گروه سیاسی: با شروع روند راهاندازی نیروگاه هستهای بوشهر قطعا بحث تامین سوخت این نیروگاه و همین طور دیگر راکتورهایی که قرار است در آینده نزدیک در ایران احداث شود، به یکی از دغدغههای مسؤولان اجرایی کشور تبدیل شده است. هر چند طبق توافق امضا شده فیمابین ایران و روسیه، مسکو متعهد شده تا 10 سال سوخت مورد نیاز این نیروگاه اتمی را تامین کند، با این حال دولتمردان کشورمان باید برای تامین نیازهای بعدی این نیروگاه و همین طور دیگر نیروگاههای هستهای که طرح ساخت آنها در دست بررسی است، چارهای بیندیشند و راه حل بلندمدتی بیابند که به نظر میرسد پیشنهاد اخیر ایران به روسیه برای ایجاد کنسرسیوم سوخت هستهای را باید در همین راستا ارزیابی کرد. رئیس سازمان انرژی اتمی که پنجشنبه به مناسبت هفته دولت در برنامه «صبح به خیر ایران» شبکه یک سیما حضور یافته بود، از پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران به روسیه مبنی بر ایجاد کنسرسیوم سوخت هستهای برای تامین سوخت نیروگاه بوشهر و نیروگاههای آینده خبر داد و گفت: «ما به روسیه پیشنهاد ایجاد کنسرسیومی تحت لیسانس این کشور را دادهایم تا بخشی از کارها در روسیه و بخشی از کارها در ایران انجام شود که مسکو در حال بررسی این پیشنهاد است». اشاره علیاکبر صالحی به انجام بخشی از کار تهیه سوخت در ایران قابل تامل است، چراکه به نظر میرسد درصورت موافقت مسکو با این طرح، میتوان برای همیشه مهر تاییدی بر تداوم غنیسازی اورانیوم در خاک ایران و پذیرش بینالمللی این موضوع زد ضمن اینکه از آن پس هرگونه فشار بر ایران برای تعلیق غنیسازی ناکارآمد خواهد بود. البته رئیس سازمان انرژی اتمی نیز در این رابطه گفت: «ما باید به دنیا توانمندیهای بالقوه و بالفعل خود در تولید اورانیوم و تبدیل آن به مجتمع سوخت هستهای را نشان دهیم، چراکه آن زمان در بحث تجارت بینالمللی، مساله تامین سوخت راحت میشود». صالحی همین طور در بخشی از سخنان خود بار دیگر یادآور شد که ایران قصد ندارد سوخت تمام نیروگاههای خود را در داخل تولید کند. در همین رابطه بود که وی در گفتوگو با ایلنا گفت: «کرینکو حامل پیشنهاد ایران برای تشکیل کنسرسیوم مشترک ایران و روسیه بود و ما امیدواریم که روسها با بررسی این پیشنهاد با ایران همکاری کنند». علی اکبر صالحی با بیان اینکه براساس برنامهریزیهای صورت گرفته، ایران برای تامین نیاز برق کشور، ساخت نیروگاههای جدید را در دستورکار دارد، اظهار داشت: «در سفری که رئیس آژانس اتمی روسیه به ایران داشت، پیشنهادی را برای تشکیل کنسرسیوم مشترک سوخت هستهای 2 کشور نسبت به تامین سوخت نیروگاه بوشهر و نیروگاههای جدید مطرح کردیم که طرف روس همچنان در حال بررسی این موضوع است».
