بوندسلیگا آغاز شد به گونهای که طی 10 سال گذشته هرگز آغازش چنین پراهمیت پنداشته نمیشد. بوندسلیگا حتی در دوران افولش بهخاطر گلهای فراوان، چهرهها و باشگاههای باهویت و دیوانگی هواداران همیشهحاضرش اعتبار داشت و حالا همه اینها در کنار شکوفایی دوباره فوتبال ژرمنها به لطف پشتوانه اقتصادی باثباتتر و اقتصاد فوتبالی باحساب و کتابترشان نسبت به سایر رقبای اروپایی، بوندسلیگا را 3 دهه پس از روزهایی که مهمترین لیگ فوتبال جهان شناخته میشد، به عنوان قطبی دوباره ظهور کرده معرفی میکند. روزی روزگاری در میانه دهه 80 در یکی از دبیرستانهای مرکزی مونیخ، یک معلم زبان لاتین پابه سن گذاشته بود که «هانسی هل» نامیده میشد. او چیزی فراتر از یک آدم لکنتزبانی بود و در حقیقت یک نوک زبانی پیس پپسی تمام عیار بود، از آنهایی که موقع حرف زدن سیلی از مایعی گرم را مثل چشمه جوشان آب گرم از دهانشان به صورت طرف مقابل قی میکنند.
آقای هل یا آنطور که خود ژرمنها میگویند «هر هل»، علاوه بر این یکی از آن دبیران عبوس و سختگیر بود طبیعتا به روی خودش هم نمیآورد که چنین عیب خیس و نامطبوعی دارد. یک روز یک آدم بیچاره که از بخت بد در ردیف جلوی کلاس آماج باران آب دهان استاد قرار گرفته بود، تصمیم به مقابله به مثل گرفت. دفعه بعد او درست پای تریبون «هر هل» نشست و یک چتر را باز کرد و درست جلوی صورت استاد گرفت.
این داستان واقعی است اما آنچه غیرواقعی است شایعات مخربی است که ژورنالیستهای فوتبالی ساکسون سفلی (منطقهای که وولفسبورگ در آن قرار دارد) را با عینکهای دودی به شکل «روی اوربیسون» (خواننده «نابینانمای» راک) در کنفرانسهای مطبوعاتی تجسم میکنند از ترس اینکه مبادا توسط مربیان کور شوند. اگر منصف باشیم میبینیم ماجرا کاملا عکس این است؛ تلألو مافوق طبیعی استیو مکلارن چنان تمام و کمال جلوه کرده که گویا رسانههايآلمانی تاکنون چنین ساختار مستحکمی را ندیده بودند. سرمربی سابق انگلستان این روزها به شکلی بسیار قابل قبولتر از قبل مخاطبانش را به کلی مات و مبهوت کرده است. او در کنار شرم ذاتی دوستداشتنیاش خودش را یک جور مربی خوش مسافرت با نهایت اعتماد به نفس به برنده بودن هم جا زده است.
جمعه شب مک لارن یا به قول روزنامه «زود دویچه سایتونگ»، «پرچمداری از یورکشایر» به عنوان نخستین مربی انگلیسی بوندسلیگا بر نیمکت آلیانز آرنا جلوس کرد، البته به عنوان میهمان. او پیش از بازی افتتاحیه فصل جدید بوندسلیگا در مونیخ که به خاطر رویارویی قهرمانان 2 فصل اخیر بوندسلیگا، وردربرمن و بایرنمونیخ حساسیتی دوچندان یافته بود، میگفت: «این برای من افتخاری است». حقیقت هم این بود که احساس او در آن لحظه در وصف نمیگنجید. حسی آکنده از افتخار برای یک مربی با نبوغ در حدواندازه بینالمللی که ایدههای جدیدی را همراه با سبکی نو برای یک جمع خانوادگی و در واقع خانواده فولکس واگن، به ارمغان آورده است، برای تیمی مثل وولفسبورگ که به دفاع خللناپذیرش شهرت دارد نه فوتبالی ناب و دلپذیر. حالا دیگر باید روزگار تلخ او در رأس پروژه شکست بهترین 11 نفر فوتبال جزیره را بخشید یا به فراموشی سپرد. در سنت فوتبال آلمان هم تنها مسابقه بعدی است که به حساب میآید، نه گذشتهها. علاوه بر این مربیان خارجی غیرآلمانیزبان هنوز بشدت فاخر و نخبه ارزشگذاری میشوند چون لابد از نظر آلمانها میتوانند به زبانهایی جدید صحبت کنند! این انگلیسی 49 ساله در حال حاضر سخت درگیر فراگیری زبان است. فعلا همه نشستهای خبری و مصاحبههایش به زبان انگلیسی برگزار میشود. مکلارن سعی میکند از عمد آرام و شمرده صحبت کند و گاهی کلماتش را با ژستهای مفهومی ادا میکند تا طبق سنت بریتانیاییهای سفر کرده به 4 گوشه جهان، حرفش را به کرسی بنشاند. اما برای گوشهای آلمانی، او صدایی دلپذیر و کلامی عارفانه دارد و مخاطبانش عاری از ژستهای وطنپرستانه پای حرفهایش مینشینند. او هم میداند که چگونه با هوشمندی جملات متواضعانه بر زبان آورد که قبلا کسی از زبان مردان فوتبالی بومی نشنیده باشد: «بوندسلیگا لیگی در حال رشد است. نه فقط از بعد اقتصادی یا به خاطر ورزشگاههای جدید و جمعیت مشتاق بلکه بهخاطر کیفیتش». او حتی سعی میکند توصیفش را با یک مثال کامل کند: «به همین خاطر است که برخی از بهترین بازیکنان جهان جلب آن (بوندسلیگا) شدهاند».
