در میان تحلیلگران عرصه بینالملل انگیزههای متفاوتی از سوی رژیم صهیونیستی برای تقابل با حماس مطرح میشود، تحلیل شما از انتخاب این زمان برای حمله به نیروی مقاومت چیست؟
در دهم ژانویه سال جاری دوران چهارساله حکومت محمود عباس به پایان رسید و زمان برگزاری انتخابات فرارسید ولی برای برگزاری انتخابات توافقی مابین گروههای فلسطینی صورت نگرفت. در واقع نحوه برگزاری انتخابات در یک شرایط چالشی قرار گرفت. محمود عباس پیشنهاد کرد تا انتخابات مجلس و ریاست دولت همزمان برگزار شود یا اینکه پارلمان فلسطین منحل شده و دو انتخابات پارلمان و ریاست دولت با یکدیگر برگزار شود که این گزینهها نیز توسط جنبش حماس مورد قبول واقع نشد. این روند باعث تشدید اختلافات موجود شد. این شرایط یکی از زمینههای حمله رژیمصهیونیستی به غزه را فراهم کرد، در واقع این رژیم همیشه از فرصتهایی که به دنبال اختلاف ما بین گروهها به وجود میآید حداکثر استفاده را میکند. اگر به یاد داشته باشیم در جنگ علیه حزبالله لبنان نیز به دنبال اختلاف ما بین دو گروه 14 مارس و 8 مارس، رژیم صهیونیستی به لبنان حمله کرد. در این مرحله نیز وجود اختلاف ما بین گروههای فلسطینی در کنار اختلاف کشورهای عربی شرایط را برای حمله این رژیم فراهم کرد. درباره دیگر انگیزههای موجود میتوان به موارد دیگری نیز اشاره کرد از جمله اینکه پس از گذشت سه سال از خروج نیروهای اسرائیلی از غزه، شرایط خاصی در این منطقه به وجود آمد. در این مدت نیروی مقاومت حماس توانست قدرت نظامی و سیاسی خود را تقویت کند.
به عبارت دیگر آنها توانسته بودند پس از اختلافاتی که با محمود عباس پیدا کردند درچند ساعت غزه را به اختیار خودشان درآورند، این موضوع فرصت مناسبی برای حماس محسوب میشد تا شرایط خود را بهبود ببخشد. این روند باعث نگرانی رژیم صهیونیستی شده بود و آنها میخواستند جلوی به قدرت رسیدن حماس گرفته شود.انگیزه دیگری که میتوان به آن اشاره کرد نزدیک بودن انتخابات رژیم صهیونیستی بود و مشکلات داخلیای که این رژیم با آن دست به گریبان است. از جمله وضعیتی که اولمرت با آن دست به گریبان بود و شکست خانم لیونی برای تشکیل کابینه رژیم صهیونیستی که این فرآیند در کنار ناتوانی آنها در برقراری امنیت برای شهرکنشینهای صهیونیستی آنها را به سوی حمله به حماس سوق داد.
مورد دیگری که به آن میتوان اشاره کرد، عدم تمدید آتشبس از سوی حماس بود. حماس معتقد بود در شرایطی که با وجود آتشبس این رژیم ضمن محاصره فلسطینیها، امکان ورود کالا و تردد افراد را نمیدهد چگونه میتوان آتشبس با این رژیم را تمدید کرد. در واقع در همین دوران از طریق تحریم اقتصادی رژیم صهیونیستی بیش از 500 نفر از مردم غزه به شهادت رسیدند، به همین دلیل حماس اعلام کرد نمیتواند آتشبس را تمدید کند و تنها در صورتی که تحریمها برچیده شود آنها حاضر هستند درباره آتشبس مجدد وارد گفتوگو شوند. در چنین شرایطی جنگ علیه حماس شروع شد تا رژیم صهیونیستی بتواند از این شرایط برای آغاز جنگ بهرهبرداری کند. در واقع زمانی توسط رژیم صهیونیستی برای حمله به غزه انتخاب شد تا بتوانند حداکثر تاثیر را بر افکار عمومی داشته باشند. موضوع دیگری که میتوان به آن اشاره کرد، برگزاری انتخابات ریاستجمهوری آمریکاست. در واقع آمریکا تنها کشوری است که میتواند روی این رژیم تاثیر مستقیم داشته باشد و جلوی چنین فجایعی را بگیرد. مقامات رژیم صهیونیستی از این فرصت استفاده کردند تا سیاستهای اوباما در جهت خواست صهیونیستها ادامه پیدا کند. به عبارت دیگر آنها تلاش کردند تا روی رفتار رئیسجمهور آینده آمریکا تاثیرگذاری لازم را داشته باشند و وی را در مقابل یک عمل انجام شده قرار دهند. بنابراین میتوانیم این موضوع را هم به عنوان یکی از انگیزههای شکلگیری حمله به غزه در نظر بگیریم.
