داریوش سجادی: بعد از اظهارات دکتر روحانی در نشست با نخبگان ایرانی مواضع متخذه مشارالیه در جشنواره فناوری و اطلاعات مبنی بر اینکه: «دیدیم که ماهواره آمد و مبارزه در پشت‌بام و بالکن تاثیرگذار نبود و نه ایمان مردم پر زد و رفت و نه هویت مردم از دست رفت.» به‌مثابه «تازه‌تر از تازه‌تری است» افزون بر حیرت‌های پیشین که نشان‌دهنده نوع دریافت ایشان از آفات و تبعات موج نوین نرم‌افزاری رسانه‌های غربی است.
هرچند ظاهراً دوز مطالب در این نشست تا آن اندازه بالا بود که مسؤولان نهاد ریاست جمهوری را مجاب کرد تا این قسمت از اظهارات دکتر روحانی را از متن موجود در سایت رسمی ایشان حذف و ادیت فرمایند! و هرچند متقابلاً ریاست قوه قضائیه در واکنش به این اظهارات به نکته درستی اشاره کردند مبنی بر اینکه: مسؤولان در مواجهه با امور ارتباطاتی و سایبری و امور فرهنگی سخنانی موجه و منطقی بر زبان بیاورند و از حرفهای هیجانی، موردی و احساسی بپرهیزند تا راه برای تدوین راهکارهای مناسب هموارتر شود...؛ «سیم خاردار کشیدن اطراف یک باتلاق» معنایش بی‌اعتمادی به مردم و جوانان نیست. اگر می‌گوییم جوانان ما مورد اعتمادند و خودشان به‌خوبی همه چیز را می‌فهمند، پس با این استدلال چرا با مواد مخدر مقابله می‌کنیم؟ با چنین استدلالی باید پخش و استفاده از مواد مخدر را نیز آزاد بگذاریم!
پیش‌تر بر این نکته صراحت ورزیده بودم که هرچند برای کسر بزرگی از مردم جهان «غرب» بویژه «آمریکا» اولاً «دنیا» ترجمه می‌شود و ثانیاً چنین دنیایی را کانون تمام آرزوهای محقق شده بشر می‌دانند! و به تعبیری درست‌تر آمریکا به‌نمایندگی از جهان غرب هوشمندانه موفق شده خود را در مقام کانون همه کامروایی‌ها و سعادت و خوشبختی و موفقیت به اذهان بین‌الملل پمپ و القا کند! اما برخلاف چنین باوری، آمریکا چیزی نیست جز پایان دنیا از فضیلت و «کانون بی‌اخلاقی».
کانون بی‌اخلاقی نیز لزوماً افاده معنای «خیمه‌گاه بداخلاقی» نیست! خوانش مقرون به صحت چنین بداهتی به معنای «نبود اخلاق» در تمامیتی به نام آمریکاست.
آمریکا، جغرافیایی که شهروندانش در آن نمی‌دانند خوب و بد چیست؟
«خیر و شر» و «شادی و غم» و «خوب و بد» و «موفقیت و هزیمت» تعاریفی هستند که نظام حاکم به صورت سیستماتیک مصادیق و معانی و مفاهیم آن را برای شهروندانش تعریف و ابلاغ می‌کند!
یک زندگی روباتیک که حکومت به اعتبار انحصار قدرت و ثروت و رسانه توانسته نامحسوس و غیرمستقیم از این طریق برای شهروندان تصمیم بگیرد و سلیقه بسازد و پیشنهاددهنده «خوبی و بدی» و ایضاً «شادی و غم» به ایشان باشد!
سیستمی شیک و در عین حال بسته که طی آن انسان‌ها مبدل به روبات‌هایی شده‌اند که بدون درک معنای واقعی استقلال شخصیت و هویت با پروتکل‌های تحمیل شده و نامحسوس بر خود توسط سیستم، مدیریت می‌شوند (مقاله کانون بی‌اخلاقی).
ماجرای اخیر بازداشت چند جوان در تهران به اتهام لبیک به رقاصی درخواستی «فارل ویلیامز» روی آهنگ جدیدش (خوشحالی) و واکنش متقابل وزارت خارجه آمریکا و تاکید بر آزاد کردن این جوانان به احترام آزادی بیان(!) نقدترین مصداق از کامیابی آمریکاییان در «بـرند کردن» فرهنگ خود برای چنین جوانانی در ایران و دیگر نقاط جهان است.
