهاند و کرزی و دولت افغانستان هم نسبت به پیگیری مسائل کشورداری جدی بودهاند اما امر کشورداری افغانستان با نقشآفرینی نیروهای خارجی مخلوط شده است». متکی با بیان اینکه باید به دنبال راهکارهایی مبتنی بر ارتباطات منطقهای برای حل مشکلات افغانستان بود، تاکید کرد: «یکی از فرمولهای منطقهای که ما مطرح میکنیم اقتباس از عراق است که نشست همسایگان مشتمل بر 7 کشور را در دستور کار داریم. اگر آمریکاییها اعلام کردهاند که خواهان گفتوگو در مساله افغانستان هستند، موضع ما صریح و روشن است. اگر راست میگویند مانعی برای این ابتکار ایجاد نکنند. البته ما هم این صحبتها را رصد میکنیم اما از حرف تا عمل فاصلهای است که هیچکس غیراز خود آنها نمیتواند این فاصلهها را بردارد».