نزدیک به 6 ماه است که انتخابات عراق به پایان رسیده و این کشور هنوز درگیر انتخاب نخستوزیر است. بازیگران سیاسی در عراق به دنبال جایگزینی برای افراد حاضر در سطح اول قدرت هستند و این مساله باعث شده شرایط سیاسی در عراق با بحران عدم مشروعیت گروههای ذینفوذ روبهرو باشد. عراق امروز با خروج تدریجی نیروهای خارجی و حرکت مارپیچ حملات تروریستی یکی از پیچیدهترین مراحل تاریخ حیات خود را پیش رو میبیند. بنبست سیاسی ایجاد شده در این کشور از سوی گروههای سیاسی با یک راهحل پیگیری میشود و آن معرفی چهرههای تازه برای حضور در سطح اول قدرت است. یکی از این افراد عادل عبدالمهدی است. این سیاستمدار عراقی که عضو مجلس اعلای اسلامی عراق و متولد بغداد است به عنوان سیاستمداری شیعه و میانه رو در میان گروههای سیاسی عراق شهرت یافته و به نظر میرسد گزینه مناسبی برای قرار گرفتن در جایگاه نخستوزیری عراق باشد. او یک بار و در سال 2005 نامش به عنوان نخستوزیر عراق مطرح شد اما در رایگیری داخلی مغلوب نوری المالکی نخستوزیر پیشین شد. در سال 2007 عادل عبد المهدی از یک اقدام به ترور جان سالم به در برد ولی 10 همراه او در این عملیات کشته شدند. وی زبان فرانسه میداند و سالها در نشریات عربی – فرانسوی در پاریس فعالیت میکرده است. او فعالیتهای سیاسیاش را به عنوان یک کمونیست 2 آتشه آغاز کرد ولی بعدها با تغییر رویکرد به عنوان یک عضو مجلس اعلای اسلامی عراق به فعالیت سیاسیاش ادامه داد. در این راستا مجله نیوزویک چاپ آمریکا با وی درباره تحولات عراق و آینده سیاسی در این کشور به گفتوگو نشسته است.
با توجه به اوضاع سیاسی عراق شما آینده این بحران را چگونه ارزیابی میکنید؟
این شرایط هنوز ادامه دارد و به نظر من دارای پیچیدگیهای مختص به خود است. همه ما در انتظار آن هستیم که بتوانیم از این اوضاع خارج شویم.
گزارشهای منتشر شده نشان میدهد اختلافات پدیده آمده بعد از انتخابات باعث جدایی گروه شما و هواداران نوری المالکی نخستوزیر پیشین شده است. این مساله تا چه اندازهای صحت دارد؟
ببیند هیچ مساله اسرارآمیزی در میان نیست. بله، ما اکنون اختلافاتی داریم که این موضوع جدایی گروههای سیاسی ما را به دنبال داشته است. ما تفاوتهایی در نقطه نظراتمان داشتیم که این موضوع باعث شد راهمان از یکدیگر جدا شود. اصلیترین اختلاف نظر ما درباره فردی بود که قرار است پست نخستوزیری را برعهده بگیرد. ما نتوانستیم درباره معرفی یک نماینده مشترک به اتفاق نظر دست یابیم. اما این موضوع معنی جدایی کامل ما را نمیدهد و ما هنوز متحد هستیم. شما نمیتوانید این مساله را یک گسست یا شکسته شدن توافقات تعبیرکنید. ادامه همکاریهای ما نیز وابسته به انتخاب یک نماینده مشترک خواهد بود اگر بتوانیم به توافق دست یابیم قطعا میتوانیم بر گسترش همکاریهای خود تاکید کنیم.
در حال حاضر از شما به عنوان یک کاندیدای بالقوه در سطح اول سیاسی عراق یاد میشود. حضور شما در قدرت چه مسائلی را به دنبال خواهد داشت؟
خب، من نمیتوانم در این صف جلوی دیگران بپرم و باید نوبت را حفظ کرد. ما باید در انتظار گفتوگوهای میان دولت و قانون و همپیمانانش با ایاد علاوی باشیم تا ببینیم در این جلسات چه نتیجهگیری خواهد شد. اگر آنها به هیچ توافقی دست نیافتند در آن زمان من فکر میکنم هر دو این گروهها به سوی ما گام بر میدارند. در آن زمان ما مسائل زیادی خواهیم داشت که درباره آنها به گفتوگو بنشینیم. اما این را مطمئن باشید تا زمانی که 2 گروه مالکی و علاوی با یکدیگر به نتیجهای نرسیده باشند ما وارد عمل نخواهیم شد.
نظر شما درباره نقش ایران در تشکیل دولت در عراق چیست؟
نقش ایران برای برخی گروههای سیاسی در عراق مثبت و همراه با امید است اما برخی دیگر از گروههای سیاسی این نقش را منفی ارزیابی میکنند.
شما فکر میکنید ایران و آمریکا در عراق با یکدیگر اختلاف دارند؟
اینجا در عراق ما همواره احساس میکنیم میان ایران و آمریکا یک درک ضمنی وجود دارد. هر 2 این کشورها شورای حاکم را به رسمیت شناختند. مساله سرنگونی صدام، دیکتاتور سابق عراق یک نکته مشترک میان 2 دولت بود و ایران در برخی از مسائل به آمریکا در این اقدام کمک کرد. به نظر من 2 کشور درباره عراق دارای یک اشتراک نظر و اهداف همسان هستند.
آمریکا در آگوست جاری نیروهای خود را به پایینترین حد از سال 2003 زمانی که جنگ در عراق آغاز شد رسانده است. نظر شما درباره این کاهش نیروها چیست و فکر میکنید کمکی به امنیت در عراق خواهد کرد؟
عراقیها باید خود امنیت خود راحفظ کنند ما راه دیگری نداریم و فکر میکنم اکنون فرصت مناسبی فراهم شده است که میتوانیم آزمونی عملی را تجربه کنیم. آمریکاییها از عراق خارج شدند این مساله تنها یک تصمیم نبود بلکه یک اقدام دولتی به حساب میآید. ما باید بپذيریم که سختیهایی با خروج نیروهای آمریکایی از عراق به وجود آمد اما این خواسته ما بود و باید در مقابل آن مسؤولیتپذیر باشیم. حفاظت از امنیت داخلی مساله مهمی است اما باید در نظر داشته باشید که ارتش عراق بسیار نوپاست و بخشهایی از آن مانند نیروهای هوایی و یگانهای پدافندی عمری یک یا 2 ساله دارند. نیروهای امنیتی اشتباهاتی را مرتکب خواهند شد اما این مسائل با گذشت زمان حل میشوند.
نیوزویک / 27 آگوست 2010
ترجمه: سيد بهزاد اخلاقي