ماراتن 4 ساله ریاستی اوباما در حالی آغاز شد که وی در نخستین سخنرانی‌اش برای جهانیان، بر دشواری پیچیده مشکلات همه‌جانبه آمریکا تاکید کرد. اگرچه در درون آمریکا مهم‌ترین اولویت برون‌رفت شایسته از بحران مالی است که به بخش‌های صنعتی نیز وارد شده ولی آنچه دستگاه سیاست خارجی و همچنین وجدان و هویت شهروندان آمریکایی را رنج می‌دهد، چگونگی اصلاح چهره و تصویر آمریکا در ذهن افکار عمومی جهانی است. بوش در حالی کاخ سفید را ترک کرد که منفورترین رئیس‌جمهور برای شهروندان آمریکایی و جهان است و در آخرین سیاست مخرب خود از جنگ نابرابر و جنایتکارانه اسرائیل در غزه دفاعی رسوا کرد و پرونده زشت کارکرد حکومتی خود را قطورتر کرد.
واقعیت این است که اوباما باید به اولویت‌بندی مسائل اساسی خود در سیاست حکومتی اهتمام کرده و رویکردهای خود را بیان کند. آمریکا در چهار ماه گذشته بیش از 2 میلیون فرصت شغلی را از دست داده و تولید ناخالص ملی‌اش به حداقل خود در دهه‌های اخیر رسیده و هرگونه طرح اصلاحی برای خروج از بحران فزاینده مالی، مستلزم مولفه‌های داخلی...
و همکاری جامعه جهانی و قدرت‌های مالی بین‌المللی است و این همکاری باید در سایه نوعی سیاست تشنج‌زدایی و پرهیز از سیاست‌های جنگی گذشته و ارائه تصویری معتدل از رویکردهایش در تعامل با مسائل جهانی باشد. با اینکه اوباما از قبل اولویت خود را در افغانستان معرفی کرده و سیاست کاهش نیرو و خروج از عراق طی 18 ماه را عنوان کرده ولی بحران‌سازی اسرائیل در غزه و ارتکاب جنایات جنگی در 22 روز جنگ، بر مشکلات اوباما افزود. اوباما ناچار شد در نخستین تماس خارجی، با ابومازن تماس گرفته و بر عزم جدی آمریکا برای حل بحران فلسطین تاکید کند. روشن است که این موضع اوباما برخاسته از نگرانی از تحولات جاری در خاورمیانه است که فقدان اهتمام به آن، کشورهای عربی مرتجع را نیز به ناچار از جرگه هم‌پیمانی با آمریکا و اسرائیل خارج خواهد کرد و بر پیچیدگی اوضاع خواهد افزود. بویژه اینکه اسرائیل در هفتمین جنگ خود در مقابل مقاومت فلسطینی، سرافکنده و ناتوان از کسب پیروزی است و برآیند حاصل از تمامی مولفه‌های مربوط به نتایج جنگ غزه، موازنه قوا و معادله قدرت در خاورمیانه را هم متاثر خواهد کرد.
با اینکه فرماندهان نظامی اسرائیل در تنگنای وقت برای کسب پیروزی محدود در غزه بودند، مقامات آمریکایی و مرتبط با اوباما بر ضرورت پایان و توقف جنگ تاکید کرده و اسرائیل را ناچار به پذیرش آتش‌بس کردند. فضا و موج جهانی افکار عمومی که به جنایات اسرائیل در غزه واکنش نشان داده، می‌تواند برای رژیم صهیونیستی و دولت اوباما هزینه‌های حساب‌نشده‌ای ایجاد کند. این در حالی است که اوباما نیازمند فضایی مثبت در خاورمیانه است و آماده پذیرش چالش‌های جدید نیست، لذا در کنار تعهدات امنیتی به اسرائیل برای کنترل ورود سلاح برای مقاومت در غزه، بر بازگشایی گذرگاه‌های غزه نیز تاکید دارد. این تمایل در اروپا و نشست بروکسل نیز ثبت شده و وزرای خارجه اروپایی به خانم ليوني همین امر را منتقل کرده‌اند و قول همکاری برای حضور ناوگان جنگی در سواحل غزه و کمک‌های فنی و تجهیزاتی برای جلوگیری از فعالیت تونل‌های نوار مرزی رفح را داده‌اند. بازسازی چهره آمریکا در انظار عمومی جهانی باید با نوعی تجدید نظر در سیاست‌های حکومت بوش همراه باشد و اوباما در نخستین فرمان ریاستی خواستار تعطیلی زندان گوانتانامو و محاکمات آن شده و زندان‌های سری سازمان سیا در سراسر جهان را نیز عامل تامین امنیت و اقتدار آمریکا نمی‌داند، بلکه به‌عنوان رفتاری تخریبگر چهره آمریکا می‌داند.
