کودتای 28 مرداد از برهه‌های حساسی است که خوی استکباری و استعماری آمریکا و انگلیس در تاریخ ایران نمودار شد. عوامل متعددی در شکل‌گیری این کودتا دخیل است. از آن جمله است دوری مصدق از آیت‌الله کاشانی و نیز عدم اعتقاد مصدق به توده. مصدق معتقد به عدم مشارکت توده‌ها در تصمیم‌گیری‌ها بود، اگرچه وی در ماه‌های انتهایی قدرت و براساس منافع سیاسی خود تا حدودی توده‌ها را پذیرفت. برخی تحلیلگران معتقدند از دیگر عوامل سقوط مصدق، چراغ سبز برخی اشراف به دولتین انگلیس و آمریکا برای اجرای کودتا بود. مصدق هیچگاه نتوانست رابطه‌ای منطقی میان قدرت و قشرهای مختلف جامعه برقرار سازد. وی حتی نتوانست درباره اتهام قرابتش با توده‌ای‌ها پس از واقعه 30 تیر شفاف‌سازی کند و نهایتا انگلیس با همین حربه توانست آمریکا را تحریک به اجرای کودتا کند.