تولید صفحه سوخت تا شهریور 1390
معاون رئیس جمهور در بخش دیگری از مصاحبه زنده تلویزیونی خود با شبکه یک سیما با اشاره به اینکه تاکنون حدود 25 کیلوگرم اورانیوم با غنای 20 درصد تولید کردهایم، از تلاش ایران برای تولید نخستین مجتمع صفحه سوخت هستهای تا شهریور 90 خبر داد. رئیس سازمان انرژی اتمی چهارشنبه نیز در حاشیه جلسه هیات دولت از اولویت جدید این سازمان جهت اکتشاف و استخراج اورانیوم در کشور سخن گفته و اعلام کرده بود که رگههای امیدوارکنندهای از اورانیوم در کشور کشف شده است. صالحی در جمعه خبرنگاران درباره اکتشاف جدید این سازمان در زمینه اورانیوم افزوده بود: «تاکنون حدود یک سوم از کشور برای اکتشاف اورانیوم مورد بررسی قرار گرفته بود اما با بودجه بسیار خوبی که دولت برای این منظور به سازمان انرژی اتمی اختصاص داده، سرتاسر کشور را مطالعه کرده و رگههای امیدوار کنندهای از اکتشاف اورانیوم به دست آوردهایم تا در یک فاصله 8 ساله بتوانیم بخش اعظمی از مایحتاج خود را در زمینه این مواد اولیه تامین کنیم.» رئیس سازمان انرژی اتمی در ادامه به بررسی و تشریح آخرین وضعیت نیروگاه بوشهر پرداخت و خاطرنشان کرد: «فرآیند راهاندازی نیروگاه اتمی بوشهر از 30 مرداد ماه آغاز شد که سوخت اصلی نیروگاه برای بارگذاری در قلب راکتور به ساختمان اصلی نیروگاه منتقل شده تا در استخر سوخت نگهداری شود و پس از بازبینیهای فنی در قلب راکتور قرار گیرد».
انتقاد از عملکرد آژانس اتمی
صالحی بخش دیگری از سخنان خود را به انتقاد از عملکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی اختصاص داد و اظهار داشت: «اصل مهم در آژانس بینالمللی انژری اتمی یعنی ایمنی، پادمان و کمکهای فنی به کشورهای عضو آژانس برای ارتقای فناوری هستهای است اما اکنون انتقاد و اشکالی که به آژانس وارد است، این است که بین این 3 اصل توازن وجود ندارد و این نهاد بینالمللی به موضوع پادمان بیش از 2 اصل دیگر پرداخته است. به بیان دیگر، آژانس بیش از اینکه به بخش ایمنی و کمکهای فنی کشورهای عضو کمک کند به بخش پادمانی یعنی بررسی فعالیتهای هستهای کشورهای عضو میپردازد.» وی در توضیح این بحث اضافه کرد:«در حال حاضر محدودیتهایی در استفاده از کمکهای فنی آژانس به کشورهای عضو این نهاد ایجاد کردهاند که ما اعتراض کردهایم. به عنوان مثال بحث ایمنی نیروگاهها، مسالهای بینالمللی است لذا اگر بخواهیم از تجارب دیگر کشور استفاده کنیم، آژانس باید تسهیل کننده باشد نه ایجاد کننده سد و مانع.» وی افزود: «ما براساس تعهداتمان برای بازرسی مشکلی نداریم اما آژانس باید در 3 اصل یادشده، توازن برقرار کند.» صالحی همچنین معاهده پیمان منع اشاعه هستهای را تبعیضآمیز خواند و با اشاره به اینکه انپیتی کشورها را به 2 گروه دارنده سلاح هستهای و فاقد سلاح هستهای تقسیم کرده، اظهار داشت:« آژانس بینالمللی انرژی اتمی به این کشورها اجازه داده است که دارای سلاح هستهای باشند و به بقیه کشورها گفته که شما در پی سلاح هستهای نباشید اما میتوانید از فناوری صلحآمیز هستهای برخوردار باشید که ما اینجا هم نقدی بر انپیتی داریم.» به گفته وی، در انپیتی آمده کشورهای دارای سلاح هستهای باید از سلاحهای خود صرفنظر کنند اما کشورهایی که سلاح ندارند و میخواهند از فناوری صلحآمیز هستهای بهرهمند باشند، باید همه گونه تعهدی بدهند که مبادا به مقاصد غیرصلحآمیز منحرف شوند. صالحی افزود: «آژانس آن قسمتی را که کشورها به سمت سلاح هستهای غیرصلحآمیز نروند خیلی تقویت کرده و صدها بازرس گذاشته است که دائم کشورها را بازرسی میکند اما آن قسمت خلع سلاحی که باز در انپیتی پیشبینی شده که کشورها باید خلع سلاح بشوند را مسکوت گذاشته است.»