سید بهزاد اخلاقی:
دیمیتری مدودف، رئیسجمهور روسیه هفته گذشته برای دومین بار میزبان کشورهای پارسی زبان به جز ایران بود. مدودف در حالی در سوچی واقع در ساحل دریای سیاه میزبان حامد کرزی رئیسجمهور افغانستان، آصف علی زرداری رئیسجمهور پاکستان و امام علی رحمان رئیسجمهور تاجیکستان بود که تجارت مواد مخدر و جنگ علیه تروریسم اصلیترین مساله مورد بحث روسای جمهور کشورهای فوق در روسیه را شامل شد. مدودف در این دیدار استقلال پاکستان و افغانستان را به روسای جمهور 2 کشور تبریک گفت و اظهار داشت، در جهان امروز هیچ دولتی به تنهايی قادر به حل مشکلات بزرگی مانند تروریسم و تجارت مواد مخدر نیست و تمام قدرتهای منطقهای و جهانی باید در این راستا با یکدیگر فعالیت کنند. روسیه یکی از قربانیان مواد مخدر در جهان است و هم مرز بودن با کانون بحران در افغانستان این کشور را نسبت به تحولات در افغانستان بسیار آسیبپذیر کرده است. در این جلسه برای نخستین بار مدودف از استاندارد سازی دوران شوروی و طرحهایی که از استیلای ارتش سرخ به جای مانده دفاع کرد و خواستار بازگشت به آن دوران شد. مدودف در بخشی از سخنانش گفت: مسکو علاقهمند به منطقهای با ثبات است که این مهم در کانون همکاریهای دوجانبه محقق خواهد شد.
در این جلسه روسای جمهور افغانستان، پاکستان و تاجیکستان نیز سخنرانی کردند. این اجلاس از آن جهت حائز اهمیت بود که به نوعی به تغییر رویکرد روسیه نسبت به جنگ افغانستان اشاره داشت. روسیه بعد از خروج از افغانستان در سال 1989 میلادی این کشور را رها کرد اما اکنون با نیروی بیشتری تلاش میکند از راه دور در اوضاع افغانستان دخالت کند. این بازگشت برای آمریکا بسیار خوشایند خواهد بود زیرا غرب با نوعی عقب نشینی از سوی همپیمانان اروپاییاش در ناتو رو به رو است. بزودی حرف و حدیثهایی که از خروج از افغانستان حمایت میکنند تبدیل به واقعیت میشود و آمریکا به همراه برخی از همپیمانانش مانند ترکیه در جبهه نبرد ضدتروریسم تنها خواهد ماند. با توجه به خطر فزایندهای که از سوی تجارت مواد مخدر اکنون مشاهده میشود، روسیه استیلای خود بر جمهوریهای باقیمانده از دوران شوروی در آسیای مرکزی را حفظ کرده و در این رابطه و بر اساس سند همکاری میان روسیه و تاجیکستان روسها باید در سال 2013 میلادی این فرودگاه را تخلیه میکردند اما چنین به نظر میرسد که مسکو در نظر دارد به هر وسیله ممکن به حضور در فرودگاه نظامی خود در این کشور ادامه دهد. رئیسجمهور تاجیکستان با توجه به نیاز به مناسبات حسنه با روسیه، آماده است در قبال افزایش اجاره بهای این پایگاه نظامی به هواپیماهای نظامی روسیه اجازه دهد که مدت بیشتری در این پایگاه حضور داشته باشند، بویژه اینکه رحمان در پایان نشست سوچی در گفت وگو با خبرنگاران تصریح کرده بود: ما آماده امضای اسناد تازه همکاری با روسیه هستیم و دوشنبه آماده همکاری بیش از پیش در همه عرصهها از جمله اقتصادی، نظامی، سیاسی و اجتماعی با روسیه بوده و هیچ مشکلی در زمینه دستیابی به توافق درباره هر یک از این بخشها وجود ندارد. این در حالی است که مدودف و دولت او تلاش میکند از میراث به جای مانده از دوران شوروی نهایت استفاده را ببرد. سرمایهگذاریهای بلند مدت در مقیاس بزرگ در افغانستان از برنامههای دولت روسیه به شمار میرود. آب رسانی به روستاها و کمک به بازسازی نیروگاه برقابی در این کشور از جمله طرحهای بلندپروازانهای است که روسیه آن را با جدیت
دنبال میکند. شرکت روس نفت به صورت فزایندهای در حال کاوش در مناطق شمال افغانستان برای یافتن رگههای گازی است. این سرمایهگذاری مشترک میتواند پولهای زیادی را روانه روسیه کند. تقسیم غنائم جنگ افغانستان باعث میشود روسیه علاقه بیشتری به حضور در این کشور پیدا کند. مسالهای که آمریکا را خشنود خواهد کرد. حضور سنتی روسیه در منطقه و دارا بودن پایگاههای نظامی در بخشهای مختلف آسیای مرکزی و قفقاز، مسکو را در موقعیت برتری نسبت به دیگران در جنگ علیه تروریسم قرار میدهد اما روسیه در مرحله نخست باید از نحوه حضور اقتصادی در این کشور اطمینان حاصل کند.
بسیاری از افغانهایی که اکنون در پستهای دولتی جای گرفتهاند از جمله افرادی هستند که در دوران اتحاد شوروی در این کشور تحصیل کردهاند و به زبان روسی کاملا آشنایی دارند و از حامیان حضور روسیه در کشورشان به شمار میروند. جنگ 9 ساله شوروی در افغانستان خسارات بسیاری را به همراه داشت اما اکنون روسیه نیرویی در افغانستان دارد که به صورت پنهانی ازمنافعش حمایت میکند.