در واقع آمریکاییان به اعتبار توفیق‌شان در برند کردن فرهنگ خود اکنون این حق را به خود می‌دهند تا شادی مطمع نظر و مورد وثوق در فرهنگ خود را لازم‌الاجرا و لازم‌الاتباع برای همه دنیا بدانند و جوانانی هم که این متابعت را پذیرفته‌اند طبیعی خواهد بود مانند علی ورجه و از طریق بالا و پایین پریدن در مقابل دوربین، چنان شادی‌ای را کورکورانه فهم کرده و به‌رسمیت بشناسند، متقابلاً سخنگوی کاخ سفید نیز چنین ورجه وورجه کردن‌هایی را «آزادی بیان» توصیف کند و رسانه‌های تحت امرشان نیز برخورد فرهنگ‌های بومی و متضاد با چنین رفتارهایی را که با مختصات فرهنگی ایشان ناسازگار بوده و مبتذل تلقی می‌شود «مبارزه با شادی» ترجمه و معنا کنند!
اما آنچه بیش از همه اسباب تـحیـر و بلکه تاسف می‌شود آنجاست که دولتمرد ایرانی نیز مغبون چنین صحنه‌آرایی و برندسازی از فرهنگ آمریکایی شده و به‌قول رئیس قوه‌قضائیه «احساساتی و هیجان‌زده» برای مخاطب خاص توئیت بفرمایند که: «شادی حق مردم است و ما نباید درباره رفتارهای ناشی از شادی سختگیر باشیم» و متقابلاً سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز در پاسخ به این توئیت «چشمک بزند» که: ما با این حرف آقای ... موافقیم!
متاسفانه متوجه نیستند موضوع مناقشه بر سر ابراز شادی نیست. دعوا بر سر تحمیل شادی‌هایی با «برند آمریکایی» و استانداردسازی از الگوهای رفتاری آمریکا و تحمیل نامحسوس و نرم‌افزارانه این استانداردها به دنیاست. یک برندسازی با محوریت مناسبات رباتیک بین انسان‌ها که در خدمت هژمونی اقتصادی و سیاسی و فرهنگی آمریکاییان قرار دارد.
شیوه‌ای مذموم در سربازگیری کم‌هزینه از میان جوانان از طریق تمهید دلزدگی از ساختار و بافتار و هنجارهای بومی و تصعید دلشدگی در هنجارها و انگارها و اطوارهای تزریقی «کدخدای مفروض» دهکده جهانی!
فرآیندی که خط تولیدش روبات‌هایی مسخ شده در کلیشه‌های پیشنهادی غربی است که حسب‌الامر با خنده کدخدا می‌خندند و با شادی‌اش شادند و با فرمانش می‌رقصند!
«به‌دنبال رویاها» عنوان سریالی ایتالیایی بود که طی سفر سال گذشته‌ام به ایران فرصت یافتم چند قسمت آن را در تهران ببینم. سریالی که از طریق ماهواره روی آسمان ایران آنتن گرفته بود و ماجرای چگونگی موفقیت یک دختر خدمتکار در یک موسسه آموزش رقص بود.
«به‌دنبال رویاها» برخوردار از داستانی جذاب، گیرا، پرکشش، حرفهای و عاطفی است که فرای جزئیات، مشتی دختر و پسر جوان، الوان، زیبارو و خوش‌اندام را به تصویر می‌کشد که با بهجت، طراوت و حلاوت در کنار یکدیگر در موسسه آموزش رقص اهتمام خود را برای تحقق رویاها و تامین کامیابی‌هایشان در زندگی، صرف خوانش، رامش و خرامش اروتیک با یکدیگر می‌کنند. در این میان دختر زیبارو، فقیر و خدمتکار موسسه نیز با کسب توفیق در پیوستن به این حلقه خنیاگری به مثابه سیندرلایی خوش‌اقبال مبدل به ستاره این جوانان مبتهج و کامیاب می‌شود.
«به‌دنبال رویاها» کوششی پرفراست از میانه انبوه تولیدات بصری صنعت و سنت سینمایی هالیوود بود که در ورای ظواهر، مشغول کشاندن مخاطب جوان ایرانی به صرافت «منم می‌خوام» و انتقال این پیام به ایشان بود که: بیرون از مرزها دنیا به کام جوانان است و تو در کشورت غیرمنصفانه محروم از شادی و سروری هستی که مستحق آنی در حالی که در بیرون همسن و سالانت به کثرت و سهولت در حال انتفاع از بهجت‌هایی‌اند که به ناحق از تو مضایقه شده!
«به‌دنبال رویاها» یکی از صدها و هزاران نمونه از ذکاوت پنهان غرب در تولیدات بصری به منظور هنجارسازی مورد وثوق در آن «فرآیند روباتیک‌ساز» است که برخلاف بینش رئیس‌جمهور ایران، مبارزه با چنین خط تولیدی مبارزه با شمشیر چوبی نیست!
شیطنت نه‌چندان پنهان در چنین تولیداتی آنجاست که عوامل تولید خود را مقید به آن نمی‌دانند تا نوعاً اهتمام، سختکوشی و رقابت چند جوان در یک پروسه آموزشی یا فرهنگی، علمی و تحقیقاتی یا حتی ورزشی را با داستانی حاذقانه، جذاب و پرکشش به تصویر بکشند تا از این طریق بتوانند مروج رقابت سازنده، اخلاقی، پژوهشی و علمی نزد مخاطبانشان شوند!
