در حالی که جهان سیاست تحت الشعاع جنگ خونین غزه قرار داشت در آغازین روزهای سال 2009 واقعه‌ای مهم در مجاورت منطقه خاورمیانه نقش بست. پایان اشغال نظامی اتیوپی بر کشور سومالی اگرچه بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها نیافت اما در نگاه ناظران جهانی رویدادی است که به دلیل اهمیت ژئوپلتیک سومالی و شاخ آفریقا دارای تاثیر چشمگیری بر معادلات سیاسی است. اهمیت این رویداد در این بود که در پایان دوران سیاسی بوش، ستاره اقبال سرشناس‌ترین دوست و متحد او (رهبر اتیوپی) در این نقطه از آفریقا افول کرد. ظاهر ماجرا این است که ارتش اتیوپی براساس به اصطلاح توافقی که با دولت تحت الحمایه سومالی تا پایان سال 2008 داشته، خاک این کشور را ترک کرده است اما واقعیت‌های سیاسی این منطقه حکایت دیگری از پایان دومین دوره اشغالگری این کشور دارد. اتیوپی چنانکه وقایع دو سال اخیر نشان می‌دهد ماموریت اشغال این سرزمین را به نیابت از مجموعه‌ای از قدرت‌های بین‌المللی و در راس‌شان آمریکا به انجام رساند و نظامیان این کشور با وعده برقراری امنیت و « نجات از بحران » به این سرزمین گام نهادند و درست زمانی که به کلی در تحقق این وعده ناکام ماندند تصمیم به ترک این سرزمین گرفتند. شاهد مثال این سخن اظهارات «ملس زناوی» نخست وزیر اتیوپی در مجلس این کشور است؛ وقتی این شریک آفریقایی بوش به صراحت از اشتباه و شکست خویش در پروژه اشغال سومالی سخن می‌گوید. زناوی تصریح می‌کند، دولت او هنگامی که در سومالی مداخله نظامی کرد دچار یک محاسبه غلط سیاسی شد. زناوی سال 2006 با دعوت آمریکا و ماموریت بر چیدن قدرت اسلامگرایان ارتش خویش را به این نقطه داغ آفریقا گسیل داشت. کاندولیزارایس آن روز هنگام ورود ارتش زناوی این تجاوز نظامی را اینگونه توجیه کرد که اسلامگرایان در حال تبدیل کشور به سرزمین هرج و مرج هستند اما اکنون رهبر اتیوپی اقرار می‌کند که دولت او به غلط چنین فرض می‌کرد که عامل بحران جنبش اسلامگرایانی است که کنترل بخش اعظمی از سومالی را در ژوئن سال 2006 به دست گرفته‌اند که گذشت زمان نادرستی تصمیم او را آشکار کرد. ملس زناوی درست سه سال پس از اشغال عراق از سوی آمریکا برای تسخیر سومالی گام برداشت و اکنون نیز اعتراف او به اشتباه بودن مداخله نظامی در سومالی در شرایطی صورت می‌گیرد که بسیاری از ناظران می‌گویند وی با دخالت نظامی در سومالی مرتکب همان اشتباهی شده که مداخله نظامی آمریکا در عراق.
بازخوانی پرونده 45 سال اشغالگری
تحلیل فرآیند اشغال و آزادی سرزمین سومالی نیازمند تامل در تاریخ نیم قرن اخیر این کشور است. شیرازه تاریخ این کشور با سه پدیده هرج و مرج، جنگ قدرت و مداخله نظامی رقم خورده است. موگادیشو همه دوران حیات سیاسی خویش را در جدال با این سه شبح سیاسی به سر کرده است. حاصل تلفیق این سه بحران پدیده‌ای به نام خلأ قدرت و تولد دولت‌های ضعیف است که خود محمل اصلی مداخله قدرت‌های بین‌المللی بوده است. به گونه‌ای که حاکمیت ملی این کشور بارها وجه المصالحه بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی واقع شده است. از میان قدرت‌هایی که سایه دخالتشان همواره بر فضای سیاسی این کشور حکمفرما بوده می‌توان به مداخلات مکرر آمریکا و نیز دو مرحله اشغال این سرزمین توسط اتیوپی اشاره کرد. در این راستا اتیوپی و سومالی طی 45 سال گذشته 2 بار به دلیل اختلافات مرزی با یکدیگر جنگیده‌اند. اما پرهزینه‌ترین دوره مداخله نظامی این همسایه سومالی در دوسال اخیر رقم خورد. منشا این هجوم نظامی ارتش اتیوپی نیز به رویدادهایی برمی گردد که به صورت مرحله به مرحله موگادیشو را از اوایل دهه 90 به سمت یک هرج و مرج سوق داد. یعنی از سال ۱۹۹۱ و در پی سقوط رژیم «محمد زیادباره» وقتی که چند قبیله در شمال این کشور با نام «سومالی لند» اعلام استقلال کردند. از آن زمان این کشور عملاً دولت مرکزی نداشته و طوایف گوناگون بخش‌های مختلف این کشور را در اختیار داشته‌اند. اما نیروهای اتیوپی نه برای نجات این کشور از چنگ نیروهای جنگ سالار بلکه در جهت مبارزه با گروه‌های اسلامگرا وارد این کشور شدند که دست بر قضا توانسته بودند بسیاری از مناطق این کشور را از چنگ جنگ سالاران خارج سازند. هدف مستقیم اتیوپی چنان که دیده شد جبهه موسوم به اتحادیه محاکم اسلامی سومالی به عنوان هسته مرکزی اسلامگرایان بود و این جنگ زمانی آغاز شد که در تاریخ ۲۰ دسامبر ۲۰۰۶ نیروهای اتیوپی با پشتیبانی آمریکا، برای حفظ دولت انتقالی ضعیف سومالی و جلوگیری از قدرت‌یابی نیروهای اسلامی مداخله کردند. نیروهای اتیوپی با حمایت مستقیم ارتش آمریکا تا پایان سال 2006 به حمایت از دولت موقت این کشور در برابر اسلامگرایان پرداختند و از آن زمان اسلامگرایان رو به جنگ‌های چریکی آوردند و توانستند بخش‌های گسترده‌ای از سومالی را تحت کنترل خود درآورند. این جنگ و گریز 2 سال به طول انجامید و دولت زناوی پس از آنکه در شکست اتحادیه محاکم اسلامی خود راناکام دید تصمیم به ترک صحنه گرفت.