پس از کمال تبریزی و سامان مقدم سرانجام فیلم پرحاشیه «سن‌پترزبورگ» به بهروز افخمی رسید تا یک سال پس از آنکه اعتباریان برای اولین بار از ساخت این فیلم، آن هم با کمک یک سرمایه‌گذار خارجی سخن به میان آورده بود، فیلم وارد مرحله پیش‌تولید شود. دی‌ماه 87 بود که فیلم کلید خورد. نزدیک به 6 ماه پس از آغاز فیلمبرداری اعتباریان در گفت‌وگویی اعلام کرد: «فيلمبرداري قسمت اول «سن پترزبورگ» با نام ريكس‌كنندگان! به كارگرداني بهروز افخمي اواخر هفته گذشته با حضور همه بازيگران اصلي كار در لوكيشن كليسا به پايان رسيد و تنها 2 سكانس كوچك باقي مانده است كه آن هم ظرف 2 روز آينده فيلمبرداري خواهد شد». اما انگار همه چیز به این ترتیب و نظم پیش نمی‌رفت. یک ماه پس از این اظهارات بود که اعتباریان دست به قلم برد و نخستین اطلاعیه را درباره حاشیه‌های احتمالی این پروژه منتشر کرد: «برآورد مالي و زماني سن‌پترزبورگ بيش از 2 برابر تعريف شده در زمان قبل از ساخت بوده كه اينجانب بدون هيچ اعتراض و ممانعتي همه تعهدات گزاف را بر اين پروژه پذيرفته و عوامل مشتغل در اين پروژه طبق همه قراردادهاي مكتوب و موجود در سيران فيلم دستمزدهاي خود را در تاريخ مقرر دريافت كرده و هرگونه ادعايي مبني بر عدم دريافت حقوق آنان كذب محض است كه شخص آقاي بهروز افخمي، كارگردان فهيم اين اثر گواه بر اين مدعا هستند». و این تکذیب توأم با گلایه از پیشی گرفتن هزینه‌ها از برآوردهای ابتدایی، خط اول داستان بلندی بود که تا به امروز به فصل پایانی خود نرسیده است.
افخمی: جلوی تدوین فیلم را بگیرید
اسفندماه 88 این خبر به نقل از حمید اعتباریان روی خروجی خبرگزاری‌ها رفت: «نسخه نهايي فيلم سينمايي سن‌پترزبورگ ساخته بهروز افخمي با تدوين مستانه مهاجر و موسيقي كارن همايون‌فر آماده نمايش مي‌شود». اعتباريان آن روز صراحتاً اعلام کرد تدوین آخرين ساخته بهروز افخمي با نظارت اين كارگردان و حذف حدود 20 دقيقه به پايان رسيد و كار ساخت موسيقي متن اين فيلم نيز توسط كارن همايون‌فر مراحل پاياني را طي مي‌كند. اما این «نظارت» گویی آنگونه که افخمی انتظارش را داشت به مرحله اجرا درنیامده بود که او چند ماه بعد دست به قلم برد و اینگونه از «خانه سینما» دادخواهی کرد: «چنان كه باخبر هستيد اينجانب بهروز افخمي كارگردان و تدوينگر فيلم سينمايي سن‌پترزبورگ حدود 6 ماه قبل با ياري نمايندگان كانون كارگردانان و تدوينگران و تهيه‌كنندگان با آقاي حميد اعتباريان، تهيه‌كننده اين فيلم به توافق رسيديم كه سن‌پترزبورگ با نظارت من و بر اساس نسخه‌اي كه با همكاري آيدين افخمي تدوين كرده‌ام، به وسيله خانم مستانه مهاجر كوتاه شود. از آن تاريخ تا به امروز نه‌تنها خانم مهاجر تماسي با من نداشته، بلكه بنا بر مسموع، بدون ديدن تدوين مورد تایيد من، تدوين مجددي را تحت‌نظر آقاي اعتباريان شروع كرده‌اند. چنانكه مي‌دانيد مرحله تدوين و مراحل پس‌توليد مهم‌ترين دوران شكل‌گيري فيلم است و هر فيلم خوبي را براحتي مي‌توان طي اين مراحل در هم ريخت و بي‌معنا كرد. از سوي ديگر مالكيت 10 درصد از فيلم سن‌پترزبورگ به اينجانب تعلق داشته و تعهدات آقاي اعتباريان براي بازخريد سهم من نيز بلامحل و بي‌اعتبار از آب درآمده است، بنابراين هم به‌عنوان كارگردان و تدوينگر و هم در مقام صاحب 10 درصد از فيلم سينمايي سن‌پترزبورگ، تقاضا مي‌كنم دستور فرمایيد اقدام لازم براي توقف تدوين مجدد و تشكيل شوراي داوري براي رسيدگي به موارد اختلاف معمول شود».
