سید بهزاد اخلاقی:
پاکستان بعد از سقوط رژیم ژنرال مشرف با بحرانهای داخلی فراوانی روبهرو است. چند دستگی در نیروهای امنیتی پاکستان باعث شده این کشور در مبارزه با القاعده و طالبان از موضع ضعف وارد شود و عملا پیروزیهای کوتاه مدت و مقطعی در مقابل پیشرفت طالبان در این کشور، این سوال اساسی را ایجاد میکند که پولهایی که به اسلامآباد سرازیر شده است در چه مسیری استفاده میشود. کنگره آمریکا تلاش میکند وامهای بلندمدت به دولت پاکستان را برای مصارف خاص مانند خرید سلاح به این کشور ارائه دهد اما این همه کمکهایی نیست که به پاکستان میشود. گروههای خیریه، سازمانهای بینالمللی و کاخ سفید اصلیترین حامیان مالی دولت آصف علی زرداری هستند. زرداری که به فساد مالی شهرت دارد حتی در مقطعی خاص قانونی را برای کسانی که از فساد او سخن میگفتند بهوجود آورده بود. پاکستان در سالگرد استقلالش اعلام کرد خواهان روابط نزدیک و صمیمانه با تمام کشورهای جهان است این در حالی بود که این کشور با همسایگانش مانند هند و ایران اختلافات عمیقی دارد. مساله کمکهای مالی ایالات متحده به پاکستان بار دیگر به عنوان یکی از اصلیترین سوالاتی که از باراک اوباما پرسیده میشود به سرخط خبرگزاریهای آمریکا تبدیل شده و مردم آمریکا در شرایطی که وضع اقتصادی، آینده نامشخصی دارد به دنبال یک پاسخ قانعکننده درباره نحوه خرج شدن این پولها هستند. دولت اسلامآباد از سوی یکی از متحدان اصلیاش در اروپا اکنون به کارخانه تولید تروریست تشبیه شده است اما رئیس جمهور پاکستان در چنین فضایی دیداری گرم را با دیوید کامرون، نخستوزیر انگلستان در لندن داشت که این مساله نشان میدهد پولهای ارسالی به این کشور مناسبات اصلی اسلامآباد و دولتهای خارجی را کانالیزه میکند. کمتر کسی در آمریکا از نقش پاکستان در پیروزی در افغانستان بیاطلاع است اما تعداد اندکی به اقدامات اسلامآباد مطمئن هستند. ژنرال پترائوس در میان فرماندهان آمریکایی امید زیادی به نقش پاکستان در حل و فصل بحران افغانستان از مسیر اسلامآباد دارد. به عقیده او پاکستان میتواند محور پیروزی در افغانستان باشد. وی از جمله حامیان ایده جنگ «افپک» است. در این تئوری جنگ علیه تروریسم در افغانستان و پاکستان به صورت مشترک باید دنبال شود و جدای از یکدیگر نیست. گزارش ویکی لیکس هم نشان میدهد پاکستان باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد. احتمال فروپاشی دولت پاکستان بسیار ضعیف است اما حضور و استیلای نظامی غرب در این کشور بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.ژنرال پترائوس بر این باور است برای حل معضل افغانستان باید ریشه طالبان را در پاکستان سوزاند اما این سوزاندن از چه مسیری محقق خواهد شد سوال دیگری است که کماکان پاسخی به آن داده نشده است. ژنرال پترائوس از موافقان اقدامات جدیتر در پاکستان است که به نوعی میتوان گفت این مساله با سیاستهای باراک اوباما در تضاد است. اوباما از افزایش نیرو در افغانستان صحبت میکند و در جایی خواهان خروج تدریجی از افغانستان است. مردم آمریکا نسبت به این جنگ فرسایشی نگران هستند و نمیدانند باید به کدام جهتگیری در کاخ سفید اعتماد کنند. کاخ سفید درباره بحران افپک اظهارنظرهای مغایری با آنچه پنتاگون و مرکز فرماندهی در کابل ارائه میکنند، دارد و این مساله نحوه برخورد با جنگ افغانستان و پاکستان را بسیار سخت کرده است. بحران در این 2 کشور از یک جنس اما با رویکرد متفاوتی است. دولت مرکزی در پاکستان که بمب اتمی دارد با دولت محلی حامد کرزی در 2 جهت متضاد قرار دارد و این نکته باعث میشود نظرات در نحوه مدیریت این دو جنگ متفاوت باشد. ایده هواپیماهای بدون سرنشین و کشتار در مناطق قبیلهای پاکستان از سوی کنگره آمریکا بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این هواپیماها از کالیفرنیا و در پایگاههای مخفی کنترل میشود به همین جهت هزینهای برای آمریکا ندارد و براساس توافقاتی که انجام شده از بازتاب و تعداد بمبارانهای این هواپیماها خبری منتشر نمیشود. اخبار محدودی که از سوی رسانهها منتشر شدهاند تنها برای فراموش نکردن حضور چنین هواپیماهایی است. آمریکا در نحوه برخورد با پاکستان و جنگ افپک تلاش میکند تا از هزینههای خود بکاهد. برخی بر این باورند ارتشی از هواپیماهای بدون سرنشین به مراتب از یک سرباز زخمی آمریکایی کم هزینهتر است و به همین جهت جنگ از طریق فضای کنترل مجازی میتواند اثرات مفیدتری داشته باشد.