مشهور است که در داخل ساختمان وزارت کشور افغانستان نقشهای بر دیوار نصب شده که مناطق تحت اختیار دولت و طالبان را نشان میدهد. مطابق این نقشه نصف افغانستان در اختیار شبهنظامیان طالبان قرار دارد. 9 سال اشغال افغانستان توسط آمریکا و متحدانش، نه تنها از تسلط طالبان نکاسته که پایههای آنها را در مناطق تحت سلطهشان تحکیم کرده است. قدرت طالبان در افغانستان در حال حاضر و در شرایطی که سخن از خروج نیروهای آمریکایی به میان آمده است با هیچ زمان دیگری قابل مقایسه نیست.
شبهنظامیان این گروه هر زمان که اراده میکنند امنیت اين کشور و حتی پایگاههای آمریکا و ناتو را با مخاطره مواجه میسازند و هر ماه را تبدیل به خونینترین ماه آمریکاییها در افغانستان میکنند. در چنین شرایطی، بسیاری از مقامات آمریکایی بر پایبندی به موعد بازگشت نظامیان از افغانستان پافشاری میکنند و مصرانه ژوئیه 2011 را آغاز خروج نیروهای آمریکاییها از افغانستان میدانند. با این حال به نظر میرسد، اطلاق واژه خروج به بازگشت نظامیان آمریکایی، چندان درست نباشد. استفاده از لفظ اخراج بیشتر با واقعیت عجین است. بیرون رفتن نیروهای آمریکایی از افغانستان در شرایطی که نیمی از اين کشور در اختیار طالبان قرار دارد و هر ماه، خونینتر از ماه قبل برای اشغالگران است، عملا به اختیار خود آنها نیست. لذا باید گفت طالبان عملا ایالاتمتحده و متحدانش را از افغانستان اخراج میکند. اخراجی که بسیار برای آمریکا هزینه داشته و دارد. اساسا میزان تلفات ایالات متحده در افغانستان به حدی رسیده که افکار عمومی این کشور مجال بیشتر ماندن را از سران کاخ سفید سلب کرده است.
اما اختلاف نظر رابرت گیتس، وزیر دفاع و دیوید پترائوس، فرمانده نظامیان خارجی در افغانستان بر سر چیست؟ در حال حاضر و به رغم آنکه گیتس بشدت بر بازگشت سربازان ایالات متحده، مطابق زمانبندی اعلام شده اصرار دارد، پترائوس معتقد است، نظامیان آمریکایی باید بیشتر در افغانستان باقی بمانند. پترائوس با توجه به شرایط حاکم بر افغانستان بر این باور است که این تاریخ برای خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان زود است. شدت اختلافات به حدی رسیده است که رابرت گیتس از استعفا دم میزند و میخواهد عطای حضور در پنتاگون را به لقایش ببخشد.
حتی گفته میشود، اوباما هم وارد این نزاع داخلی شده و جانب گیتس را گرفته و عملا با وزیر دفاعش در یک اردوگاه قرار دارد. به واقع به نظر میرسد دعوای این دو طیف را باید دعوای نظامیان و سیاسیون دانست که هریک با عینکی جداگانه وقایع را رصد میکنند. پترائوس به عنوان یک نظامی تمامعیار، معتقد است، خروج در موعد تعیین شده عملا بازگشت به نقطه صفر است چرا که سبب خواهد شد شبهنظامیان، ارتش افغانستان را که در زمان حضور اشغالگران تقویت نشده است، با چالشهای جدی مواجه سازند. افزون بر این، پترائوس به عنوان کسی که از نزدیک وضع افغانستان را رصد میکند بر این باور است که ادامه حضور در افغانستان از منظر اقتصادی نیز برای ایالات متحده بسیار پرمنفعت خواهد بود.
کشف معادن لیتیوم در افغانستان توسط نیروهای نظامی آمریکا که چندی پیش رخ داد، عملا نشان داد که نظامیان خارجی دغدغههایی فراتر از ایجاد امنیت در افغانستان و مقابله با شبهنظامیان طالبان دارند! در حال حاضر ارزش این معادن لیتیوم بالغ بر هزار میلیارد دلار برآورده میشود و این موضوعی است که بشدت نگاه اشغالگران را به خود معطوف کرده است.
اما در آن سوی میدان، سیاستمداران بر این باورند که افزایش آمار کشتهشدگان و تشدید فشار افکار عمومی، عرصه را بر سران کاخ سفید تنگ کرده است. افزون بر این تعویق بازگشت نظامیان آمریکایی، یکی دیگر از وعدههای اوباما را هم عملا منتفی میکند و شعار تغییر اوباما درباره افغانستان نیز به سرنوشت وعدههای پوچ وی درباره گوآنتانامو دچار میشود. لذا جماعت سیاسیون بر بازگشت نظامیان آمریکایی در موعد مقرر پافشاری میکنند.
ضمن آنکه ادامه حضور نیروهای آمریکایی در عراق میتواند بیش از پیش بستر را برای رسوایی سران کاخ سفید فراهم سازد. در شرایطی که پایگاه «ویکی لیکس» اطلاعات محرمانهای را از اقدامات آمریکا در جنگ افغانستان افشا کرده و تصمیم دارد در ادامه نیز اسناد جدیدی را فاش کند، نگرانی مقامات آمریکا صدچندان شده است. لذا با تهدید سران این پایگاه تلاش دارند با انتشار اسناد جدید، وانمود کنند به هیچ اقدام نامتعارف و غیرقانونی در افغانستان دست نزدهاند. سران کاخ سفید امیدوارند با بازگشت نظامیان آمریکایی در موعد تعیین شده از رسواییهای بیشتر ممانعت به عمل آورند.