
گروه بینالملل: پس از ناتوانی پارلمان لبنان در انتخاب رئیسجمهور جدید به جای میشل سلیمان، رئیسجمهور سابق به علت وجود اختلافهای سیاسی بین گروههای سیاسی، این کشور از روز یکشنبه 4 خرداد عملا وارد خلأ قانونی شد. ریاستجمهوری در لبنان قانون مشخصی ندارد اما توافقنامه طائف (سال 1989) تا حدودی مسؤولیتهای آن را مشخص کرده است. طبق این توافقنامه، رئیسجمهور معمولا از فرقه مارونی کاتولیک- که تقریبا یک پنجم جمعیت کشور را تشکیل میدهند- انتخاب میشود، در حالیکه نخستوزیر معمولا سنی و رئیس پارلمان یک شیعه است. شرایط کنونی لبنان در ارتباط با انتخاب رئیسجمهور مانند شرایط پیش از انتخاب میشل سلیمان به عنوان رئیسجمهور در سال 2006 است. میشل سلیمان که از میان نظامیان به کاخ ریاستجمهوری راه یافت توانست از توافق داخلی و خارجی برای رسیدن به این سمت استفاده کند. اختلافهای داخلی در زمان وی به امضای توافقنامه معروف دوحه منجر شد و در آن برای طرح خود موسوم به «راهبرد دفاعی» از گروههای سیاسی چراغ سبز گرفت. او همچنین از خود چهرهای برای نزدیک کردن گروههای سیاسی در پای میز گفتوگوی ملی به جا گذاشت. درباره راهبرد دفاع ملی 18 بار با نخستوزیران 4 دولت متوالی نشست برگزار شد. در زمان وی 4 دولت به ریاست فؤاد سنیوره، سعد الحریری، نجیب میقاتی و تمام سلام تشکیل شد که فضای اختلاف بر ساختار و کابینه آنها سایه انداخته بود و هیچ یک از آنها نیز مورد اجماع و توافق گروههای سیاسی لبنانی نبودند. میشل سلیمان مورد حمایت عربستان، آمریکا، فرانسه و به طور کلی غرب و اهل تسنن بود و مسیحیان نیز درباره وی دچار اختلاف بودند. در واقع سلیمان بعد از سقوط دولت سعد حریری یک سال پس از آغاز دوره نخستوزیریاش (به دلیل اصرار بر محاکمه اعضای حزبالله در دادگاه بینالمللی بررسی ترور رفیق حریری) و از طرف دیگر، آغاز بحران سوریه، چنین گمان برد که برای تمدید دوباره ریاستجمهوریاش باید تغییر موضع داده و به جای اتخاذ مواضعی میانه، به سمت جریان 14 مارس (مخالف حزبالله) گرایش پیدا کند. از همینرو وی که در سال 2010 عنوان کرده بود «از مقاومت مانند مژههای چشممان مراقبت خواهیم کرد» در سال2014 و در ماههای پایانی ریاست خود، مقاومت را معادلهای چوبی و نه طلایی خواند و عملا وارد درگیری جدی با حزبالله شد. حزبالله نیز طی 2 سال اخیر ضمن قطع تقریبی مناسبات خود با رئیسجمهور، معتقد است مواضع میشل سلیمان در مسیر حمایت از جریان 14 مارس بوده و از قالب رئیسجمهوری فراگیر خارج شده است. اکنون همه تحولات نشان میدهد لبنان در آستانه ورود به خلأ قانونی و سیاسی ریاستجمهوری است و بهرغم آنکه نبیه بری، رئیس پارلمان اعلام کرده است که جلسات پارلمان تا انتخاب رئیسجمهور همچنان مفتوح باقی میماند و درصورت به حد نصاب رسیدن حتی در نیمه شب جلسه را برگزار میکند اما تا حصول توافق بر سر «نامزد توافقی»، پارلمان لبنان همچنان با بنبست مواجه خواهد بود. گفتنی است سیاست لبنان بین 2 جبهه اصلی موسوم به ائتلاف 14 مارس و ائتلاف 8 مارس تقسیم شده است. ائتلاف 14 مارس مخالف حزبالله و نظام سوریه است در حالیکه ائتلاف 8 مارس از دولت بشار اسد و متحد لبنانی آن، حزبالله حمایت میکند. جریان 14 مارس که به طور عمده متشکل از جنبش سنی المستقبل (مورد حمایت سعودیها) و احزاب مسیحی سنتی همچون کتائب و «نیروهای لبنان» است، سمیر جعجع را به عنوان نامزد ریاست جمهوری معرفی کرده است. نامزدی وی برای این سمت مورد اعتراض جمعیت سنی طرابلس، دومین شهر بزرگ لبنان واقع شد که از ائتلاف 14 مارس حمایت میکنند. جعجع به علت ترور رشید کرامی، نخستوزیر وقت لبنان در دوره جنگ داخلی این کشور- که اهل طرابلس بود- مجرم شناخته شد و در دوره پس از جنگ داخلی که لبنان به اشغال سوریه درآمد، 11 سال را در زندان سپری کرد. در طرف دیگر ائتلاف 8 مارس قرار دارد و میشل عون 60 ساله عضو «جنبش میهنپرستی لبنان» وابسته به ائتلاف «8 مارس» و رقیب اصلی جعجع به شمار میرود. ژنرال میشل عون دارای پایگاه و جایگاه مردمی مناسبی در میان مسیحیان لبنان است.
نگرانیها از تأخیر انتخابات
طبق گزارش یک منبع دیپلمات عالیرتبه در نیویورک، رایزنیهایی در شورای امنیت در جریان است تا این شورا بیانیهای را صادر کند که براساس آن نگرانی خود را نسبت به خلأ ریاستجمهوری در لبنان اعلام کرده و بر لزوم انتخاب رئیسجمهور جدید در سریعترین زمان ممکن تاکید کند. در همین راستا نمایندگان 14 مارس در بیانیهای اعلام کردند که خلأ در پست ریاست جمهوری این کشور یک رخداد بزرگ است که نمیتواند ادامه داشته باشد. همزمان با خلأ در پست ریاستجمهوری در لبنان «جمعیت لبنانی برای دموکراسی بودن انتخابات» امروز (دوشنبه) در مرکز بیروت تحصن برگزار میکند. این تحصن در اعتراض به ناکامی نمایندگان پارلمان در انتخاب رئیسجمهور است.