اعتباریان: این دیگر «فرزند صبح» نیست
پس از این نامه، اما حمید اعتباریان هم رویه محافظه‌کاری را کنار گذاشت و کنار رفتن پرده از اختلافات چندین ماهه را پذیرفت. او در واکنش به نامه و درخواست افخمی گفت: «ما خیلی شرایط آقای افخمی را در نظر گرفتیم اما ایشان مدام هزینه‌ها را بالا می‌برد. ایشان در کانادا نشسته‌اند و قصد دارند اشتباه‌های 2 فیلم قبلی را در این کار تکرار کنند و من نمی‌گذارم. آقای افخمی فکر می‌کند من بودجه دولتی دارم و می‌تواند پروسه این کار را مانند «فرزند صبح» ادامه دهد. این فیلم به دلیل تاخیر در مراحل مختلف بالای یک میلیارد برای من هزینه داشت.» این تهیه‌کننده در ادامه توضیح داد: «من شخصا هیچ دخالتی در تدوین سن پترزبورگ نداشتم. من حتی 10درصد سهم وی را هم خریداری کردم و مدارک آن موجود است. ابتدا این 10 درصد 30 میلیون تومان بود که در پایان به 120 میلیون رسید! حتی من این مبلغ نهایی را با چند فقره چک پرداخت کردم و فقط بخشی از آن باقی مانده که زمان اکران می‌پردازم».
افخمی: اسمم را حذف کنید
این اما پایان داستان نبود. بهروز افخمی باردیگر دست به قلم شد و صریح‌تر از قبل از جامعه اصناف سینمای ایران دادخواهی کرد: «اكنون با توجه به فرصت كمي كه تا عيد فطر باقي مانده تقاضاي جلوگيري از چاپ كپي‌هاي نمايش فيلم سن‌پترزبورگ و توقف ساير مقدمات اكران و تسريع در رسيدگي و تشكيل شوراي حل اختلاف را دارم. در غير اين‌صورت نام من و آيدين افخمي را از عناوين تيتراژ و پوستر و همه تبليغات فيلم بردارند.» اين كارگردان سينماي ايران در بخش‌هايي از اين نامه خطاب به محمد مهدي عسگرپور آورد: «هفته گذشته اطلاع حاصل شد كه فيلم سن پترزبورگ به‌شکل پنهاني تمام مراحل پس‌توليد را گذرانده و حتی پروانه نمايش گرفته و قرار است عيد فطر به نمايش درآيد. آقاي اعتباريان و خانم مهاجر در تمام مدت تدوين مجدد از تماس و گفت‌وگو با من فرار مي‌كردند و اكنون معلوم شده بعضي اخبار نادرست كه به من مي‌رسانده‌اند براي اين بوده است كه در مقابل عمل انجام شده قرار بگيرم.» وي با اشاره به اظهارات اعتباريان در ادامه نوشت: «اخيرا در مطبوعات هم چيزهايي گفته‌اند كه خلاف واقع است. مثلا رقم يك‌ميليارد و 200 ميليون تومان براي مخارج فيلم حقيقت ندارد و سن پترزبورگ حدود 600 ميليون تومان خرج برداشته است. فيلمبرداري هم 6 ماه طول نكشيده و در 4 ماه تمام شده است. از اول و براساس برنامه‌ريزي بنا بود فيلمبرداري اين فيلمنامه 200 صفحه‌اي 3 ماه طول بكشد كه به