آقای امینی! استفاده از چهرههای آشنای سریال قبلی و حتی برخی فضاهای مشترک «اولین شب آرامش» و «بیگناهان» شما را با این فکر مواجه نکرد که شاید مخاطب احساس کند میخواهید تجربه قبلی را به لحاظ داستان و فضا تکرار کنید؟
این اتفاق فقط در باره مهدی پاکدل و امیر آقایی رخ داده که در این سریال باز هم به نسبت نقشهای پررنگی را ایفا میکنند. پرویز پورحسینی هم که از بازیگران مورداحترام و علاقه من است و تقریبا در تمام کارهای من حضور داشته اما باز هم خیلی زودتر از آنکه بخواهد ذهنیت تکرار را برای مخاطب به وجود بیاورد از بازی کنار رفت و در کل به دلیل تعدد نقشهای موجود در این سریال احساس نمیکنم که استفاده از سه بازیگر مشابه، بتواند این حس را در مخاطب بوجود بیاورد که فضاها تکراری هستند.
ولی مساله فقط انتخاب بازیگران مشترک نیست! برخی فضاها و داستانها هم تکراری هستند! بهطور مثال مهرداد همان چیزی را درباره ازدواج تجربه کرده که علیرضا در اولین شب آرامش!
معمولا در طول هفته مجموعههای مختلفی را نشان میدهند که بازیگران مختلفی دارد ولی به لحاظ تفاوت در جریان کار، فضا، لباس و قصه، این مشکل پیش نمیآید و بینندهها به دلیل معدود بودن بازیگران تلویزیونی و انبوه تولیدات صدا و سیما این مساله را پذیرفتهاند که بازیگران مشترک در سریالهای مختلف حضور داشته باشند، با این وجود در این دو سریال شخصیتها کاملا متفاوت هستند، مثلا امیر آقایی در بیگناهان نقش یک پلیس را بازی میکند اما در سریال قبلی یک آدم کاملا عادی بود که بعد هم معلوم شد که خطاکار است. مهدی پاکدل هم به ضرورت سن و سال و فیزیکی که دارد طبعا باید نقش یک جوان را بازی کند و از نظر موقعیت اجتماعی، شخصیت، عملکرد، روحیه و شرایط خانوادگی و اتفاقاتی که برایش رخ میدهد کاملا با کار قبلی متفاوت است، اگر هم تنها دلیل شباهت، تشابهی است که در ماجرای ازدواج این 2 شخصیت رخ داده، خیلی کمرنگ است. در سریال قبلی قصه از جایی شروع شد که علیرضا میخواست با دختری ازدواج کند که به دلیل حضور نامزد قبلی او این ازدواج سر نگرفت ولی این داستان کاملا متفاوت است و ماجرای ناموفقی که در ازدواج داشته به سالها قبل بر میگردد. در هر حال شباهت آنقدر کلی است که نمیتوان قصهها را به هم شبیه دانست.
بههرحال فضاها خیلی به سریال اولین شب آرامش نزدیک است. حتی موسیقیای را هم که انتخاب کردهاید، به موسیقی کار قبلیتان نزدیک است.
در هر حال عوامل سازنده بیگناهان همان عوامل اولین شب آرامش هستند و شخصیتهایی که من با آنها کار میکنم در یک جاهایی نقطه اشتراک دارند چون علایق و سلیقه من ثابت است و اگر هم در طول زمان و تحتالشعاع جریانات اجتماعی، شخصیتی و روحی این نقطه نظرات تغییر کنند آنقدر کلیدی و ریشهای نیست، به همین دلیل نوع قصههایی که مورد علاقه من است حتی اگر با هم متفاوت هم باشند ولی در نهایت رگههایی از اشتراک را میتوان در آنها یافت که خیلی هم غیرطبیعی نیست.
فکر نمیکنید به این شکل، کارهایتان دچار کلیشه شوند؟
شاید درستش این باشد که من بهعنوان آدمی که از جامعه شناخت دارم و سلیقه و روحیه خاصی هم دارم، یک استواری و ثبات در پایههای کار من وجود داشته باشد که در طول زمان خیلی دستخوش تغییر نمیشود ولی با این وجود در تمام کارهایم سعی میکنم تا جایی که امکان داشته باشد از تکرار پرهیز کنم.
