حمیدمحمدیمحمدي: د
یدار شاعران با رهبر معظم انقلاب، پیش از آنکه یک ملاقات از نوع حکومتی باشد، گپ و گعده شاعران با خود است. آیتالله خامنهای، از سالها پیش، قبل از آنکه انقلاب اسلامی به پیروزی برسد و ایشان ابتدا ریاستجمهوری و سپس سکان رهبری کشور را به دست بگیرند، در شهر مقدس مشهد در انجمنهای ادبی و جلسات شعرخوانی شعرا و ادیبان این شهر شرکت میکردهاند و اکنون حتی بعضی از جوانان نوخاسته را با پدرانشان میشناسند و جویای حال آنان میشوند. از سالها پیش اما این دیدارها هر سال همزمان با نیمه ماه مبارک رمضان در بیت رهبر معظم انقلاب برگزار میشود و شاعرانی از سراسر کشور برای این شبنشینی چند ساعته دعوت میشوند. حاشیههای دیدار اخیر که چهارشنبه شب برگزار شد، در پی میآید. ساعت از 17:15 گذشته که صف نماز مرتب میشود. هنوز 45 دقیقه تا اذان وقت باقی است اما کسی حاضر نیست جایش را از دست بدهد. حیاط کوچک و سرسبزی برای نماز و دیدار اولیه انتخاب شده است که صدای پرندگان به آن حال و هوای دیگری میدهد. 17:25، یعنی 35 دقیقه تا هنگام اذان مغرب فرصت هست که آقا از درگاه کوچکی وارد میشوند و جمعیت را نیمخیز میکنند، بلافاصله میآیند مینشینند روی یک صندلی دستهدار رو به جمعیت و خیلی زود احوالپرسی را از اهالی صف اول نماز آغاز میکنند. شاعران نوبت به نوبت که نه، هرکس شوقش بیشتر است و تحفهای برای آقا آورده، میدود نزدیکتر و خودش را به ایشان میرساند. وقتی به رهبری میگویند که استاد فرید در حال نگارش یک رمان است، ایشان جواب میدهند: «شعرهایشان که خوب بود. داستانشان هم دربیاید، ببینیم چه کردهاند.» یا وقتی امیر عاملی به حضورشان میرود، میگویند: «گویا 3-2 روز پیش شعری از شما در یکی از روزنامهها دیدم.» وقتی هم علیرضا قزوه، جلسهگردان دیدار شاعران پیش رهبر معظم انقلاب میرود و کتاب «بیدل به انتخاب بیدل» را به ایشان تقدیم میکند، آقا خط بیدل را در حاشیه کتاب میشناسند و میگویند: «این خط خود بیدل است انگار.» و قزوه تأیید میکند. بعد هم به قزوه میگویند: «شما هنوز هند هستید؟» این جمله آقا هم از سوی قزوه تأیید میشود. وقتی استاد کلامی، شاعر آذریزبان به دیدار رهبر میرود، آقا به زبان آذری با او چاقسلامتی میکنند. وقتی هم متوجه میشوند که مادر این شاعر بیمار است، برای او دعا میکنند. بانوان شاعر هم یکی یکی به سمت صندلی آقا میروند و قبل از اینکه صدای «الله اکبر» مؤذن سالخورده بیت بلند شود، کتابها و شعرهایشان را تقدیم میکنند. یکی از خانمها گویا درباره موضوع جنسیت در شعر صحبت میکند اما آقا با ظرافت میگویند: «حالا تفکیک جنسیتی در شعر هم لازم است؟» در همین لحظات، امیر خوراکیان و غلامعلی حدادعادل هم از راه میرسند. حداد به دیدار آقا میرود و خوراکیان به دلیل ازدحام شاعران پیرامون رهبری، جایی برای نماز پیدا میکند. رهبری وقتی حدادعادل را میبینند، از روی صندلی خود بلند میشوند و خطاب به او میگویند: «مساکم الله بالخیر آقای حداد!» نماز را آقا سریع میخوانند؛ سریعتر از زمانهایی که افراد، روزهدار نیستند و میتوانند با حوصله بیشتری به عبادت بپردازند. بعد از نماز دوباره دور رهبری حلقه میزنند و ایشان همراه با جمعیت راهی سالنی میشوند که سفرههای افطار گسترده شده است. حدادعادل به شوخی به آقا میگوید: «امشب افطاری است یا گرفتاری؟!»
