پليس دست به كار شد! آنها این پرونده را عملیات «بولا» میخواندند و در چندین هجوم غافلگیر کننده در سرتاسر کشور بیش از 150 بازیکن و مربی فوتبال را دستگیر کردند. براساس نوع قانونگذاری که هنوز از دوران استعمار سرچشمه میگرفت، بازیکنان پیش از آزادی یا تبعید به بخشهای مختلف آن سرزمین چند روز یا چند هفتهای را در زندان به سر بردند. خندهدار آنکه هیچ یک از این بازیکنان در دادگاه حاضر نشدند. در پروندههای پلیس پادشاهی مالزی انبوهی از اعترافهای بازیکنان وجود داشت که افراد عادی هرگز به آنها دسترسی نداشتند. به من این فرصت داده شد تا برخی از این سندها را تماشا کنم.
در یک روز داغ بهاری در کوالالامپور به مقر مرکزی پلیس رفتم. وقتی از کوالالامپور صحبت میشود، تصویر درختان نخل، ساختمانهای کمنظیر و نهرهای آرام در مهتاب خاص مناطق استوایی و یا غروب باشکوه خورشید در ذهن نقش میبندد. اما هر کسی تنها پس از یک روز، تایید میکند که این شهر، زمانی اینگونه به نظر میرسیده، اکنون سبک معماری متفاوت کالیفرنیایی در همه جای شهر دیده میشود و تمام دنیا را هم فرا گرفته است. ساختمانهایی که به نظر میرسند، فردی پاکتی درست کرده و درونش را پر آب کرده باشد؛ ساختمانهای زرد و رنگ پریده مرکزهای خرید که با بزرگراههای چند باندی از هم جدا میشوند و خیابانهای اصلی طولانی غرق در نور نئون که از ناکجا به ناکجا کشیده شدهاند. مقر اصلی پلیس پادشاهی مالزی نیز از همین دست ساختمانها بود که به سرعت ساخته میشوند. پیش از آنکه به آنجا اجازه ورود پیدا کنم، باید سه بار مدارک شناساییام را نشان میدادم. آنجا در دفتری محرمانه، یک مامور پرونده اعترافهای بازیکنان فوتبال را بیرون کشید و من هم شروع به خواندن کردم. فوتبالیستها درباره بازیهای دستکاری شده در حد وسیع، تبهکارانی که بازیکنان را تهدید کرده و به آنها پرداختهایی مخفیانه داشتند و همچنین ارتباطهای احتمالی با سیاستمداران سرشناس مالزیایی و بازرگانان حرف زده بودند. چند داستان درخور توجه از شجاعت و شهامت هم دیده میشد. درباره مربیان تنهایی که مأیوسانه بازیکنان رشوهگیرشان را به بازی شرافتمندانه فرا میخواندند. آوردن یکی از این داستانها کافی است.
رفیق سعد از بهترین بازیکنان لیگ مالزی شمرده میشد. اما شهرت او در سال 1994 زمانی که با گروهی از افراد پلیس تنها در سلول زندان به سر میبرد، کارگشا نبود. مامورانی که به هر راه ممکن میخواستند، او را به حرف بیاورند. اوضاع برای او باید دشوار بوده باشد. ماموری که بر بازجویی از او نظارت داشت، در گزارش مخفیانهاش مینویسد، سعد روز اول «سرسخت» نشان میداد، روز دوم – که روز هشیاری خوانده میشد – «نرم» شده و «همکاری» زیادی از خود نشان داده بود. تنها در سلول با نیروهای پلیس مالزی و روشهای پرشور و هیجانشان. همکاری و مساعدت جای تردید ندارد، او مثل بلبل حرف میزد و همانند پرندگان جزایر قناری آواز میخواند. سعد نام واقعی او نیست، با این حال ما همه چیز را درباره او میدانیم؛ درآمدش را و اینکه او به عنوان مدیر پروژه بازیکنانی از تیمش را برای تبانی ترغیب میکرد. خبر داریم که او در چه تیمهایی بازی میکرد. از برخی از مسابقهها که او در آنها زد و بند داشت و مبالغی که او برای این کار پرداخت میکرد، اطلاع داریم. میدانیم او چگونه در بازیها زد و بند داشت، چرا که فرد بازجو در جایی در میان یکی از این بازجوییهای طولانی و خسته کننده کنجکاو شد: تبانیها با چه دقتی انجام میگرفت؟ بازیکنان از چه روشهایی بهره گرفته و چگونه میتوانستند این روشها را با موفقیت پیاده کنند؟
تبانی در یک مسابقه فوتبال به راستی دشوار است. 22 بازیکن، داور، دو خط نگهدار و مربیان افرادی هستند که باید به آنها فکر کرد. شاید آنها همگی میتوانستند بازی را به سود این یا آن تیم تغییر دهند. تماشاگران با اشتباهی که از یک بازیکن سر میزند، خیلی زود فریاد میکشند. درست زمانی که او به عمد بازی تیمش را خراب میکند. با این همه میتوان این کار را به بدترین شکل انجام داد. برای نمونه دو تیم جنوا و ونیز در بهار 2005 بر سر تبانی در یک مسابقه به توافق رسیدند. قرار بر این بود که جنوا بازی را برده و راهی سری A شود. ونیز هم در مقابل پول زیادی به جیب میزد. مربیان دو تیم در نیمه دوم با یکدیگر به صورت تلفنی گفتوگو کردند. مربی جنوا فریاد کشید: «شماها چتونه؟ بازیکنانت به ما گل زدند که !!» مربی ونیز هم جواب داد: «میدونم. میدونم. اونا دیوونه بازی در میارن. اون گل سوتی بود». ونیز برای اینکه خیال بازیکنان جنوا کاملا راحت شود، به آنها اجازه گلزنی دادند. بازی طبق قرار قبلی با برد جنوا تمام شد، به این ترتیب آنها توانستند، به سری A صعود کنند. یعنی اینکه آنها راهی لیگ دسته اول ایتالیا میشدند، اگر ماموران ایتالیایی تمام ماجرا را شنود نکرده بودند؛ دورهای دیگر، همین لیگ، همین مساله. کارلو پترینی مهاجم دهه 70 ایتالیا در زندگینامهاش به نام Nel fango del dio Pallone مسالهای را شرح میدهد که او و همتیمیهایش در بولونیا زمانی که در بازی برابر یوونتوس در لیگ دسته یک با هم زد و بند کرده بودند، با آن رو به رو شدند. نقشه این بود که بازی با تساوی بدون گل تمام شود.
ادامه دارد
برگردان: محمد علیجانی بائی