
نخستین سمینار تئاتر خصوصی با حضور معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سالن کنفرانس مجموعه تئاتر شهر برگزار شد. در این مراسم علاوه بر محمدحسین ایمانی خوشخو، حسین پارسایی، مهرداد رایانی مخصوص و هنرمندانی چون حسین ناصربخت، محمد یعقوبی و بهزاد قادری حضور داشتند. محمدحسین ایمانی خوشخو در ابتدای مراسم افتتاحیه، با اشاره به نقش اقتصاد در گسترش و ترویج هنرگفت: هنر تئاتر در کشور ما نیازمند همهجانبه دیدن موضوع اقتصاد هنر است و کشوری چون ایران که در حال توسعه است اگر فرهنگ و هنرش نتواند راهکارهای اقتصادی داشته باشد، عقب خواهد ماند. وی افزود: حدس میزنم هر خانواده تهرانی سه سال یکبار امکان دیدن تئاتر را داشته باشند و این مساله برای اقتصاد تئاتر نامناسب است. همچنین ما در حال حاضر از نبود گروههای تئاتری شناسنامهدار رنج میبریم. گروههای تئاتری ما باید شناسنامهدار باشند. ایمانی خوشخو، با تشریح راهکارهای تقویت اقتصاد تئاتر، اضافه کرد: تداوم حمایتهای دولتی و غیردولتی، تلاش برای جذب مخاطب بیشتر، برطرف کردن مشکل فضاهای فیزیکی نمایشی، استفاده بیشتر از پتانسیل هنرمندان در ایجاد تشکلهای خصوصی و ... از جمله راهکارهای تقویت اقتصاد تئاتر است. اقتصاد رشتههای گوناگون هنری با یکدیگر متفاوت است، در حوزههای تجسمی و موسیقی با مشکلات کمی روبهرو هستیم اما اقتصاد تئاتر همواره با موانع بیشتری روبه رو بوده است. وی که در جمع هنرمندان سخن میگفت، ادامه داد: مباحث تئاتر خصوصی را روشن و تبیین نکردهایم. به عبارت دیگر موضوعات و مفاهیم آنگونه که باید و شایسته است ریشهیابی نشده است.
دو راه برای اقتصاد هنر وجود دارد، راه اول بهرهگیری از نیروهای اقتصادی تعیینکننده هنر و پیامدهای اقتصادی آن است و دوم تحلیل اقتصاد در مورد تولید و مصرف هنرهای مختلف است. این مدیر فرهنگی با اشاره به اینکه موضوع علم اقتصاد تئاتر را میتوان توسعه تئاتر دور از دغدغههای مالی دانست، درباره نگرش تئاتر خصوصی اظهار داشت: تئاتر خصوصی نمیتواند خودگردان باشد چرا که چنین چیزی چندان با ذات تئاتر همسو نیست.
تئاتر را باید دور از دغدغههای مالی تعریف و حدود آن را ترسیم کرد. در ادامه این مراسم مهرداد رایانی مخصوص، دبیر سمینار با یادآوری فعالیتهای مدون چهارساله مدیریت اداره کل هنرهای نمایشی اظهار داشت: تئاتر خصوصی یا دولتی به تنهایی مقصد و منزلی مطلوب را شکل نخواهد داد. سیمنار پژوهشی تئاتر خصوصی با رویکردی متفاوت با مبحث اقتصاد تئاتر شکل گرفته است. تئاتر خصوصی در کنار تئاتر دولتی میتواند رقابت سالم و خوبی را شکل دهد که در نهایت منجر به رشد تئاتر میشود.
محمد یعقوبی از استادان مطرح تئاتر نیز گفت: در جامعه ما یک بدبینی ذاتی نسبت به تئاتر وجود دارد و حال چه نیاز یا مشکلی پیش آمده که دولت به سراغ بحث خصوصیسازی تئاتر آمده است. این تفکر اشتباه است که چون دولت از تئاتر حمایت میکند بنابراین همه چیز متعلق به دولت است. وی افزود: متاسفانه ملاک اجرا در کشور وجود ندارد و این درحالی است که مردم باید تماشاگر تئاتر باشند و اجراها تا هنگامی که تماشاگر وجود دارد، ادامه یابد. یکی از معیارهای تئاتر خصوصی داشتن گروه ثابت است. ما در ایران تئاتر را شغل نمیدانیم، به همین دلیل تئاتر دارای قانون نیست. در قانون اساسی اشارهای به شغل تئاتر نشده است و چیزی هم برای آن وجود ندارد. موانع زیادی در ایجاد تئاتر خصوصی در کشور وجود دارد که باید حل شود. یعقوبی بیان داشت: هنگامی که قرار است تئاتر خصوصی اجرا شود باید در مکانهایی چون تئاتر شهر اجرای نمایش داشته باشد و تئاترهای دولتی برای اجرای نمایش به جاهای دورتر بروند.