بدهید این بسته نان را تبرک کنند
بعد از نماز مغرب و عشاء، خانمها را در یکی از اتاقهای ساختمان جا میدهند و آقایان در طبقه زیرین همان ساختمان سر سفره افطار مینشینند. با خود فکر میکنم لابد آقا در جای مستقلی روزه خود را باز میکنند اما وقتی همه میهمانها سر سفره جایی برای خود دست و پا میکنند و مینشینند به خوردن چای و خرما، رهبری از راه میرسند و میروند پایین مجلس روی یک صندلی مینشینند و روزه خود را افطار میکنند. حداد عادل هم سر سفره کنار آقا جا گرفته و لابهلای غذا خوردن جملاتی را با ایشان در میان میگذارد که رهبری بیشتر گوش کرده و با سر گفتههای او را تأیید میکنند. آن دست آقا هم سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و حجتالاسلام رشاد نشستهاند سر سفره. جماعت به غذا خوردن مشغولند که چند نفر اراده میکنند بروند پیش رهبری، محافظها از آنان خواهش میکنند که اجازه بدهند آقا غذایشان را بخورند و در فرصتهای دیگر حرفهایشان را با ایشان در میان بگذارند. اما یک نفر که برای این کار خیلی اصرار میکند، یک بسته نان میدهد به یکی از محافظها و میگوید: «پس این را بدهید آقا تبرک کنند!» آن بنده خدا هم میگوید: «بهتر نیست یک تکه از نانهای روی میز افطار آقا را بردارید؟» و مقداری نان به آن میهمان میدهد که تکهای از آن جدا شده است.
شعرهایی بخوانید که همه آن را بفهمند
جلسه شعرخوانی خیلی زود شروع میشود. مجلس به صورت مربع طراحی شده است و هر کس باید براساس شمارهای که در دست دارد، روی صندلی خودش بنشیند؛ غیر از خانمها که یکی از اضلاع این مربع متعلق به آنهاست. قزوه بعد از مقدمه، باید به سراغ نخستین نفری برود که قرار است شعر بخواند. او 2 شاعر را دارای استیل و ویژگی خاص میداند؛ اول احمد عزیزی و دوم استاد علی معلمدامغانی که حتماً این ستایش دلیلی جز شعرخوانی علی معلم ندارد. شعر که تمام میشود، رهبری از آقای معلم تشکر میکنند اما در پایان جلسه و در صحبتهایشان اشارهای به این موضوع میکنند که طوری حرف بزنید که همه شعرهای شما را بفهمند حتی آنها که با شعر مأنوس نیستند. یوسفعلی میرشکاک، نفر سوم جماعت شاعرانی است که امشب قرار است شعر بخواند؛ یکی از میان
29 نفر. قزوه با جملاتی به استقبال شعرخوانی حداد عادل میرود. میگوید که او توأمان اهل شعر و ادب و سیاست است که علی معلم کنار گوشش میگوید: «فلسفه را هم اضافه کن.» قزوه هم این کار را میکند و حداد عادل با خواندن شعری با ردیف و عنوان «گل سرخ» جلسه را به وجد میآورد. یک «طیبالله انفاسکم» هم نصیب او از رهبری میشود. بعد از شعرخوانی مردان شاعر، میکروفن میرود در میان بانوان شاعر... .
از این طرف که منم راه کاروان باز است
افشین علاء نیمههای مجلس از راه میرسد. قبل از اینکه شعرش را بخواند، میگوید: «امشب با سالگرد درگذشت مادرم مصادف بود اما انگار عدهای منتظرند بگویند کسی از دامن شما جدا شده است، بنابراین گفتم هر جوری هست باید خودم را به این جلسه برسانم. چون دامن شما آنقدر پرمهر است که نمیشود از شما جدا شد. وقتی شما را میبینیم با تمام دلخستگیها آرامش مییابیم.» رهبری با خواندن این مصرع که «از این طرف که منم، راه کاروان باز است» ادامه دادند: «گفتهاند دوری و دوستی!» که حاضران خندیدند و علاء گفت: «اما خیلی از دوستیها از نوع دوستی اویس قرنی است.» نفر پسین که شعرش را میخواند، هادی سعیدی کیاسری از گردانندگان اولیه مجله شعر حوزه هنری است. وقتی میگوید که میخواهد غزلی تقدیم رهبر معظم انقلاب کند، آقا میگویند: «تو یک غزل بخوانی از آن عاشقانهها/من یک ترانه سر کنم از آن ترانهها» بعد از این، قزوه میگوید که همه سراغ شعر طنز را میگیرند اما کسی مثل ناصر فیض، شعری دارد که خواندنش جای نگرانی دارد! وقتی فیض شعرش را تمام میکند، رهبری با یادآوری شعر قبلی ناصر فیض میگویند: «شما بالاخره برادرزنهایتان را عوض کردید؟!» جلسه رو به اتمام است. قزوه از حجتالاسلام محمدیگلپایگانی، مسؤول دفتر مقام معظم رهبری میخواهد که شعرش را بخواند اما او میگوید که وقت تمام شده و حاضران خستهاند. آقا که شاهد گفت و شنود مجری با او هستند، میگویند: «حالا که اصرار میکنند، بخوان.» وقتی هم که حجتالاسلام محمدی گلپایگانی شعر خود را تمام میکند و در آن از اقوام و ملل ایرانی و شهرهای مختلف کشورمان نام میبرد، رهبری با شوخطبعی و دقت نظر میگویند: «اسم همه شهرها را بردی اما کهگیلویه و بویراحمد را جا انداختی!» بعدش هم برای تشویق مسؤول دفترشان میگویند: «جزاکمالله فی ایران!» دیدار شاعران با رهبر معظم انقلاب، بعد از صحبتهای ایشان در نیمهشب چهارشنبه چهاردهم ماه مبارک رمضان، همزمان با شب میلاد کریم اهل بیت، امام حسن مجتبی (ع) به پایان میرسد.