عامل دیگری که میتوان به آن اشاره کرد ایجاد چنددستگی مابین کشورهای عربی در مواجهه با گروههای فلسطینی است. البته از گذشته نیز کشورهای عربی تلاش میکردند تا هماهنگ با دولت فلسطین اعلام موضع کنند ولی به دنبال اوج گرفتن اختلاف مابین حماس و محمود عباس شرایط به نحوی تغییر پیدا کرد که آنها یا باید از گروه حماس حمایت میکردند که دارای پشتوانه رای مردم بود یا اینکه از محمود عباس که شباهت بیشتری با کشورهای عربی دارد. این موضوع، یک چنددستگی مابین کشورهای عربی ایجاد کرد و بخشی از کشورهای عربی به این جمعبندی رسیدند که باید شرایط در غزه تغییر پیدا کند. این در شرایطی بود که حماس با رای مردم و در انتخابات به قدرت رسیده بود و در صورت برگزاری انتخابات در دهم ژانویه سالجاری نهتنها غزه بلکه کرانه غربی نیز تحت تاثیر حماس قرار میگرفت و این موضوعی بود که کشورهای عربی و بویژه عربستان سعودی و مصر آن را تحمل نمیکردند. این شرایط به اسرائیل فرصت حمله به حماس را داد. به دنبال حمله این رژیم برخی از کشورهای عربی سکوت و برخی نیز به نحوی از اقدام رژیم صهیونیستی حمایت کردند. البته خیلی از کارشناسان معتقدند آنها از حمله رژیم اسرائیل به حماس مطلع بودند، به هر حال تمامی این عوامل را میتوان از انگیزههای اصلی حمله رژیم صهیونیستی به غزه در نظر داشت.
در حمله رژیم صهیونیستی به غزه برخلاف حمله این رژیم به لبنان، شاهد بودیم مقامات رژیم صهیونیستی از طرح اهداف خود به صورت شفاف خودداری میکنند. به نظر میرسد شکست آنها در اهداف عنوان شده در جنگ با حزبالله آنها را به مراتب نگرانتر کرده است، نظر شما در این باره چیست؟
در واقع احتیاطی که مقامات رژیم صهیونیستی در اعلام اهداف خودشان مطرح میکنند به این دلیل است که مانند جنگ گذشته به معیاری برای ارزیابی عملکرد آنها تبدیل نشود تا در نهایت این بار نیز موضوع شکست از حماس مانند جنگ گذشته مطرح شود، به همین دلیل تنها مواردی که به صورت شفاف اعلام کردند این بود که میخواهند از پرتاب شدن موشکهای فلسطینی به سوی شهرکهای صهیونیستی جلوگیری کنند و دیگر موارد از قبیل نابود کردن حماس و اشغال مجدد غزه را در حاشیه مطرح کردند. البته باید به این نکته توجه داشت که اگر آنها بتوانند به طور حتم این کار را خواهند کرد. البته دستیابی به همین اهدافی که مطرح کردند نیز مورد شک و تردید است، وضعیتی که برای این رژیم پس از حمله به غزه به وجود آمد برخلاف تصور آنها بود. آنها فکر میکردند پس از چند روز درگیری حماس تسلیم میشود و آتشبس آنها را میپذیرد ولی اکنون پس از گذشت چند هفته شاهد هستیم حماس تسلیم خواستههای آنها نشده است و آتشبس را با شرایط خودش دنبال میکند.
