جمشید حیدری که تنها چند ماه پس از آغاز جنگ تحمیلی در سال 59 فیلم «مرز» را مقابل دوربین برد در گفت‌وگویی به مرور خاطرات و اظهار ناگفته‌ها پرداخت. وی با اشاره به ساخت این فیلم گفت: در سال 57 در شرایط مبارزات قبل از انقلاب که دوربین‌ها را زمین گذاشتیم، سوژه‌ای برای ساخت فیلم وجود نداشت و سینما از جهتی به جهت دیگر حرکت می‌کرد و من هم که فیلمی به نام «مرگ قو»را در گذشته ساخته بودم و در محاق سانسور مهجور مانده بود، سعی می‌کردم با بچه‌های دیگر، کمر سینمای شریف را صاف نگه داریم. وی ادامه داد: باید تمرین می‌کردیم تا به یک چشم‌انداز خوب برسیم و در سال 58 فیلم «کرکس‌ها» را ساختم و اکران آن را با یک سئانس در روز شروع کردیم و نگران بودیم ممکن است مردم روی خوشی به سینما نشان ندهند و بعد از یک هفته سئانس‌های آن را افزایش دادیم. در این فضا تصمیم گرفتیم به سراغ سوژه‌های اجتماعی برویم و همزمان با جست‌وجو برای پیدا کردن لوکیشن فیلمی به نام «طلایه‌دار»، در شهریور 59 صدایی از جنگ به گوش رسید و در همان ایام در هواپیما با سربازی زخمی روبه‌رو شدم. این کارگردان سینما در گفت‌وگو با ایسنا افزود: رشادت‌های این سرباز که حامل نامهای از مرز به سمت پادگان بوده و توسط گشتی‌های عراقی زخمی شده بود بسیار مرا تحت تاثیر قرار داد و جرقه ساخت فیلم «مرز» در ذهنم زده شد. دیدم بعد از جریانات بعد از انقلاب که بسیار مهم بود ما وارد جریان دیگری شده‌ایم که دوربین سینما می‌تواند آن را نگاه کرده و بررسی کند. وی با بیان اینکه هیچ تصویری از جنگ در ذهنش نداشته است، خاطرنشان کرد: سرباز از دهکده‌ای مرزی سخن می‌گفت و همان را در ذهنمان متصور شدیم. در آبان ماه به همراه سیروس الوند نگارش فیلمنامه را آغاز کردیم و در حالی که استودیوها تعطیل شده بودند شرایط ساخت فیلم را با سختی در آذرماه فراهم کردیم و تصمیم گرفتیم با هزینه یک فیلم سیاه و سفید، این کار رنگی را به سرانجام برسانیم. حیدری ادامه داد: اول اسفند 59 فیلمبرداری آغاز شد و بعد از یک ماه به پایان رسید و در حین کار بعد از سقوط از یک صخره بشدت آسیب دیدم و بیش از یک هفته فلج شدم. اما شوق و انگیزه ساخت این فیلم باعث شد مشکلات را پشت سر بگذاریم و فیلم «مرز» به‌عنوان نخستین فیلم جنگی و آغازگر یک حرکت جدید ساخته شود. وی به اکران این فیلم اشاره کرد و گفت: فیلم در تابستان سال 60 اکران شد و اکران فیلم در تهییج افکار عمومی بسیار تاثیر داشت و همه تماشاگران این فیلم با شعار «مرگ بر صدام» از سینما خارج می‌شدند و در حالی که آن موقع حداکثر فروش یک فیلم 500 تا 600 هزار تومان بود، «مرز» با بلیت 15 ریال نزدیک به 5/2 میلیون تومان فروخت و 3 ویژگی را با خود برای سینمای ایران به همراه داشت. یکی ساخت فیلم‌های جنگی آغاز شد، دوم باعث رنگی شدن فیلم‌ها شد و تهیه‌کننده بخش خصوصی وارد مرحله حرفه‌ای سینما شد. حیدری با بیان اینکه زدن نخستین استارت برای تولید فیلم جنگی جرات بسیاری می‌خواست، تصریح کرد: آن زمان بسیار جوان بودم و احساس می‌کردم هر ایرانی یک سهم در جنگ دارد و با همه کم‌تجربگی در شناخت جنگ فقط شروع کردن برایمان مهم بود. اما در مجموع از ساخت آن فیلم راضی هستم و معتقدم این فیلم تعهد خودش را انجام داد. این کارگردان که بعد از «مرز» 3 فیلم جنگی دیگر به نامهای «فرار»، «هفت گذرگاه» و «حماسه قهرمانان» را ساخت، اظهار داشت: در زمان «مرز»، جنگ اصلی‌ترین دغدغه ما بود و همه این تجربه‌ها لازم بود تا سینما شرایط و شکل واقعی خودش را پیدا کند. وی خاطرنشان کرد: در گذشته نیروهای تولید با تمام اشتباهاتی که ممکن بود به لحاظ عدم تجربه داشته باشند اما صادقانه کمر سینمای سالم را صاف نگه می‌داشتند که اینها الان آسیب دیده‌اند. ما هم همین هستیم و حتی الان برای پخش فیلم‌مان مشکل داریم و اگر به پخش‌کننده هم بدهیم سر فیلم را زیر فیلم‌های دیگر می‌برند و آدمی مانند من بعد از 4 دهه فیلمسازی بشدت گرفتار است و اینگونه آدمی را منزوی می‌کنند.
