سیدبهزاد اخلاقی:
دیمیتری مدودف رئیسجمهور روسیه در سفر 2 روزه خود به قفقاز جنوبی یکی از مهمترین قراردادهای نظامی فدراسیون روسیه با جمهوریهای پسا شوروی را در ایروان به امضا رساند. مدودف و همتای ارمنی خود، سرژ سرکیسیان در ایروان قراردادی 40 ساله را به امضا رساندند که براساس آن نیروهای چترباز و زمینی روسیه در حفاظت از امنیت ارمنستان به ارتش این کشور کمک خواهند کرد. درگیریهای نظامی دهه 1990 میان ارمنستان و آذربایجان بر سر منطقه
ناگورن– قرهباغ نشان داد قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی شوروی آبستن ناآرامیهای گستردهای است. گروه مینسک درباره حل بحران میان آذربایجان و ارمنستان عملا موفقیت چندانی کسب نکرد اما حضور نظامی روسیه در کنار نیروهای ارمنی را میتوان بهعنوان زنگ خطری برای جمهوری آذربایجان در نظر گرفت. ارمنستان و آذربایجان کماکان مشکلات مرزی حل نشدهای دارند اما روسیه در منطقه دست به بازی دوگانهای زده است. رژیم باکو در سالهای گذشته چرخشی نسبی را به سوی نظام امنیتی مسکو محور داشته است. خرید نظامی از روسیه و استقرار سامانه دفاعی300 S در این جمهوری از جمله این موارد است. جریانهای سیاسی بدگمان به روسیه در درون جمهوری آذربایجان بر این باورند نزدیکی نظامی به مسکو و دوری از آمریکا، باکو را در شرایط وخیمی قرار میدهد که ضربهپذیر خواهد شد. نیروهای روسیه تا سال 2044 در ارمنستان حضور خواهند داشت و پایگاه گایومری در شمال ارمنستان در کنار مرز با ترکیه مقر اصلی این نیروها خواهد بود. این پایگاه مجهز به میگـ 29 و پدافند ضدموشکی است و نیروهای روسی تمام مرزهای ارمنستان را تحت کنترل خواهد داشت. طرف آذربایجانی از این موضوع نگران است که حضور روسیه امنیت این کشور را با چالش روبهرو کند. ارمنستان همانند آذربایجان دارای سامانه ضد موشکی300 S است و این موضوع توازن قوا در قفقاز جنوبی را حفظ خواهد کرد. نیروهای روسیه در آخرین سالهای دهه 1990 پایگاه باتومی در گرجستان را ترک کردند اما این نیروها به روسیه منتقل نشده و به ارمنستان وارد شدند. فضای امنیتی در قفقاز جنوبی پس از جنگ سال 2008 اکنون آرامش نسبی را تجربه میکند. سرمایهگذاری روسی در منطقه قفقاز بیش از هر چیز دیگری اکنون به امنیت و ثبات نیازمند است. المپیک سوچی سال 2014 برای مسکو اهمیت ویژهای دارد و روسیه تلاش میکند فضا را در قفقاز جنوبی آرام کند. ساحل دریای سیاه میتواند سرمایههای معلق در قفقاز جنوبی را به سوی خود جلب کند و روسیه بیشترین سود را کسب خواهد کرد.