این تجدید نظرطلبی اوباما که چاره‌ای جز آن نیز وجود ندارد، بنا به افزایش چالش‌های جاری در خاورمیانه، با سیاست‌های جدید همراه شده است. اوباما برخلاف بوش بر امکان ارتباط با حماس برای مدیریت مشکلات موجود در فلسطین نیز اذعان کرده است. البته توصیه نخبگان و کارشناسان آمریکایی این است که از مدل دهه 70 در تعامل با عرفات و «ساف» استفاده شده و دستگاه اطلاعاتی آمریکا را مسؤول این ارتباط قرار دهد. به نظر می‌رسد، مشکلات اوباما و رژیم صهیونیستی و کشورهای مرتجع عربی بیش از این است و با ورشکستگی ابومازن که عمر سیاسی‌اش به پایان رسیده، چاره‌ای جز همزیستی با حماس و مقاومت در فلسطین ندارند و این همان رویکردی است که در اتحادیه اروپا نیز ملاحظه می‌شود و دستگاه دیپلماسی فرانسه پیش‌قراول ارتباط با حماس شده است.
این تلاش برای اصلاح سیاست‌های دوره بوش درباره عراق نیز وارد بحث‌های جدید شده است. با اینکه ژنرال پترائوس و ژنرال اودیرنو و برخی از فرماندهان نظامی خواستار طولانی‌تر کردن زمان عقب‌نشینی از عراق بودند و پیش‌نویس‌هایی نیز برای ارائه به اوباما تهیه شده است ولی مجموعه شرایط اوباما در داخل آمریکا یا در مولفه‌های امنیتی- سیاسی خاورمیانه و متغیرهای مرتبط با قدرت‌های جهانی، گزینه‌های دیگری را برای اوباما اولویت داده است. سفر بایدن به عراق در روزهای پایانی حکومت بوش، آخرین رایزنی با نظامیان آمریکایی برای تصمیم مناسب در سرعت عقب‌نشینی از عراق بود و تلویح‌های موجود، نشان از تمایل اوباما برای خروج سریع‌تر از عراق است که آن را تحت عنوان «عقب‌نشینی مسؤولانه» در سخنرانی خود بیان کرد. این رویکرد اوباما مستلزم تسریع در گفتمان با سوریه و ایران خواهد بود تا ضمن ایجاد ترتیبات لازم امنیتی در عراق، مقدمه‌ای برای تعامل با ایران در حوزه افغانستان باشد. هرگونه عدم توازن در سیاست‌های گفتمانی آمریکا با ایران در عرصه عراق یا فلسطین یا لبنان موجب تخریب پل‌های ارتباطی و امیدوارانه در حوزه افغانستان خواهد بود و بر هزینه‌های استراتژیک آمریکا در افغانستان و پاکستان خواهد افزود.
اوباما با تعیین جورج میچل، به‌عنوان نماینده ویژه در امور خاورمیانه، گام دیگری برای اصلاح سیاست‌های دوره بوش برداشته که از یکسو به اعتمادسازی در کشورهای منطقه توجه دارد ولی از سوی دیگر به واکنش و عکس‌العمل لابی صهیونیست‌ها و رژیم صهیونیستی منجر خواهد شد. میچل با مواضع قبلی‌اش در انتقاد از برخی سیاست‌های رژیم صهیونیستی و رفتارهای افراطی نظامی آن در سرکوب فلسطینی‌ها، مطلوب اسرائیل نیست و با قدرت‌یابی نتانیاهو در انتخابات 10 فوریه، بر شدت این چالش افزوده خواهد شد. تعیین هولبروک به‌عنوان نماینده اوباما در امور افغانستان و پاکستان نیز که معمار پیمان دیتون در بوسنی است، نشان از رویکرد اوباما برای مدیریت بحران در این منطقه است و حل مشکل در دستور کار اوباما نیست. اگرچه این رویکرد نیز نوعی عقب‌نشینی و اصلاح سیاست‌های بوش تلقی می‌شود ولی راه دشوار بازسازی چهره و سیاست‌های آمریکا را در خاورمیانه و شبه‌قاره با سختی به پیش خواهد برد.