وقتی در این شنبه ۱۶۰ میله سوختی 6 ضلعی از انباری به سالن راکتور نیروگاه اتمی بوشهر آورده می‌شود کمی شبیه بریدن نوار هنگام افتتاح اتوبان است. سازمان انرژی اتمی روسیه (روس اتم) که این راکتور را در بوشهر ساخته و میله‌های سوختی را تحویل داده، به تازگی اعلام کرد که این رویداد نشاندهنده پایان دوره آزمایشی و شروع به‌کارگیری است. تا این نیروگاه که احتمالا جنجالی‌ترین راکتور از میان ۴۴۱ نیروگاه اتمی در جهان است، بتواند واقعا برق تولید کند باز هم چند ماهی طول می‌کشد. اما درباره اهمیت زیاد سیاسی و روانی مراسم افتتاحیه که سرگئی کرینکو، رئیس روس اتم هم برای حضور در آن از مسکو عازم تهران شده بود، نمی‌توان حق مطلب را ادا کرد. مقام‌های رسمی ایران با اشتیاق تاریخچه پرتلاطم این طرح حیثیتی را بازگو می‌کنند و شکوه دارند که شرکت نیروگاهی آلمانی اونیون، سرمایه‌گذاری مشترک زیمنس و آ اِ گ، بعد از انقلاب اسلامی در سال ۱۹۷۹ نیروگاه اتمی را که ایران از زمان شاه درخواست کرده بود، نساخت. آنها ناخشنود هستند که جهان با سکوت خود اجازه داد دیکتاتور عراق، صدام حسین در جنگ بین سال‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۸۸ یک مجموعه را تا ۸۵ درصد و مجموعه دیگر را تا ۶۰ درصد، هر دو شبیه مجموعه‌های نیروگاه اتمی بیبلیس در ایالت هسن آلمان، با خاک یکسان کند. علاوه بر این، ایران فشارهای آمریکا را عامل به تاخیر افتادن راه‌اندازی نیروگاه بوشهر می‌داند، در حالی که روسیه در ابتدای سال ۱۹۹۲ متعهد شده بود بر ویرانه‌های مجموعه اول یک راکتور آب سنگین به الگوی شوروی بسازد تا این نیروگاه در سال 2007 به شبکه بپیوندد. برای ایران راه‌اندازی نیروگاه بوشهر پس از 35 سال به معنای «مقاومت پرثمر» در برابر غرب، «خودکفایی» و دستیابی به حق ایران برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای است و خلاصه اینکه، پیروزی بزرگ بر آمریکا و غرب و همه تحریم‌ها و در عین حال سندی بر کارآیی نظام سیاسی جمهوری اسلامی. بسیاری از ایرانی‌ها نیز این گنبد سفید نیروگاه را نشان غرور ملی و پیشرفت فنی می‌دانند. اکثر ایرانیان از انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز حمایت می‌کنند. اما تندروهایی مانند جان بولتون، سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل آخرین فرصت را برای ممانعت از برنامه هسته‌ای ایران در حال از دست رفتن می‌بینند از این رو بود که وي در اظهارنظر اخیر خود گفته است: «اسرائیل فقط چند روز فرصت دارد راکتور بوشهر را بمباران کند». به گفته وی، بعد از چند روز خطر بسیار زیاد می‌شود، زیرا ممکن است براثر بمباران، مواد رادیواکتیو آزاد شود. برعکس، ارزیابی دیپلمات‌های غربی منطقی‌تر و واقع بینانه‌تر است. وزارت خارجه آلمان در همین زمینه اعلام کرده که راه‌اندازی بوشهر «در زمره فعالیت‌های هسته‌ای حساس نیست که شورای امنیت برای ایران ممنوع کرده» و اتحادیه اروپا و اعضای دائم شورای امنیت نیز بر همین عقیده‌اند. آمریکا از مخالفت اصولی خود با این طرح در همان زمان جورج بوش دست برداشته بود. این کار به مذاق بولتون و همفکرانش که آن زمان در قدرت بودند خوش نیامده بود. روس‌ها با ایران قرار گذاشته بودند نه فقط میله‌های سوختی جدید تحویل دهند که مصرف‌شده‌ها را هم پس بگیرند. بدین ترتیب جلوی دستیابی ایران به پلوتونیوم گرفته می‌شد. کارشناسان مستقل مانند دیوید آلبرایت از موسسه علوم و امنیت بین‌المللی در واشنگتن سوء‌استفاده ایران از میله‌های سوخت را نامحتمل ارزیابی کرده‌اند. علاوه بر این، بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر نیروگاه نظارت دارند. از این گذشته در جریان تولید برق علاوه بر پلوتونیوم ۲۳۹ که قابل استفاده در سلاح اتمی است، ایزوتوپ‌های دیگری هم ایجاد می‌شود که برای هدف‌های نظامی مناسب نیستند. اگر قرار باشد ایران راکتور را به گونه‌ای به کارگیرد که حداکثر میزان پلوتونیوم را تولید کند، زود به چشم می‌آید. به‌علاوه ایران هنوز تاسیسات بازیابی ندارد که پلوتونیوم را جدا کند. اما غرب استدلال دیگری دارد که برای تغییر نظر جورج بوش نیز تعیین کننده بود. به گفته سخنگوی وزارت خارجه آلمان، تغذیه راکتور با میله‌های سوختی از روسیه نشان می‌دهد که ایران نیاز ندارد برای خود ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم ایجاد کند تا بتواند از انرژی هسته‌ای استفاده صلح‌آمیز کند. البته جمهوری اسلامی نظر دیگری دارد. علی اکبر صالحی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی بر این عقیده است که به تعهد کشورهای خارجی نمی‌توان اعتماد کرد و در این زمینه تاریخچه بوشهر را یادآور می‌شود.