ناگفته‌های کارگردان نخستین فیلم دفاع مقدس سینمای ایران
«مرگ بر صدام» تماشاگران در سالن سینما
جمشید حیدری که تنها چند ماه پس از آغاز جنگ تحمیلی در سال 59 فیلم «مرز» را مقابل دوربین برد در گفت‌وگویی به مرور خاطرات و اظهار ناگفته‌ها پرداخت. وی با اشاره به ساخت این فیلم گفت: در سال 57 در شرایط مبارزات قبل از انقلاب که دوربین‌ها را زمین گذاشتیم، سوژه‌ای برای ساخت فیلم وجود نداشت و سینما از جهتی به جهت دیگر حرکت می‌کرد و من هم که فیلمی به نام «مرگ قو»را در گذشته ساخته بودم و در محاق سانسور مهجور مانده بود، سعی می‌کردم با بچه‌های دیگر، کمر سینمای شریف را صاف نگه داریم. وی ادامه داد: باید تمرین می‌کردیم تا به یک چشم‌انداز خوب برسیم و در سال 58 فیلم «کرکس‌ها» را ساختم و اکران آن را با یک سئانس در روز شروع کردیم و نگران بودیم ممکن است مردم روی خوشی به سینما نشان ندهند و بعد از یک هفته سئانس‌های آن را افزایش دادیم. در این فضا تصمیم گرفتیم به سراغ سوژه‌های اجتماعی برویم و همزمان با جست‌وجو برای پیدا کردن لوکیشن فیلمی به نام «طلایه‌دار»، در شهریور 59 صدایی از جنگ به گوش رسید و در همان ایام در هواپیما با سربازی زخمی روبه‌رو شدم. این کارگردان سینما در گفت‌وگو با ایسنا افزود: رشادت‌های این سرباز که حامل نامهای از مرز به سمت پادگان بوده و توسط گشتی‌های عراقی زخمی شده بود بسیار مرا تحت تاثیر قرار داد و جرقه ساخت فیلم «مرز» در ذهنم زده شد. دیدم بعد از جریانات بعد از انقلاب که بسیار مهم بود ما وارد جریان دیگری شده‌ایم که دوربین سینما می‌تواند آن را نگاه کرده و بررسی کند. وی با بیان اینکه هیچ تصویری از جنگ در ذهنش نداشته است، خاطرنشان کرد: سرباز از دهکده‌ای مرزی سخن می‌گفت و همان را در ذهنمان متصور شدیم. در آبان ماه به همراه سیروس الوند نگارش فیلمنامه را آغاز کردیم و در حالی که استودیوها تعطیل شده بودند شرایط ساخت فیلم را با سختی در آذرماه فراهم کردیم و تصمیم گرفتیم با هزینه یک فیلم سیاه و سفید، این کار رنگی را به سرانجام برسانیم. حیدری ادامه داد: اول اسفند 59 فیلمبرداری آغاز شد و بعد از یک ماه به پایان رسید و در حین کار بعد از سقوط از یک صخره بشدت آسیب دیدم و بیش از یک هفته فلج شدم. اما شوق و انگیزه ساخت این فیلم باعث شد مشکلات را پشت سر بگذاریم و فیلم «مرز» به‌عنوان نخستین فیلم جنگی و آغازگر یک حرکت جدید ساخته شود. وی به اکران این فیلم اشاره کرد و گفت: فیلم در تابستان سال 60 اکران شد و اکران فیلم در تهییج افکار عمومی بسیار تاثیر داشت و همه تماشاگران این فیلم با شعار «مرگ بر صدام» از سینما خارج می‌شدند و در حالی که آن موقع حداکثر فروش یک فیلم 500 تا 600 هزار تومان بود، «مرز» با بلیت 15 ریال نزدیک به 5/2 میلیون تومان فروخت و 3 ویژگی را با خود برای سینمای ایران به همراه داشت. یکی ساخت فیلم‌های جنگی آغاز شد، دوم باعث رنگی شدن فیلم‌ها شد و تهیه‌کننده بخش خصوصی وارد مرحله حرفه‌ای سینما شد. حیدری با بیان اینکه زدن نخستین استارت برای تولید فیلم جنگی جرات بسیاری می‌خواست، تصریح کرد: آن زمان بسیار جوان بودم و احساس می‌کردم هر ایرانی یک سهم در جنگ دارد و با همه کم‌تجربگی در شناخت جنگ فقط شروع کردن برایمان مهم بود. اما در مجموع از ساخت آن فیلم راضی هستم و معتقدم این فیلم تعهد خودش را انجام داد. این کارگردان که بعد از «مرز» 3 فیلم جنگی دیگر به نامهای «فرار»، «هفت گذرگاه» و «حماسه قهرمانان» را ساخت، اظهار داشت: در زمان «مرز»، جنگ اصلی‌ترین دغدغه ما بود و همه این تجربه‌ها لازم بود تا سینما شرایط و شکل واقعی خودش را پیدا کند. وی خاطرنشان کرد: در گذشته نیروهای تولید با تمام اشتباهاتی که ممکن بود به لحاظ عدم تجربه داشته باشند اما صادقانه کمر سینمای سالم را صاف نگه می‌داشتند که اینها الان آسیب دیده‌اند. ما هم همین هستیم و حتی الان برای پخش فیلم‌مان مشکل داریم و اگر به پخش‌کننده هم بدهیم سر فیلم را زیر فیلم‌های دیگر می‌برند و آدمی مانند من بعد از 4 دهه فیلمسازی بشدت گرفتار است و اینگونه آدمی را منزوی می‌کنند.
ارسال نظر
پربیننده