اهتمام اصلی و پیغام پنهان و القایی چنین تولیداتی تهییج و ترغیب ذائقه و تعریف و تحریک سلیقه مخاطب به داشته‌هایی است که در کشور خود بنا به دلایل عرفی و فرهنگی از آن محروم مانده‌اند.
«به دنبال رویاها» و امثال «به‌دنبال رویاها» و ایضاً فراخوان رقاصی از نوع «فارل ویلیامز» پروژه‌هایی سنجیده و مهندسی شده‌اند تا بدان وسیله ضمن دامن زدن به مطالبات نامانوس فرهنگ غربی با فرهنگ ایرانی نزد جوانان، ایشان را اولاً مبتلا به دل‌چرکینی از وضعیت خود در کشورشان کنند و ثانیاً ظرفیت‌های ایشان را از طریق ترغیب‌شان به مهاجرت به «بهشت موعود» و القایی، در خدمت خود درآورند و همزمان میهن ایشان را محروم از توانمندی‌های جوانانش کنند، ثالثاً برای کسر بزرگی از همین جوانان که عملاً از امکان مهاجرت به آن مدینه فاضله توهمی برخوردار نیستند، یک یأس فلسفی و بغض فروخورده از وضعیت موجود و نظام مستقر در کشورشان فراهم آورند؛ یأسی که به قوت و قدرت می‌تواند نقش چاشنی انفجاری، مخرب و قدرتمندی برای تامین منویات کدخدا را در روز واقعه فراهم کند.
اساساً آمریکا به قوت و فراست از صنعت سینما و رسانه و ماهواره برای کلیشه‌سازی، هنجارآفرینی و ترویج نامحسوس آنها نزد مخاطب بهره برده و می‌برد.
سریال در حال پخش «زیبایان کوچک و دروغگو»( Pretty Little Liars) نمونه قابل استناد دیگری از زیرکی عوامل تولید در هالیوود برای تبدیل ضدارزش به ارزش و ضدهنجار به هنجار است. ماجرایی پرکشش و مهیج با فیلمنامه‌ای پرقدرت از 4 دختر پریوش و زیبارو که در جست‌وجوی قاتل دوست پنجم‌شان، ماجراهای هیجان‌انگیز و سرگرم‌کننده‌ای را برای مخاطب عمدتا نوجوان و جوان فراهم می‌کنند.
«امیلی» (Spencer Hasting) یکی از این 4 دخترک خوش‌بر و رو است که اتفاقاً به اعتبار فیلمنامه در طول ماجرا مخاطب را شیفته اخلاق انسانی و روحیات عاطفی و شخصیت جذاب و مهربان خود می‌کند تا جایی که در میانه فیلم که مخاطب بشدت دلبسته شده به شخصیت مثبت و عاطفی و مهربان امیلی، وقتی با سورپرایز «همجنس‌باز بودن» امیلی مواجه می‌شود دیگر ارزنی نمی‌تواند اهمیت به اخلاقی یا غیراخلاقی بودن همجنسگرایی بدهد. مهم آن است که امیلی آنقدر زیباست و آنقدر در طول فیلم برای وی شخصیتی جذاب، مثبت و کاریزما خلق شده که آنک و به سهولت می‌توان بیننده نوجوان و جوان را مدیریت نامحسوس کرد تا دیگر نه‌تنها اهمیتی به اخلاقی یا غیراخلاقی بودن عمل همجنسگرایی ندهد بلکه صانعان فیلم با ذکاوت به اعتبار شخصیت مثبت القا شده امیلی به صورت غیرمستقیم از همجنسگرایی قبح‌زدایی کرده و آن را در جوار آن همه خوبی امیلی، عملی بی‌اهمیت و بلااشکال و قابل اغماض و بلکه اخلاقی(!) برای بیننده فهم و القا می‌کند.
«به دنبال رویاها» و «زیبایان کوچک» دو نمونه از تولید انبوه، دماگوژیک، حرفهای و «بدیهی» سنت سینمایی غرب است که با ظرافت و از طریق تحمیل نامحسوس «برند» و تحمیل پنهان «استانداردها»ی فرهنگ، هنجار و نرم‌های غربی در ذهنیت مخاطب با زیرکانه‌ترین شکل ممکن از بدنه جوانان دنیا برای خود یارگیری فرهنگی می‌کند. بداهتی که به‌رغم شفافیت ظاهراً نتوانسته در کانون توجه و تفطن برخی دولتمردان ایران قرار بگیرد و بالطبع اهتمام ایشان به جای آنکه معطوف به تمهید راهکار جهت مقابله با این تهاجم فرهنگی پنهان و پرخسران شود، ایشان را «اشعری‌مسلکانه» مبتلا به محبوب‌نمایی از طریق کلمات مبتنی بر پسند مخاطب کرده است.