استفاده از ملودیهای قدیمی به عنوان موسیقی صحنه، کاری است که برای ایجاد فضاهای خاص با حس نوستالژیک انجام میدهید یا برگرفته از علاقه شخصی شماست؟
در زندگی ما موسیقی نقش مهمی را ایفا میکند. در خیابان، رستوران، کافی شاپ و یا حتی تاکسی انواع موسیقیهای ایرانی و خارجی را میشنویم و به نوعی فضای موسیقایی در زندگی روزمره ما وجود دارد. با این پیشزمینه و با توجه به اینکه من و سعید شاهسواری علاقه خاص و مشترکی به موسیقی اصیل ایرانی داریم، چه من به عنوان یک علاقهمند و چه سعید شاهسواری که به دلیل آشنایی تخصصیتر با موسیقی نگاه پیشرفتهتری دارد، یک جاهایی که فضا اجازه میداده از موسیقیهای قدیمی استفاده کردهایم و سعی داشتهایم با استفاده بجا و بموقع و گزیدهتر از این نوع موسیقی یک لذت شنیداری را نیز نصیب مخاطب کنیم.
یعنی انتخاب موسیقیها با نظر سعید شاهسواری بود؟
بله. تفاهم مثالزدنی که بین من و سعید شاهسواری وجود دارد موجب شد که بعضی موسیقیها را او پیشنهاد بدهد و برخی را من و در نهایت طبق یک سلیقه مشترک موسیقی موردنظر را برای این کار انتخاب کنیم.
فکر نمیکنید که در برخی صحنهها در استفاده از این نوع موسیقی زیادهروی کردهاید؟
مهمترین دلیل استفاده از این نوع موسیقی برای صحنه علاقه مشترک ما است ولی باید اعتراف کنم که در برخی صحنهها زیادهروی کردهایم هرچند که سعی داشتهایم حساب شده باشد ولی شاید استفاده در برخی صحنهها اضافه بوده است.
یکی از اتفاقات خوب در این سریال استفاده از چهرههایی است که کمتر دیده شدهاند یا پیش از این با عناوین دیگری آنها را شناختهایم به طور مثال حضور چهار کارگردان درقالب نقشهای کلیدی. این حضور از کجا شکل گرفت؟
هرچند که حضور این عزیزان در سریال بیگناهان اتفاق خوبی بود که برای من رخ داد و از این تجربه بسیار راضی بودم اما از ابتدا مبنای کار بر این نبود. این اتفاق به مرور زمان و در روند انتخاب بازیگران رخ داد.
یعنی هیچ کدام از این افراد از ابتدا برای نقشهایشان در نظر گرفته نشده بودند؟
خیر. در این روزها که تولیدات تلویزیونی بسیار زیاد شدهاند استفاده از افرادی که چهرههای کمتر دیده شده داشته باشند و در عین حال بتوانند از پس نقش بربیایند بسیار مشکل است و با توجه به حساسیت و سختگیریای که روی انتخاب بازیگر داشتم کار کمی به طول انجامید ولی در همان ابتدای کار که طرح اولیه داستان بین من و سعید شاهسواری شکل میگرفت خیلی زود توانستیم داریوش فرهنگ را برای نقش جلال در نظر بگیریم و به دلیل سن و سال، توان فیزیکی، توان بازیگری و سابقهای که داریوش فرهنگ در کارنامه خود داشت بهترین گزینه برای ایفای نقش جلال بود. بعد از آن نوبت به نقش آصف رسید که برای این منظور با چند بازیگر صحبت کردیم و با یکی از دوستان هم به توافق رسیدیم و ایشان در جلسات دورخوانی هم شرکت داشتند ولی به دلایلی از ادامه همکاری با ما انصراف دادند و در نهایت سعید شاهسواری، مسعود کرامتی را پیشنهاد داد که به دلیل خاص بودن این بازیگر و اینکه بسیار گزیدهکار است و کمتر دیده شده است با پیشنهاد شاهسواری موافقت کردم.کرامتی فیلمنامه را خواند و نقش را پسندید. با وجود پسزمینه سیاهی که نقش آصف دارد ایفای این نقش خیلی راحت و البته خوشایند نیست ولی با این وجود کرامتی نیز به جمع ما پیوست.