البته کسی هم نمیخواهد روی او را زمین بیندازد و یادآوری کند که حتی بهترینهای آلمان در جامجهانی گذشته هم خود جلب لیگهای دیگر شدهاند. مثل سامی خدیرا و مسعوت اوزیل که به لالیگا پیوستهاند.
مکلارن سعی میکند به شور پس از جام آفریقایجنوبی در فوتبال ژرمنها بها بدهد. در حال حاضر بزرگترین نام حاضر در بوندسلیگا «اریک ماکسیم چوپو موتینگ» است، البته به لحاظ تعداد کلمات. اما در واقع سرو کله نامهای باشکوه دوباره در بوندسلیگا پیدا شده است. شالکه به شکلی معجزهآسا اسطوره رئالمادرید، رائول گونسالس را شکار کرده است، مهاجمی که در بازیهای پیشفصل بسیار خطرناک به نظر آمد. میشائیل بالاک هم به خانهاش بایرلورکوزن بازگشته تا کارمندان کمپانی بایر را به وجد آورد. این ژنرال 33 ساله پس از واگذار کردن بازوبند نشنال مانشافت به فیلیپلام حالا به دنبال ثابتکردن خیلی چیزهاست.
با این وجود شنیده میشود فعالیتهای تجاری گسترده فشار روی بازگشت تمام و کمال این هافبک بزرگ را افزایش داده است.
وولفسبورگ هم با آنکه در خرید دیهگو از یووه ناکام ماند ولی دستکم یک خرید امیدوارکننده داشت. مابقی باشگاهها اما پول اندکی خرج کردند. بایرن متمولترین باشگاه ژرمنها با گردش مالی 350 میلیون یورویی، سال گذشته حتی یک بازیکن جدید هم نخرید.
کارل هاینتس رومنیگه، مدیر اجرایی باواریاییها هشدار داده است که فوتبال آلمان با تهدیدی به نام عدم درآمدزایی جز از طریق حق پخش تلویزیونی مواجه است که تازه همین رقم حدود 450 میلیون یورویی برای تمام باشگاههای بوندسلیگای یک به یک سوم درآمد حق پخش لیگ برتر انگلستان هم نمیرسد. تنها راهحل افزایش حق پخش تلویزیونی است اما افزایش بها در این زمینه هم کار دشواری است چون لیگ حرفهای آلمان از هر 2 جبهه تحت فشار است. از یک طرف رسانههای داخلی آلمان توانمندی شبکه اسکای، صاحب فعلی حقپخش بوندسلیگا را برای پرداخت بهایی قابل ملاحظه ندارند و از طرف دیگر لایههای سیاسی آلمان در کار شعبه آلمانی اسکای (که در اصل شبکهای انگلیسی است) کارشکنی میکنند و در کل برند بینالمللی بوندسلیگا در بازار جهانی تبلیغات، برندی ضعیف و بالطبع ارزان محسوب میشود.
«هزینه کامیکازهای» یا «انتحاری» که الکس فرگوسن در رابطه با ولخرجی باشگاههای فوتبال مطرح کرد، اگرچه بشدت خطرناک است ولی در ضمن باعث جذابیتهایی میشود که در روشهای مقتصدانه اداره باشگاهها شاهد آن نیستیم. آدمهای اندکی هستند که علاقهمند به تماشای اصول مقتصدانه خانهداری باشند.
پارسال رکورد میانگین تماشاگران حاضر در ورزشگاهها در بوندسلیگای یک به مرز 42 هزار نفر رسید که امسال هم شاید تکرار شود ولی علاقه ژرمنها به استادیوم رفتن تقریبا هیچ ارتباطی با کیفیت نمایش فوتبال یا شانس تیمشان برای بردن جوایز قهرمانی ندارد.
حتی بزرگترین ضعف ساختاری همیشگی بوندسلیگا یعنی نبود یک قطب دوم قدرتمند همیشه حاضر برای به چالش کشیدن سلطه ناسالم مونیخیها، خود تبدیل به یک عامل فروش برای فوتبال آلمان شده است چون هر 17 تیم بوندسلیگا در کنار بایرن در آغاز هر فصل خودشان را نامزد صعود به لیگ قهرمانان فصل بعد بهعنوان تیم دوم یا سوم میدانند. رقابت برای صعود به جام یوفای سابق یا لیگ اروپای جدید حتی از این هم داغتر شده است چون هدفی در دسترستر است و بهعلاوه پس از افزایش سهمیه 3 تایی آلمان در لیگ قهرمانان به 4 سهمیه، یک رقیب گردنکلفت برای صعود به لیگ اروپا برای وسط جدولیها کمتر میشود.