دليل تعطيلات عيد نوروز و شرايط اجتماعي به 4 ماه كشيد. آقاي اعتباريان بابت خريد سهم 10 درصدي من از فيلم سن پترزبورگ 3 قطعه چك جمعا به مبلغ 100 ميليون تومان و به تاريخ‌هاي ارديبهشت، خرداد و مرداد امسال امضا كرده است كه هر 3 برگشت خورده و با شرايط فعلي ناگزير در اختيار وكيل قرار خواهد گرفت.» افخمي تأکید کرد: «اختلاف من و آقاي اعتباريان ماهيت صنفي دارد و بهتر است از طريق مرجع صنفي (خانه سينما و اصناف تابع) حل و فصل شود. اما اگر محذور داريد اشاره بفرماييد تا از طريق مرجع ديگر اقدام شود».
اعتباریان: اول خسارت را بازگردان
اعتباريان هم اما گویا قصد کوتاه آمدن نداشت و در واکنش به نامه دوم افخمی تاكيد كرد اگر افخمي مي‌خواهد نام خود را حذف كند، همه هزينه‌هاي فيلم را بازگرداند. وی اعلام کرد: «همان‌طور كه قبلا گفتم به دليل تاخيرهايي كه افخمي در ساخت فيلم انجام داد؛ هزينه ساخت فيلم از 300 ميليون به يك ميليارد و 200 ميليون تومان رسيد. از اين مبلغ فقط 120 ميليون دستمزد افخمي براي كارگرداني فيلم است در حالي كه اگر فيلم در موعد مقرر تمام مي‌شد، دستمزد ايشان 30 ميليون تومان بود. حال اگر افخمي مي‌خواهد نام خود را حذف كند همه هزينه‌ها و خسارت فيلم را بازگرداند تا نام وي را حذف كنيم.» تهيه‌كننده سن‌پترزبورگ تاكيد كرد: «فيلم از طريق مجاري قانوني مجوز دريافت كرده است و قطعا اكران مي‌شود».
پایان داستان..؟
هنوز سرانجام این اختلافات مشخص نیست. جالب اینکه همین اتفاق چند سال پیش برای فیلم دیگر افخمی به نام «عقرب» هم افتاد که پس از اختلاف با تهیه‌کننده و تهدید افخمی، حسین فرح‌بخش (تهیه‌کننده فیلم) بدون اسم کارگردان «عقرب» را روانه پرده سینماها کرد. جالب اینکه در کنار تهیه‌کننده، علی سرتیپی در مقام پخش‌کننده هم اصرار دارد که فیلم طبق اعلام در موعد عید فطر اکران شود. سرتیپی که مقام سخنگويی شوراي صنفي نمايش را هم عهده‌دار است با اشاره به اينكه «سن پترزبورگ» طبق موازين جمهوري اسلامي پروانه نمايش گرفته است، از عدم تأثيرپذيري نامه كارگردان در اكران يا عدم اكران اين فيلم خبر داد. وي اظهار داشت: «اينكه آيا تدوين زير نظر آقاي افخمي انجام شده يا خير، يك بحث صرفا فني است كه ارتباطي با شوراي صنفي پيدا نمي‌كند و اين فيلم طبق قرارداد و در زمان تعيين شده روانه پرده سينماها خواهد شد.» باید تا عید فطر منتظر بمانیم و ببینیم فیلم «سن پترزبورگ» به چه ترتیبی اکران می‌شود و چه نامی در تیتراژ فیلم به‌عنوان کارگردان درج می‌شود.