در طول حمله رژیم صهیونیستی به غزه در دو مرحله شاهد پرتاب موشک از خاک لبنان به سوی اهداف این رژیم بودیم، به نظر شما کدام یک از نیروهای مقاومت اقدام به این حملات کردهاند و این موضوع چه تاثیری برکند شدن حملات اسرائیل به غزه داشته است؟
جنوب لبنان منطقه بسیار گستردهای است و در سالهای گذشته این منطقه شاهد حضور نیروهای مسلح بویژه نیروهای فلسطینی بوده است که در حال درگیری با رژیم صهیونیستی بودند. البته پس از سال 1982 میلادی که نیروهای فلسطینی از لبنان خارج یا به اردوگاهها منتقل شدند، از آن دوران به بعد در این منطقه شاهد نشاط فلسطینی نبودیم ولی این موضوع به آن معنی نیست که آنها از امکاناتی که از دهه 1970 میلادی در لبنان داشتهاند و تاکنون از این کشور نیز خارج نشده علیه رژیم صهیونیستی استفاده نکنند.
به عبارت دیگر، به دنبال حجم گسترده جنایات در غزه این کمترین عکسالعملی بود که از سوی فلسطینیها در لبنان نشان داده شد و اگر آنها میتوانستند به طور حتم کارهای به مراتب بیشتری انجام میدادند. البته پس از پرتاب موشک در تمامی سطوح حزبالله نقش خود را در این موضوع تکذیب کرد ولی آنها این نکته را همیشه مطرح میکنند که ما مسؤول حفظ امنیت رژیم صهیونیستی نیستیم. در واقع اگر تحقیقی صورت میگیرد باید از سوی دولت و ارتش این کشور انجام شود. در مورد تاثیر اقدام صورت گرفته باید به این نکته اشاره کنیم که به هر حال مقاومت در جنوب لبنان فکر مقامات صهیونیستی را به خود مشغول کرده است و نباید از یاد ببریم که آنها از حزبالله لبنان وحشت دارند. طبیعی است که این موضوع تاثیرگذاری خود را خواهد داشت و به آنها این نکته را تفهیم میکند که آنها در مقابل جنایات صورت گرفته سکوت نخواهند کرد و ادامه این روند کل منطقه را تحت تاثیر خود قرار میدهد. به عبارت دیگر اگر رژیم صهیونیستی به جنایات خود ادامه دهد هر روز شرایط تغییر خواهد کرد، به همین دلیل شرایط امروز با 20روز گذشته قابل مقایسه نیست و به طور کامل تغییر پیدا کرده است. این روند باعث شده است که در دوحه شاهد حضور سران کشورهای عرب در کنار نیروهای مقاومت باشیم تا علیه جنایات رژیم صهیونیستی قطعنامه صادر کنند، البته همین اجلاس برای کشورهای عربی که حضور نداشتهاند یک شکستمحسوب میشود ولی برای حماس یک پیروزی مطلوب بود.
به دنبال حمله رژیم صهیونیستی به حماس به طور حتم وضعیت این جنبش در میان کشورهای عربی تقویت میشود و این فرصت را برای مقاومت فراهم میکند. پرتاب موشک تنها واکنش کوچکی از سوی نیروی مقاومت فلسطینی در جنوب لبنان بود و اگر میتوانستند و امکانات لازم را داشتند به طور حتم حوادث فراوانی برای صهیونیستها اتفاق میافتاد.
در شرایطی که آقای میشل سلیمان آماده حضور در اجلاس دوحه بود مخالفت گروه 14 مارس با حضور وی، میشل سلیمان را با شک و تردید مواجه کرد. آیا آقای سلیمان به گروههای 14 مارس تمایل بیشتری پیدا کرده است؟
معتقدم لبنان کشور بسیار پیچیدهای است و اختلافات بین گروههای مختلف به صورت جدی مطرح است. باید این نکته را بپذیریم که سلیمان رئیسجمهور وحدت ملی لبنان است و باید از طریق رایزنی به دنبال اتخاذ تصمیم باشد. با تمام این شرایط ارزیابیای از تغییر موضع میشل سلیمان ندارم.