تیم لوئیس فانخال با فاصله بهترین تیم است ولی همین تیم بدون آرین روبن که دست کم 2 ماه پس از بازگشت از جامجهانی بهخاطر گرفتگی عضله پای چپ حاشیهنشین است، تبدیل به یک تیم نیمه شکستناپذیر شده است و ادامه کار بدون روبن برای فان خال بسیار دشوار خواهد بود. در این بین هامبورگ و وردربرمن تنها تیمهایی هستند که میتوانند در مقابل بایرن مقاومتی جدی داشته باشند ولی در عمل شاید میزان مقاومت آنها بسیار کمتر از حد تصور باشد.
در انتهای جدول هم سان پائولی تازهوارد، تیم همشهری هامبورگ که از محلههای كثيف این بندر شمالی میآید، با اینکه قصهای شبیه بازگشت افسانهای کایزرسلاترن عصر اتورههاگل و قهرمانیشان بلافاصله بعد از صعود در اوایل دهه 90 ساز کرده اما به نظر نمیرسد این قصه رنگی از حقیقت داشته باشد. با همه اینها مثل هر فصل دیگری میتوان انتظار جشنوارهای بیپایان از گلها را در این فصل بوندسلیگا داشت.
به این جذابیت عوامل دیگری مثل هویت جذاب تیمها و دیوانگیهای بیخطر هواداران آلمانی را بیفزایید. درست است که آغاز بوندسلیگا برای تنها انگلیسی حاضر در آن استیو مک لارن، خیلی خوشیمن نبود و او اسیر انتقام فان خال شد که به نمایندگی از دیگر مربیان هلندی مرد انگلیسی را شکست داد. مک لارن نخستین مربی خارجی در اری دیویزیه، لیگ برتر هلند بود که فصل گذشته پس از 20 سال در کشوری که به صادرات مربیان و سبکهای فوتبال شهرت جهانی یافته، قهرمان میشد. از نظر مربیان حسود هلندی بویژه کسانی مثل فان خال که از مکتب آژاکس برخاستهاند، گناه مک لارن وقتی بیشتر میشود که او با توئنته کوچک بزرگان فوتبال نارنجی را پس میزند و بر قله اری دیویزیه تکیه میزند. اما حساسیتهای تقابل پنهان فانخال – مکلارن در قالب دیدار بایرن – وولفسبورگ به همین جا ختم نمیشود چرا که خود فان خال 2 فصل پیش بدعتشکنی در فوتبال هلند را با قهرمان ساختن آ.زد. آلکمار آغاز کرده بود.
به هر حال او نخستین ضرب شستش را به معلم آنگلوساکسون که بدون چتر معروفش به آلیانز آرنا آمده بود نشان داد اما بعید است لبخند دائمی مک لارن به مثابه لبخند گربه چشایری آلیس در سرزمین عجایب به این زودیها در آسمان بوندسلیگا محو شود، آسمانی که هواشناسان آلمانی آن را برای یک سال آینده آفتابی آفتابی پیشبینی میکنند.
جشن گل هوفنهایم مقابل برمن
فصل جدید رقابتهای بوندسلیگا، جمعهشب با پيروزي بايرن مونيخ بر وولفسبورگ آغاز شد.
نتایج دیدارهای برگزار شده در هفته اول رقابتهای بوندسلیگا بدین ترتیب است:
کلن یک- کایزرسلاترن 3
گلها:
نواکوویچ (8) برای کلن و لاکیچ (70 و 84) و ایلیسوویچ (88) براي کایزرسلاترن
فرایبورگ یک- سنت پائولی 3
گلها:
سیسه (78) برای فرایبورگ و بول (83)، سوکوتا- پاسو (89) و بارتلس (90) برای سنت پائولی
هانوفر 2- آینتراخت فرانکفورت یک
گلها:
رائوسش (21) یا (75) برای هانوفر و کوهلر (27) برای آینتراخت
هوفنهایم 4- وردربرمن 1
گلها:
با (20)، ام لاپا (37)، ایبیسوویچ (41) و صالحوویچ (43) برای هوفنهایم و فرینگس (3، پنالتی) برای برمن
مونشن گلادباخ یک- نورنبرگ یک
گلها:
ایدریسو (31) برای گلادباخ و هگلر (15) برای نورنبرگ
پيروزي رود بر رائول
گلهای فاننیستلروی، هامبورگ را به پیروزی رساند. یکی از جذابترین مصافهای هفته اول رقابتهای بوندسلیگا، بدون شک مصاف 2 تیم شالکه و هامبورگ بود. رویارویی رود فاننیستلروی و رائول گونسالس، 2 ماشین گلزنی که چند سالی در رختکن رئال در کنار هم توپ میزدند، بر جذابیت این بازی پرهیجان میافزود و در جریان این دیدار، رود فاننیستلروی 2 گل برای هامبورگ زد تا تیمش را مقابل تیم رائول پیروز کند.