بازیگر بعدی محمدعلی نجفی بود.برای این نقش به دنبال کسی بودیم که خیلی خاص باشد و بنا را بر این گذاشتیم کسی را انتخاب کنیم که خیلی شهره به بازیگری نباشد مثلا راجع به مهران مدیری فکرکردیم که بنابر دلایلی نشد. بعد به داریوش کاردان فکر کردیم و صحبتهای اولیه هم انجام شد ولی به دلیل حجم بالای زمان کار، ایشان هم نتوانست ما را در مجموعه همراهی کند. در نهایت بر اساس یک تصمیم مشترک و به دلیل آشنایی من و سعید شاهسواری با محمدعلی نجفی و به خاطر ویژگیهای کلامی او، طرز خاص بیان جملات و کلمات و همچنین به این دلیل که سابقه بازیگری هم داشت تصمیم گرفتیم از محمدعلی نجفی استفاده کنیم و دیدیم که اگر این اتفاق بیفتد به نتیجه خوبی خواهیم رسید. در این شرایط بود که قضیه را با نجفی مطرح کردیم و ایشان هم باوجود مشغلههای زیاد در مجموعه بیگناهان همکاری قابل قبولی را داشت.
همایون اسعدیان هم به همین روش انتخاب شد؟
حضور چهارمین کارگردان، خیلی اتفاقی بود. هر هفته در جلسات هفتگی کانون کارگردانان هربار همایون اسعدیان من را میدید شوخی و جدی به من میگفت که من هم دوست دارم بازی کنم. اتفاقا در آن زمان تازه هم از سفر مکه برگشته بود و با موهای کوتاه چهره متفاوتی پیدا کرده بود. خب من هم گفتم چرا که نه؟ هرچند برای نقشی که اسعدیان ایفا کرد از قبل بازیگر دیگری انتخاب شده بود اما پیغام دادیم که جابجاییای رخ داده و در نهایت اسعدیان هم به ما پیوست و همکاری بسیار خوبی بین ما صورت گرفت.
کار با چهار کارگردان مشکل نبود؟
خیر. خوشبختانه به لطف نگاه حرفهای و تجربهای که هر چهار نفر داشتند هرچند که برای این کار خود را فقط بازیگر میدانستند ولی خوشحال میشدم که از نقطهنظرات آنها بهرهمند شوم.گاهی ایده میدادند و اگر مناسب بود استفاده میکردم ولی بهطور کلی رابطه خیلی خوبی داشتیم و بازیگران هم با درجات مختلف بازیهای خوبی را ارائه دادند.
چرا برای نقش لیلا و نوشین دست به انتخاب بازیگرانی زدهاید که تا به حال دیده نشده اند؟
اصولا در همه کارهایم میخواهم از چهرههای بکر استفاده کنم نه به معنای تازهکار و تازهرسیده بلکه به معنای کمتر دیده شده. مثلا در این کار شهین نجفزاده هم حضور دارد که بازیگر قدیمی تئاتر است ولی چهره دیدهشدهای نیست که به نظرم حضور او یکی از اتفاقات خوشایند در این سریال بود. بنابراین میخواهم تا جایی که امکان دارد با چهرههای جدید کار کنم. نازنین احمدی بازیگری است که نقش کوچکی را در فیلم سه زن منیژه حکمت بازی کرده بود. کار اصلیاش تدوین است ولی در نظر اول مناسب این نقش رسید. هرچند باید از لحاظ بازیگری هم محک میخورد چون نقش بسیار کلیدی و زیاد بود. در نهایت احمدی با تلاشهای پیام دهکردی و اعتماد به نفس زیادی که داشت توانست از پس نقش بربیاید. در مورد بازیگر نقش نوشین هم این اتفاق افتاد و هر دو بازیگر بعد از طی یک دوره آموزشی به خوبی توانستند نقشها را در حد موردانتظار ایفا کنند.