با توجه به نزدیک بودن انتخابات پارلمانی در لبنان آیا شاهد تغییر آرایش قدرت در پارلمان این کشور خواهیم بود؟
از اکنون پیشبینی انتخابات آینده لبنان کار بسیار سختی است ولی آنچه مسلم است در انتخابات آتی شاهد حضور همه گروههای لبنانی خواهیم بود و همه گروهها باید با توجه به شرایط اقلیمی خود در ائتلافهای مختلف شرکت داشته باشند و رای مردم را به دست آورند.
درباره نحوه تغییر آرایش قدرت در لبنان باید به این نکته توجه داشته باشیم که اکثریت گروه 14 مارس تغییر خواهد کرد و پس از انتخابات، جغرافیای جدیدی شکل خواهد گرفت، به همین ترتیب تعداد نمایندگان طرفدار مقاومت بویژه در میان گروههای فلسطینی در پارلمان لبنان افزایش خواهد یافت و شرایط به سمت توازن بیشتر پیش خواهد رفت. شرایطی که در مجلس قبل صورت گرفت تحت حادثهای بود که مردم در آن به صورت عاطفی برخورد کردند و به مرور مشخص شد که برخی از سیاستهای اتخاذ شده غلط بود و توجه بیشتر به خارج از لبنان نتیجهای برای مردم این کشور به همراه نخواهد داشت.
به دنبال اختلاف فتح و حماس مانند وجود اختلاف در لبنان، دامنه آتش از سوی رژیم صهیونیستی به سوی این کشورها جریان یافت. آیا کشورهای عربی از این وقایع درس لازم را آموختهاند؟
سیاست رژیم صهیونیستی سوءاستفاده از اختلافهای موجود است و اگر در آینده هم اختلافات مانند گذشته وجود داشته باشد این رژیم نیز بهرهبرداری لازم را خواهد کرد. به نظر میرسد در لبنان زمینه درگیری و اختلاف وجود نداشته باشد و به همین دلیل در آستانه انتخابات پارلمانی لبنان با بحرانی مواجه نخواهیم بود. ولی باید به این نکته توجه داشته باشیم که رژیم صهیونیستی از هرگونه اختلاف در میان کشورهای عربی حداکثر استفاده را میکند و در واقع حیات این رژیم در وجود اختلاف مابین اعراب و مسلمانان است.
به دنبال برقراری آتشبس از سوی گروههای درگیر، کل منطقه شاهد چه تغییرات اساسیای خواهد بود؟
به دنبال برقراری آتش بس مشروط حماس با رژیم صهیونیستی شاهد تغییراتی در هژمونی کل منطقه خواهیم بود. این روند موجب تقویت منطق مقاومت در میان کشورهای منطقه شد و به آنها نشان داد که رژیم صهیونیستی به ارزشهای انسانی، نظام بینالمللی و تعهدات خود پایبند نیست. به همین دلیل مردم فلسطین راهی غیر از قدرتمند شدن برای دستیابی به حقوق خودشان ندارند. همانطور که مشاهده کردید، مردم کشورهای منطقه آنچنان در مواجهه با حملات صهیونیستی به خیابانها آمدند که به عنوان نمونه در ترکیه یک و نیم میلیون نفر در یک مکان جمع شدند تا اعتراض خود را اعلام کنند. در واقع کشورهای عربی زیر فشار افکار عمومی خودشان مجبور هستند تغییر موضع دهند. این شرایط باعث شده تا پیگیری صلح عربی به مراتب دشوارتر شود. درنهایت میتوان گفت هدفی که اسرائیلیها در حمله به غزه اعلام کردند تا از قدرت حماس کاسته شود، محقق نشده است و آنها حتی نتوانستهاند امکان نفوذ به غزه را پیدا کنند. شک نکنید پس از پایان جنگ و برقراری آرامش، اطلاعات فراوانی از مقاومت افتخارآفرین حماس در غزه منتشر خواهد شد.